चालू घडामोडी टेस्ट · 1 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   भारताच्या निवडणूक आयोगाने 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी दिल्ली, हरियाणा, तेलंगणा, नागालँड, आंध्र प्रदेश आणि महाराष्ट्र येथील मतदार याद्यांच्या विशेष सघन पुनरीक्षणाचे (एसआयआर) वेळापत्रक सुधारित केले. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. दिल्लीत दावे आणि हरकतींची मुदत 30 ऑक्टोबरवरून वाढवून 25 नोव्हेंबर 2026 करण्यात आली.

   2. दिल्लीची अंतिम मतदार यादी 22 डिसेंबर रोजी प्रसिद्ध होणार आहे.

   3. महाराष्ट्रात दावे आणि हरकती 13 नोव्हेंबरपर्यंत नोंदवता येतील आणि त्यांचा निपटारा 25 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल.

   4. महाराष्ट्र, हरियाणा, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा आणि नागालँडच्या अंतिम मतदार याद्या 22 डिसेंबर रोजी प्रसिद्ध होतील.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 3
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; महाराष्ट्रासह पाच राज्यांच्या अंतिम याद्या 30 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध होणार आहेत, 22 डिसेंबर ही फक्त दिल्लीची तारीख आहे. विधाने 1, 2 आणि 3 बरोबर आहेत. दिल्लीतील दाव्यांचा निपटारा 15 डिसेंबरपर्यंत चालेल.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   सर्वोच्च न्यायालयाने 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी रिझर्व्ह बँकेला डिजिटल अरेस्ट फसवणुकीविरोधात नियामक उपाय तयार करण्याचे निर्देश दिले. न्यायालय आढावा घेत असलेले प्रस्तावित रिझर्व्ह बँक (ग्राहक ओळख) सुधारणा निर्देश, 2026 कधीपर्यंत अधिसूचित आणि कधीपर्यंत कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे?

   • A30 नोव्हेंबरपर्यंत अधिसूचित; 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत कार्यान्वित
   • B31 डिसेंबरपर्यंत अधिसूचित; 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत कार्यान्वित
   • C29 ऑक्टोबरपर्यंत अधिसूचित; 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत कार्यान्वित
   • D30 नोव्हेंबरपर्यंत अधिसूचित; 31 जानेवारी 2027 पर्यंत कार्यान्वित
   स्पष्टीकरण

   बातमीनुसार निर्देश 30 नोव्हेंबरपर्यंत अधिसूचित आणि 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे. तारखांची अदलाबदल किंवा 29 ऑक्टोबर (सुनावणीची तारीख) चुकीची आहे. मुख्य न्यायमूर्ती सूर्य कांत यांच्या खंडपीठाने योग्य दक्षता चुकल्यास बँकांनी गमावलेल्या रकमेपेक्षा कमी नसलेली भरपाई द्यावी, असे म्हटले.

3. प्रश्न 3 / 10 सोपे

   ई-कॉमर्स ऑपरेटर्सद्वारे पुरवलेल्या वस्तूंच्या वितरण सेवांसाठी जीएसटी परिषदेने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवा दर शिफारस केला आणि केंद्राची अधिसूचना 27 ऑक्टोबर रोजी जारी झाली. नवा दर, आयटीसीची स्थिती, पूर्वीचा दर आणि अंमलबजावणी कोणत्या तारखेपासून?

   • A5% आयटीसीसह (पूर्वी 18%); 1 नोव्हेंबर 2026 पासून
   • B18% आयटीसीशिवाय (पूर्वी 5%); 1 नोव्हेंबर 2026 पासून
   • C5% आयटीसीशिवाय (पूर्वी 18%); 1 जानेवारी 2027 पासून
   • D5% आयटीसीशिवाय (पूर्वी 18%); 1 नोव्हेंबर 2026 पासून
   स्पष्टीकरण

   दर 18% वरून 5% (आयटीसीशिवाय) करण्यात आला असून तो 1 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू होईल. 1 जानेवारी 2027 ही नॅसकॉमने मागितलेली पुढे ढकलण्याची तारीख आहे, अंमलबजावणीची नव्हे. टपाल आणि कुरिअर सेवा या दरातून वगळल्या आहेत.

4. प्रश्न 4 / 10 कठीण

   जागतिक बँकेच्या ऑक्टोबर 2026 च्या गरिबी आणि समता संक्षिप्त अहवालाबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. भारतातील अत्यंत गरिबीचा दर 2011 मधील 27.1% वरून 2023 मध्ये 2.6% वर आला.

   2. 4.20 अमेरिकी डॉलर प्रतिदिन (2021 क्रयशक्ती समता) या रेषेवर दर 57.7% वरून 16.1% झाला.

   3. या रेषेवरील गरिबी 2026 मध्ये 12.1% आणि 2028 पर्यंत 14.2% राहील असा सूचक अंदाज आहे.

   4. ऑक्सफर्डचा बहुआयामी गरिबी निर्देशांक 2005–06 मधील 53.8% वरून 2019–21 मध्ये 16.4% झाला.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 3
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; अंदाज 2026 मध्ये 14.2% आणि 2028 पर्यंत 12.1% असा आहे, म्हणजे आकडे उलटे दिले आहेत. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. बँकेने आकडे बदलू शकतात आणि अलीकडील सुधारणा चांगल्या मापनामुळेही दिसू शकतात, असे सावध केले.

5. प्रश्न 5 / 10 मध्यम

   संयुक्त राष्ट्रांतील भारताचे स्थायी प्रतिनिधी हरीश पर्वतनेनी यांनी 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि सागरी सुरक्षा हे भारताच्या 2028–29 च्या सुरक्षा परिषदेच्या अस्थायी सदस्यत्व उमेदवारीचे प्राधान्य म्हणून सांगितले. आशिया-पॅसिफिक गटाच्या एका जागेसाठी निवडणूक कधी आणि भारताचा स्पर्धक कोण?

   • Aजून 2028; ताजिकिस्तान
   • Bजून 2027; ग्रीस
   • Cडिसेंबर 2018; ताजिकिस्तान
   • Dजून 2027; ताजिकिस्तान
   स्पष्टीकरण

   निवडणूक जून 2027 मध्ये होणार असून भारत आणि ताजिकिस्तान स्पर्धेत आहेत. ग्रीसचे परराष्ट्रमंत्री सप्टेंबर 2026 मधील कृत्रिम बुद्धिमत्तेवरील संयुक्त राष्ट्र कार्यक्रमाचे जयशंकर यांच्यासह सह-अध्यक्ष होते, स्पर्धक नव्हे; डिसेंबर 2018 मध्ये आयएफसी-आयओआर सुरू झाले.

6. प्रश्न 6 / 10 सोपे

   इस्रोने जीएसएलव्ही-एफ18/एनव्हीएस-03 मोहीम 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी श्रीहरिकोटाच्या दुसऱ्या प्रक्षेपण तळावरून निश्चित केली. एनव्हीएस-03 उपग्रह नाविकच्या सध्याच्या एल5 आणि एस सिग्नलमध्ये कोणता नवा पट्टा जोडेल आणि प्रक्षेपणाची वेळ काय?

   • Aएल1; रात्री 23:51 भारतीय प्रमाण वेळ
   • Bएल5; रात्री 23:51 भारतीय प्रमाण वेळ
   • Cएस; रात्री 23:51 भारतीय प्रमाण वेळ
   • Dएल1; जानेवारी 2025
   स्पष्टीकरण

   एनव्हीएस-03 हा उपग्रह एल1 नौवहन वारंवारता पट्टा जोडेल, ज्यामुळे आधुनिक नागरी उपकरणांशी सुसंगतता सुधारेल; प्रक्षेपण 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी 23:51 वाजता नियोजित होते. एल5 आणि एस हे आधीपासूनचे सिग्नल आहेत, तर जानेवारी 2025 मध्ये एनव्हीएस-02 प्रक्षेपित झाला होता. बातमी प्रक्षेपणापूर्वीची असल्याने निकाल अपुष्ट आहे.

7. प्रश्न 7 / 10 कठीण

   कलकत्ता उच्च न्यायालयात ग्रेट निकोबार बेटावरील वनहक्क प्रकरणाची सुनावणी सुरू आहे. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. केंद्रीय आदिवासी कार्य मंत्रालयाने 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी सांगितले की चार निकोबारी अर्जदार “आवश्यक किंवा योग्य पक्षकार” नाहीत.

   2. मीना गुप्ता यांची जनहित याचिका 18 ऑगस्ट 2022 रोजी जारी वनहक्क प्रमाणपत्राला आव्हान देते.

   3. सर्वोच्च न्यायालयाने 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी कार्यवाहीला स्थगिती दिली.

   4. प्रस्तावित प्रकल्पाचा खर्च 81,000 कोटी रुपये असून तो 166 चौरस किमी व्यापतो.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; सर्वोच्च न्यायालयाने 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी कार्यवाहीला स्थगिती देण्याची केंद्राची मागणी फेटाळली आणि स्थानिक संस्कृतीचे जतन हा मूलभूत हक्क असल्याचे नमूद केले. विधाने 1, 2 आणि 4 बरोबर आहेत. उच्च न्यायालयाची पुढील सुनावणी 25–26 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे.

8. प्रश्न 8 / 10 मध्यम

   माँट्रियलमधील 29–30 ऑक्टोबर 2026 च्या युरोपीय संघ–कॅनडा शिखर परिषदेत ‘भविष्यासाठी आघाडी’ सुरू झाली. मागील वर्षी कॅनडाच्या क्रिटिकल कच्च्या मालाची (लिथियम, कोबाल्ट, निकेल, ग्रॅफाइट) युरोपीय संघाची आयात किती टक्के वाढली आणि ती किती रकमेची होती?

   • A62%; 5.18 अब्ज युरो
   • B62%; 3.3 अब्ज युरो
   • C3.3%; 62 अब्ज युरो
   • D62%; 150 अब्ज युरो
   स्पष्टीकरण

   आयात 62% नी वाढून 3.3 अब्ज युरो झाली; 5.18 अब्ज ही तीच रक्कम कॅनेडियन डॉलरमध्ये आहे, युरोमध्ये नव्हे. 150 अब्ज युरो हा सेफ संरक्षण खरेदी कार्यक्रमाचा आकार आहे, ज्यात कॅनडा हा एकमेव गैर-युरोपीय सहभागी आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 सोपे

   29 ऑक्टोबर 2026 च्या संध्याकाळी भूतानमध्ये हिमनदी सरोवर उद्रेक पूर (जीएलओएफ) नोंदवला गेला. तो कोणत्या जिल्ह्यात झाला आणि सुमारे किती पाणी सोडले गेले?

   • Aगासा; सुमारे 74 लाख घनमीटर
   • Bधुबरी; सुमारे 74 लाख घनमीटर
   • Cगासा; सुमारे 7.4 लाख घनमीटर
   • Dगासा; सुमारे 7.4 कोटी घनमीटर
   स्पष्टीकरण

   उद्रेक भूतानच्या गासा जिल्ह्यातील मो चू उप-खोऱ्यात झाला आणि सुमारे 7.4 दशलक्ष म्हणजे 74 लाख घनमीटर पाणी सोडले गेले. धुबरी हा आसाममधील जिल्हा आहे जिथे विशेष पूर सूचना जारी झाली. उद्रेकाच्या भागात आधीच स्थलांतर झाल्याने जीवितहानी नोंदवली गेली नाही.

10. प्रश्न 10 / 10 कठीण

    नासाचे अंतराळवीर अनिल मेनन यांनी 29 ऑक्टोबर 2026 रोजी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर कॅनडाचे जोशुआ कुट्रिक यांच्यासह अंतराळ चाल केली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

    1. ही मेनन यांची चौथी अंतराळ चाल होती आणि ती 7 तास 11 मिनिटे चालली.

    2. अंतराळवीरांनी आठ नव्या रोल-आउट सौर पॅनेल्सपैकी सातवे बसवले.

    3. मेनन यांचा एकूण अंतराळ चालीचा कालावधी 26 तास 31 मिनिटे झाला.

    4. अंतराळ चालींबाबत भारतीय वंशाच्या अंतराळवीरांमध्ये मेनन पहिल्या क्रमांकावर आहेत.

    कोणती विधाने बरोबर आहेत?

    • Aफक्त 1 आणि 4
    • Bफक्त 2, 3 आणि 4
    • Cफक्त 1, 3 आणि 4
    • Dफक्त 1, 2 आणि 3
    स्पष्टीकरण

    विधान 4 चुकीचे आहे; भारतीय वंशाच्या अंतराळवीरांमध्ये मेनन सुनीता विल्यम्स यांच्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. आठवे आणि अंतिम आयरोसा बसवण्यासाठी पुढील अंतराळ चाल 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी नियोजित आहे.