ई85 आणि ई100 फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांना परवानगी — केंद्रीय मोटर वाहन नियमांत दुरुस्ती!
सारांश
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी केंद्रीय मोटर वाहन नियम, 1989 मध्ये दुरुस्ती केली. ही दुरुस्ती 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी अधिकृत राजपत्रात प्रसिद्ध झाली आणि तत्काळ लागू झाली. त्यानुसार विशेष रचना केलेली आणि प्रमाणित फ्लेक्स-फ्युएल वाहने ई85 आणि ई100 इंधन वापरू शकतात.
वाहन उत्सर्जन मानके आणि चाचणी यांच्याशी संबंधित नियम 115 आणि नियम 115ई यांसह संबंधित तरतुदींत ई85 सोबत ई100 चा समावेश करण्यात आला आहे. ई85 मध्ये 85% पर्यंत इथेनॉल असते, तर ई100 म्हणजे जवळपास 100% इथेनॉल असलेले इंधन. या इंधनांचा वापर मूळ उपकरण उत्पादकांनी (ओईएम) फ्लेक्स-फ्युएल म्हणून रचना आणि प्रमाणित केलेल्या वाहनांपुरताच मर्यादित आहे; ई10 किंवा ई20 शी सुसंगत पारंपरिक पेट्रोल वाहने योग्य प्रमाणपत्र किंवा बदल केल्याशिवाय ई85 किंवा ई100 वापरू शकत नाहीत.
विद्यमान वाहन मालकांना ई85 किंवा ई100 वर जाणे किंवा वाहनात बदल करणे बंधनकारक नाही. अधिसूचनेत इंधन वर्गीकरणातही बदल असून एका तरतुदीतील पूर्वीच्या ई10 च्या उल्लेखाऐवजी ई20 घेतले आहे, जैवडिझेलशी संबंधित तरतुदी सुधारल्या आहेत आणि काही उत्सर्जन मानकांतील एकूण वाहन वजनाची मर्यादा 3,000 किलोग्रॅमवरून 3,500 किलोग्रॅम करण्यात आली आहे. सरकारने सांगितले की या बदलांचा उद्देश देशात उत्पादित इथेनॉलचा वापर वाढवणे आणि आयात कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी करणे हा आहे.
🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे
- तारखा: दुरुस्ती 23 ऑक्टोबर 2026; राजपत्रात प्रसिद्धी 26 ऑक्टोबर 2026; तत्काळ अंमल; नियम — केंद्रीय मोटर वाहन नियम, 1989 (नियम 115 आणि 115ई).
- तरतुदी: ई85 (85% पर्यंत इथेनॉल) आणि ई100 (जवळपास 100%) फक्त ओईएमने प्रमाणित केलेल्या फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांसाठी; विद्यमान वाहनांना सक्ती नाही.
- इतर बदल: एकूण वाहन वजन मर्यादा 3,000 किलोग्रॅमवरून 3,500 किलोग्रॅम; एका तरतुदीत ई10 ऐवजी ई20; जैवडिझेल तरतुदी सुधारित.
📚 मूलभूत ज्ञान
- इंधनाच्या नावातील “ई” हे इथेनॉल दर्शवते आणि पुढील संख्या मिश्रणातील इथेनॉलची टक्केवारी दर्शवते; उदाहरणार्थ ई20 म्हणजे 20% इथेनॉल.
- फ्लेक्स-फ्युएल वाहनातील सेन्सर इंधन मिश्रण ओळखतात आणि इंजिन नियंत्रण प्रणाली त्यानुसार इंजिन मापदंड समायोजित करते.
- केंद्रीय मोटर वाहन नियम, 1989 हे मोटर वाहन कायद्यांतर्गत (1988) तयार केलेले नियम आहेत आणि ते केंद्र सरकारच्या रस्ते वाहतूक मंत्रालयाकडून प्रशासित होतात.
हे का महत्त्वाचे?
फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांना कायदेशीर मान्यता मिळाल्याने इथेनॉल मिश्रण कार्यक्रमाला पुढचा टप्पा मिळतो आणि देशांतर्गत जैवइंधन उत्पादनाला, तसेच साखर उद्योग आणि शेतकऱ्यांना मागणीचा आधार मिळू शकतो. आयात कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व आणि परकीय चलनाची बचत हे सरकारचे घोषित उद्देश आहेत. मात्र इंधन पुरवठा, वितरण केंद्रे, वाहन उत्पादकांची तयारी आणि ग्राहकांची स्वीकृती हे अंमलबजावणीतील प्रश्न आहेत; तसेच सुसंगत नसलेल्या वाहनांना हानी टाळण्यासाठी प्रमाणन अनिवार्य ठेवले आहे. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी ऊर्जा सुरक्षा, जैवइंधन धोरण आणि हरित वाहतूक हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.
स्रोत: रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाची अधिसूचना (राजपत्र, 26 ऑक्टोबर 2026)
© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा