App डाउनलोड करा
अर्थव्यवस्थाबातमी 10 / 10अर्थव्यवस्था • जैव ऊर्जा

रिलायन्सची 100 सीबीजी प्रकल्पांसाठी ₹15,000 कोटींची गुंतवणूक योजना

रिलायन्सची 2030 पर्यंत सुमारे 100 सीबीजी प्रकल्पांसाठी ₹15,000 कोटींची योजना.

परीक्षेत शक्यता ★★ मध्यम

प्रकाशित: ·अद्ययावत: ·2 मिनिटे वाचन
रिलायन्सची 100 सीबीजी प्रकल्पांसाठी ₹15,000 कोटींची गुंतवणूक योजना — चालू घडामोडी 20 नोव्हेंबर 2026

सारांश

रिलायन्स इंडस्ट्रीज 2030 पर्यंत देशभरात सुमारे 100 संपीडित जैववायू (सीबीजी) प्रकल्प उभारण्यासाठी सुमारे ₹15,000 कोटी (सुमारे 1.6 अब्ज अमेरिकी डॉलर) गुंतवणार आहे; ही योजना रिलायन्सच्या जैव ऊर्जा व्यवसायाचे मुख्य वित्त अधिकारी विकास राठी यांनी 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी एका उद्योग कार्यक्रमात जाहीर केली. कंपनीचे 2030 पर्यंत शेतीतील अवशेष कच्चा माल म्हणून वापरून दररोज सुमारे 50 लाख घनमीटर वायू तयार करण्याचे उद्दिष्ट आहे. सध्या कंपनी 10 राज्यांत 45 प्रकल्प चालवते आणि पूर्ण क्षमतेपेक्षा कमी, दररोज सुमारे 350 मेट्रिक टन जैववायू तयार करते; मार्च 2027 अखेरपर्यंत आणखी 10 प्रकल्प सुरू करून उत्पादन दररोज सुमारे 1,100 मेट्रिक टन, म्हणजे 15 ते 20 लाख घनमीटर वायूपर्यंत नेण्याची योजना आहे.

रिलायन्स हा वायू घरे आणि लहान उद्योगांना पुरवठा करणाऱ्या शहर गॅस वितरण कंपन्यांना विकते आणि शेतीतील अवशेष सहज उपलब्ध असतील तिथे प्रकल्प उभारणार आहे. ही गुंतवणूक भारताच्या ऊर्जा मिश्रणातील नैसर्गिक वायूचा वाटा 2030 पर्यंत सुमारे 6.2% वरून 15% करण्याच्या उद्दिष्टाशी सुसंगत आहे.

सापळा सावधान

सध्या 45 प्रकल्प; 2030 पर्यंत सुमारे 100 प्रकल्प. 350 हा दैनिक सध्याचे उत्पादन (मेट्रिक टन); मार्च 2027 पर्यंत सुमारे 1,100 मेट्रिक टन. नैसर्गिक वायूचा वाटा 6.2% वरून 15% करण्याचे उद्दिष्ट.

लक्षात ठेवा

  • 100 प्रकल्प
  • ₹15,000 कोटी
  • 45 आज

उपक्रमाचे मुद्दे

  1. गुंतवणूक — सुमारे ₹15,000 कोटी; 2030 पर्यंत सुमारे 100 प्रकल्प
  2. सध्या — 10 राज्यांत 45 प्रकल्प; सुमारे 350 मेट्रिक टन दैनिक
  3. मार्च 2027 पर्यंत — आणखी 10 प्रकल्प; सुमारे 1,100 मेट्रिक टन
  4. 2030 उद्दिष्ट — दररोज सुमारे 50 लाख घनमीटर
  5. नैसर्गिक वायूचा वाटा — सुमारे 6.2% वरून 15%

हे का महत्त्वाचे?

शेतीतील अवशेषांपासून जैववायू तयार केल्याने कचरा व्यवस्थापन, शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्न आणि स्वच्छ इंधन हे तिन्ही उद्देश साध्य होतात. नैसर्गिक वायूचा वाटा वाढवण्याच्या उद्दिष्टामुळे आयात केलेल्या इंधनावरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मुख्य परीक्षेसाठी ऊर्जा संक्रमण, जैवइंधन आणि खासगी गुंतवणूक यांच्या संदर्भात हा विषय उपयुक्त आहे.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • ऑक्सिजनविरहित पचन: औद्योगिक जैववायू सूक्ष्मजीवांनी ऑक्सिजनच्या अभावात जैवविघटनशील पदार्थ तोडल्याने, म्हणजे ॲनारोबिक डायजेशनने, तयार होतो.
  • वायू शुद्धीकरण: कार्बन डायऑक्साइड आणि इतर अशुद्धी काढून जैववायूचा दर्जा नैसर्गिक वायूच्या पातळीवर आणता येतो.
  • कच्च्या जैववायूची रचना: कच्चा जैववायू प्रामुख्याने मिथेन आणि कार्बन डायऑक्साइडचा असतो, त्यात थोडा हायड्रोजन सल्फाइड असतो.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • गुंतवणूक — सुमारे ₹15,000 कोटी; 2030 पर्यंत सुमारे 100 सीबीजी प्रकल्प; घोषणा 17 नोव्हेंबर 2026.
  • सध्या — 10 राज्यांत 45 प्रकल्प; दररोज सुमारे 350 मेट्रिक टन; मार्च 2027 पर्यंत आणखी 10 प्रकल्प.
  • लक्ष्य — 2030 पर्यंत दररोज सुमारे 50 लाख घनमीटर; नैसर्गिक वायू वाटा सुमारे 6.2% वरून 15%.

या बातमीवर एक प्रश्न

रिलायन्स इंडस्ट्रीजने 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी संपीडित जैववायू क्षेत्रातील गुंतवणूक योजना जाहीर केली. कंपनी 2030 पर्यंत सुमारे किती सीबीजी प्रकल्प उभारणार आहे?

  1. Aसुमारे 45
  2. Bसुमारे 10
  3. Cसुमारे 100
  4. Dसुमारे 350
उत्तर पाहा

उत्तर: C. सुमारे 100

बातमीनुसार रिलायन्स सुमारे ₹15,000 कोटींच्या गुंतवणुकीतून 2030 पर्यंत सुमारे 100 सीबीजी प्रकल्प उभारणार आहे. सध्या कंपनी 10 राज्यांत 45 प्रकल्प चालवते आणि मार्च 2027 पर्यंत आणखी 10 प्रकल्प सुरू करणार आहे; 350 हा सध्याच्या दैनिक उत्पादनाचा आकडा (मेट्रिक टन) आहे.

त्या दिवसाची पूर्ण टेस्ट सोडवा →

स्रोत: अधिकृत प्रसिद्धीपत्रके / वृत्तसंस्था

संकलन व परीक्षेसाठी विश्लेषण: Study Katta संपादकीय टीम · आमचे संपादकीय धोरण · चूक आढळल्यास कळवा

संबंधित बातम्या