App डाउनलोड करा
आंतरराष्ट्रीयबातमी 7 / 10आंतरराष्ट्रीय • ऊर्जा

नेपाळला भारतातून 350 मेगावॅट वीज आयातीची मंजुरी

नेपाळला भारतातून 350 मेगावॅट वीज आयातीची मंजुरी.

परीक्षेत शक्यता ★★ मध्यम

प्रकाशित: ·अद्ययावत: ·2 मिनिटे वाचन
नेपाळला भारतातून 350 मेगावॅट वीज आयातीची मंजुरी — चालू घडामोडी 20 नोव्हेंबर 2026

सारांश

भारताच्या केंद्रीय विद्युत प्राधिकरणाने 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी नेपाळ विद्युत प्राधिकरणाला (एनईए) 31 जुलै 2027 पर्यंतच्या कालावधीसाठी 350 मेगावॅटपर्यंत वीज आयात करण्यास मंजुरी दिली. एनईए इंडियन एनर्जी एक्स्चेंजच्या (आयईएक्स) डे-अहेड आणि रिअल-टाइम बाजारांतून स्पर्धात्मक दरांत दिवसातून 17 तासांपर्यंत वीज खरेदी करू शकते. मंजूर क्षमतेपैकी 300 मेगावॅट 132 किलोव्होल्टच्या कटैया-कुशहा, रामनगर-सुरजपुरा आणि रक्सौल-परवानीपूर या मार्गांनी, तर उर्वरित 50 मेगावॅट 132 किलोव्होल्टच्या न्यू नौतनवा-मैनाहिया मार्गाने पाठवता येईल; सकाळी 5 ते 8 आणि सायंकाळी 5 ते 9 या उच्च मागणीच्या वेळेत आयात प्रतिबंधित आहे.

नद्यांचा प्रवाह हंगामी घटल्याने नेपाळच्या रन-ऑफ-द-रिव्हर जलविद्युत प्रकल्पांचे उत्पादन कमी होऊन अपेक्षित हिवाळी तुटवडा, तसेच रसुवा जिल्ह्यातील भोटे कोशी आणि त्रिशुली नदी प्रणालींतील पुरांमुळे 431 मेगावॅट क्षमता राष्ट्रीय ग्रिडपासून तुटल्याने ही मंजुरी देण्यात आली आहे. त्याच कालावधीत एनईएला तीन जलविद्युत प्रकल्पांतील 56 मेगावॅट वीज आयईएक्सला निर्यात करण्यासही मंजुरी मिळाली; एप्रिल 2027 च्या मध्यापासून नद्यांची पातळी वाढल्याने देशांतर्गत उत्पादन सुधारण्याची अपेक्षा आहे.

सापळा सावधान

मंजुरी 350 मेगावॅटपर्यंत आणि 31 जुलै 2027 पर्यंत; 431 मेगावॅट ही पुरांमुळे ग्रिडपासून तुटलेली क्षमता; 56 मेगावॅट निर्यात मंजुरी. आयात बंदी — सकाळी 5 ते 8 आणि सायंकाळी 5 ते 9.

लक्षात ठेवा

  • 350 मेगावॅट
  • 31 जुलै 2027
  • 431 मेगावॅट तुटलेली
मेगावॅट क्षमता
मंजूर आयात350
मुख्य मार्ग300
न्यू नौतनवा-मैनाहिया मार्ग50

हे का महत्त्वाचे?

नेपाळच्या जलविद्युतवर आधारित वीज क्षेत्राला हिवाळ्यात नद्यांचा प्रवाह घटल्याने तुटवडा भासतो; भारताशी वीज व्यापारामुळे दोन्ही देशांची ऊर्जा सुरक्षा परस्परपूरक ठरते. आयईएक्ससारख्या बाजारांतून खरेदी-विक्री होत असल्याने दक्षिण आशियातील सीमापार वीज बाजार विकसित होत असल्याचे दिसते. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी भारताचे शेजारी प्रथम धोरण आणि ऊर्जा राजनय या संदर्भात हा विषय उपयुक्त आहे.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • नेपाळ विद्युत प्राधिकरण: ते निर्मिती, पारेषण आणि किरकोळ वितरण सरकारी देखरेखीखाली एकत्र करते, त्यामुळे देशांतर्गत वीज साखळीत त्याची भूमिका सर्वत्र आहे.
  • सीमापार व्यापार: नेपाळमध्ये वीज तुटवडा असताना एनईए भारतीय उत्पादकांकडून वीज खरेदी करते आणि पुरवठा अतिरिक्त असताना ती विकते.
  • रन-ऑफ-द-रिव्हर: साठवण क्षमता नसलेले रन-ऑफ-द-रिव्हर प्रकल्प हंगामी नदी प्रवाहावर अवलंबून असल्याने त्यांचे वीज उत्पादन अधूनमधून असते.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • मंजुरी — 17 नोव्हेंबर 2026; केंद्रीय विद्युत प्राधिकरण; नेपाळला 350 मेगावॅटपर्यंत आयात; कालावधी 31 जुलै 2027 पर्यंत.
  • मार्ग — 300 मेगावॅट (कटैया-कुशहा, रामनगर-सुरजपुरा, रक्सौल-परवानीपूर); 50 मेगावॅट (न्यू नौतनवा-मैनाहिया).
  • निर्यात — 56 मेगावॅट; आयात निषिद्ध वेळ — सकाळी 5 ते 8 आणि सायंकाळी 5 ते 9.

या बातमीवर एक प्रश्न

भारताच्या केंद्रीय विद्युत प्राधिकरणाने 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी नेपाळ विद्युत प्राधिकरणाला भारतातून वीज आयात करण्यास मंजुरी दिली. कोणता पर्याय बरोबर आहे?

  1. A431 मेगावॅटपर्यंत; 31 जुलै 2027 पर्यंत
  2. B350 मेगावॅटपर्यंत; एप्रिल 2027 च्या मध्यापर्यंत
  3. C56 मेगावॅटपर्यंत; 31 जुलै 2027 पर्यंत
  4. D350 मेगावॅटपर्यंत; 31 जुलै 2027 पर्यंत
उत्तर पाहा

उत्तर: D. 350 मेगावॅटपर्यंत; 31 जुलै 2027 पर्यंत

मंजुरी 31 जुलै 2027 पर्यंतच्या कालावधीसाठी 350 मेगावॅटपर्यंतच्या आयातीची आहे. 431 मेगावॅट ही पुरांमुळे ग्रिडपासून तुटलेली क्षमता आहे, 56 मेगावॅट हे निर्यातीसाठी मिळालेले प्रमाण आहे आणि एप्रिल 2027 च्या मध्यापासून देशांतर्गत उत्पादन सुधारण्याची अपेक्षा आहे.

त्या दिवसाची पूर्ण टेस्ट सोडवा →

स्रोत: द काठमांडू पोस्ट

संकलन व परीक्षेसाठी विश्लेषण: Study Katta संपादकीय टीम · आमचे संपादकीय धोरण · चूक आढळल्यास कळवा

संबंधित बातम्या