इस्रोचे जीएसएलव्ही-एफ18 / एनव्हीएस-03 प्रक्षेपण — नाविकला बळकटी देणारा उपग्रह!

इस्रोने जीएसएलव्ही-एफ18/एनव्हीएस-03 मोहीम 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी रात्री 23:51 भारतीय प्रमाण वेळेनुसार निश्चित केली आहे. प्रक्षेपण आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अवकाश केंद्राच्या (एसडीएससी-शार) दुसऱ्या प्रक्षेपण तळावरून होईल. बातमी प्रक्षेपणापूर्वीची असल्याने त्याचे यश आणि उपग्रहाची नंतरची कामगिरी अपुष्ट आहे.

एनव्हीएस-03 हा द्वितीय-पिढीतील नाविक (नेव्हिगेशन विथ इंडियन कॉन्स्टेलेशन) मालिकेतील तिसरा उपग्रह आहे; जुन्या उपग्रहांवरील अणुघड्याळे निकामी झाल्याने नाविकची स्वतंत्र स्थाननिश्चिती क्षमता कमकुवत झाली आहे आणि हा उपग्रह नाविकची सातत्य आणि विश्वासार्हता राखण्यासाठी आहे. उपग्रहात स्वदेशी रुबिडियम अणुघड्याळ आणि खरेदी केलेली अणुघड्याळे आहेत. तो नाविकच्या सध्याच्या एल5 आणि एस सिग्नलमध्ये एल1 नौवहन वारंवारता पट्टा जोडेल, ज्यामुळे आधुनिक नागरी उपकरणांशी सुसंगतता सुधारेल.

मागील बदली उपग्रह एनव्हीएस-02 जानेवारी 2025 मध्ये प्रक्षेपित झाला, पण तो इच्छित कक्षेत पोहोचला नाही; ऑक्सिडायझर-वाहिनीतील पायरो व्हॉल्व्हपर्यंत ड्राइव्ह सिग्नल पोहोचला नाही. एनव्हीएस-03 साठी इस्रोने प्रणोदन प्रणालीत बदल केला असून पायरोटेक्निक व्हॉल्व्ह आधीच सक्रिय आणि उघडे ठेवून उड्डाण करतील. नाविक नागरिकांसाठी स्टँडर्ड पोझिशनिंग सेवा आणि लष्करासह अधिकृत वापरकर्त्यांसाठी कूटबद्ध प्रतिबंधित सेवा देते; तिच्या तारकासमूहात तीन उपग्रह भूस्थिर कक्षेत आणि चार कलत्या भूसमकालिक कक्षेत असतात, तर बायलालू आणि लखनौ ही नौवहन केंद्रे संयुक्तपणे परिचालन अतिरिक्तता देतात.