चालू घडामोडी टेस्ट · 29 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   महाराष्ट्र राज्य वन्यजीव मंडळाने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी अभयारण्ये, संवर्धन राखीव क्षेत्रे आणि गंभीर वन्यजीव अधिवास यांबाबतच्या प्रस्तावांना मंजुरी दिली. त्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. ही मंजुरी मंडळाच्या 26 व्या बैठकीत मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली देण्यात आली.

   2. तानसा अभयारण्याच्या विस्तारात 588.767 हेक्टर जमीन आठ गावांतील आहे.

   3. कोका वन्यजीव अभयारण्यातील 100.139 चौरस किलोमीटर क्षेत्र गंभीर वन्यजीव अधिवास म्हणून घोषित करण्यास मंजुरी मिळाली.

   4. संवर्धन राखीव क्षेत्र ही श्रेणी वन्यजीव (संरक्षण) कायद्यात 2002 च्या दुरुस्तीने जोडली गेली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे, कारण तानसा विस्तारातील 588.767 हेक्टर महसूल आणि खासगी जमीन ओगदा, खोड्डे, तिरमल, पाचघर, फणसाड आणि आमले या सहा गावांतील आहे, आठ नव्हे. उर्वरित तीन विधाने बातमीनुसार बरोबर आहेत. याच बैठकीत जायकवाडी पक्षी अभयारण्यातील 255.79 चौरस किलोमीटर क्षेत्रालाही गंभीर अधिवासाचा दर्जा देण्यास आणि सात जिल्ह्यांत 14 संवर्धन राखीव क्षेत्रे स्थापन करण्यास मंजुरी मिळाली.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील संरक्षण अधिग्रहण परिषदेने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी तिन्ही सेवांसाठी सुमारे 2.12 लाख कोटी रुपयांच्या भांडवली खरेदी प्रस्तावांना आवश्यकतेची स्वीकृती दिली. या प्रस्तावांच्या सुमारे 82% मूल्याची खरेदी भारतीय उद्योगाकडून करण्यासाठी राखीव आहे. तर भारतीय उद्योगासाठी राखीव मूल्य सुमारे किती आहे?

   • Aसुमारे 1.1 लाख कोटी रुपये
   • Bसुमारे 1.78 लाख कोटी रुपये
   • Cसुमारे 20,000 कोटी रुपये
   • Dसुमारे 1.74 लाख कोटी रुपये
   स्पष्टीकरण

   2.12 लाख कोटी रुपयांच्या सुमारे 82% म्हणजे सुमारे 1.74 लाख कोटी रुपये भारतीय उद्योगासाठी राखीव आहेत. 1.1 लाख कोटी रुपये हे सप्टेंबर 2026 मधील मंजुरीचे मूल्य, 1.78 लाख कोटी रुपये हे 2025–26 मधील संरक्षण उत्पादन आणि 20,000 कोटी रुपये हे सुमारे 200 हलक्या बहुउद्देशीय हेलिकॉप्टरचे अंदाजित मूल्य आहे. आवश्यकतेची स्वीकृती ही तत्त्वतः मंजुरी असून अंतिम करार किंवा डिलिव्हरी नाही.

3. प्रश्न 3 / 10 सोपे

   भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह 28–29 ऑक्टोबर 2026 रोजी 13 व्या एडीएमएम-प्लस बैठकीत भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व करणार आहेत. 2026 साठी या व्यासपीठाचे अध्यक्षपद कोणत्या देशाकडे आहे आणि बैठक कोठे होत आहे?

   • Aफिलिपाइन्स — लापू-लापू शहर, सेबू
   • Bमलेशिया — लापू-लापू शहर, सेबू
   • Cफिलिपाइन्स — नवी दिल्ली
   • Dभारत — लापू-लापू शहर, सेबू
   स्पष्टीकरण

   2026 मध्ये एडीएमएम-प्लसचे अध्यक्षपद फिलिपाइन्सकडे असून 13 वी बैठक फिलिपाइन्समधील सेबू येथील लापू-लापू शहरात होत आहे. मलेशिया हा भारतासोबत दहशतवादविरोधी तज्ज्ञ कार्यगटाचा सहअध्यक्ष आहे (2024–2027), अध्यक्ष देश नाही. या व्यासपीठात 11 आसियान सदस्य आणि भारतासह आठ संवाद भागीदार सहभागी असतात.

4. प्रश्न 4 / 10 कठीण

   सर्वमने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी संरक्षण मंत्रालयांतर्गत एकात्मिक संरक्षण कर्मचारी मुख्यालयासोबत (एचक्यू आयडीएस) कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रकल्पांसाठी सामंजस्य करार केला. त्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. हा करार पाच वर्षांसाठी आहे.

   2. हा करार फक्त भारतीय लष्कर आणि नौदलासाठी आहे.

   3. कार्यचालन निर्णयांवर मानवी देखरेख कायम राहणार आहे.

   4. करारात प्रत्येक प्रकल्पाचे वेळापत्रक आणि प्रणाली निश्चित केल्या आहेत.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 2
   • Bफक्त 2 आणि 4
   • Cफक्त 1 आणि 3
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे, कारण करार लष्कर, नौदल आणि हवाई दल तसेच एचक्यू आयडीएस अंतर्गत संयुक्त, त्रि-सेवा आणि एकात्मिक संघटनांसाठी आहे. विधान 4 चुकीचे आहे, कारण करारात वैयक्तिक प्रकल्पांचे वेळापत्रक किंवा प्रणाली निर्दिष्ट केलेल्या नाहीत. हे काम सर्वमचा राष्ट्रीय सुरक्षा आणि संरक्षण विभाग “चाणक्य” करेल आणि त्यात सर्वम 105बी फाउंडेशन मॉडेलचा वापर होईल.

5. प्रश्न 5 / 10 मध्यम

   रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी केंद्रीय मोटर वाहन नियम, 1989 मध्ये दुरुस्ती केली; ती 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी राजपत्रात प्रसिद्ध होऊन तत्काळ लागू झाली. या दुरुस्तीबाबत बरोबर विधान कोणते?

   • Aई10 किंवा ई20 शी सुसंगत सर्व पेट्रोल वाहने कोणत्याही बदलाशिवाय ई85 वापरू शकतात
   • Bफक्त ओईएमने फ्लेक्स-फ्युएल म्हणून रचना आणि प्रमाणित केलेली वाहने ई85 आणि ई100 वापरू शकतात, आणि विद्यमान मालकांना बदल करणे सक्तीचे नाही
   • Cई85 किंवा ई100 चा वापर सर्व विद्यमान वाहन मालकांसाठी 26 ऑक्टोबर 2026 पासून बंधनकारक आहे
   • Dकाही उत्सर्जन मानकांतील एकूण वाहन वजन मर्यादा 3,500 किलोग्रॅमवरून 3,000 किलोग्रॅम करण्यात आली
   स्पष्टीकरण

   फक्त ओईएमने फ्लेक्स-फ्युएल म्हणून रचना आणि प्रमाणित केलेली वाहनेच ई85 आणि ई100 वापरू शकतात, आणि विद्यमान मालकांना बदल किंवा वापर सक्तीचा नाही. ई10 किंवा ई20 शी सुसंगतता म्हणजे जास्त इथेनॉल मिश्रणासाठी सुरक्षितता नव्हे, आणि वजन मर्यादा 3,000 वरून 3,500 किलोग्रॅम अशी वाढवली आहे, उलट नाही. ई85 मध्ये 85% पर्यंत, तर ई100 मध्ये जवळपास 100% इथेनॉल असते.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   तिबेटमधील मेडोग येथे प्रस्तावित जलविद्युत प्रकल्प आणि ब्रह्मपुत्रा नदीच्या प्रवाहावरील चिनी संशोधन 2026 मध्ये चर्चेत आले. त्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. प्रकल्पाची नियोजित क्षमता 60,000 मेगावॉटपेक्षा जास्त असून ती थ्री गॉर्जेस धरणाच्या (22,500 मेगावॉट) जवळपास तिप्पट आहे.

   2. संशोधकांनी 1325–2020 या कालावधीतील नदी-प्रवाहाची पुनर्रचना वृक्षवलयांच्या माहितीवरून केली.

   3. निष्कर्ष 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी “चायना सायन्स बुलेटिन” मध्ये प्रकाशित झाले.

   4. बांगलादेशात ब्रह्मपुत्रेच्या मुख्य प्रवाहाला मेघना म्हणतात.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • C1, 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे, कारण बांगलादेशात ब्रह्मपुत्रेच्या मुख्य प्रवाहाला जमुना म्हणतात. उर्वरित तीन विधाने बातमीनुसार बरोबर आहेत. प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च 168 अब्ज डॉलर आहे, तर चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते त्याचा खालील देशांवर परिणाम होणार नाही; भारत आणि बांगलादेशाने मात्र प्रवाह, पूर आणि परिसंस्थेबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.

7. प्रश्न 7 / 10 सोपे

   भारतात काही रुग्णालयांत एकदाच वापरायची उपकरणे निर्जंतुक करून पुन्हा वापरली जात असल्याच्या चिंतेनंतर 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी या उपकरणांच्या पुनर्वापरावर देशभर बंदी घालण्यात आली. हा निर्देश कोणी दिला आणि कोणाच्या सूचनांनुसार ही उत्पादने वापरणे बंधनकारक आहे?

   • Aडीजीएचएस; मूळ उपकरण उत्पादकाच्या
   • Bएआयएमईडी; मूळ उपकरण उत्पादकाच्या
   • Cडीजीएचएस; क्लिनिकल आस्थापनाच्या
   • Dएआयएमईडी; डीजीएचएसच्या
   स्पष्टीकरण

   आरोग्य सेवा महासंचालनालयाने (डीजीएचएस) सार्वजनिक आणि खासगी आरोग्य संस्थांना मूळ उपकरण उत्पादकाच्या (ओईएम) सूचना आणि शिफारशींनुसारच एकदाच वापरायची उत्पादने वापरण्याचे निर्देश दिले. एआयएमईडी ही उद्योग संघटना असून तिने निर्देशाचे स्वागत केले; ती निर्देश देणारी संस्था नाही. उल्लंघनावर औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधने कायदा 1940, वैद्यकीय उपकरणे नियम 2017 आणि क्लिनिकल आस्थापना कायदा 2010 नुसार कारवाई होऊ शकते.

8. प्रश्न 8 / 10 कठीण

   उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार संवर्धन विभागाने 27 ऑक्टोबर 2026 पर्यंतच्या अनुपालन सुधारणांची आकडेवारी जाहीर केली. त्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. कमी केलेल्या 47,957 आवश्यकतांपैकी 22,290 डिजिटल करण्यात आल्या.

   2. जन विश्वास कायद्यांनी एकूण 900 तरतुदींचे अपराध-स्वरूप रद्द केले; त्यातील 183 तरतुदी 2023 मध्ये आणि 717 तरतुदी 2026 मध्ये.

   3. स्टार्टअपसाठीच्या पतहमी योजनेत प्रत्येक कर्जदारासाठी कमाल हमी संरक्षण 20 कोटी रुपयांवरून 10 कोटी रुपये करण्यात आले.

   4. जन विश्वास (तरतुदींत सुधारणा) विधेयक, 2025 मध्ये 16 केंद्रीय कायद्यांतील 288 तरतुदींचे अपराध-स्वरूप रद्द करण्याचा प्रस्ताव आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे, कारण कमाल हमी संरक्षण 10 कोटी रुपयांवरून 20 कोटी रुपये असे वाढवण्यात आले आहे, कमी केलेले नाही. इतर तीन विधाने बातमीनुसार बरोबर आहेत आणि 22,290 + 16,141 + 5,255 + 4,271 = 47,957 असा एकूण ताळमेळ बसतो. स्टार्टअपसाठी पतहमीत 1,662.71 कोटी रुपयांच्या 532 कर्जांना हमी मिळाली असून 27 चॅम्पियन क्षेत्रांसाठी वार्षिक शुल्क 1% केले आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 मध्यम

   दक्षता जागरूकता सप्ताह 2026 देशभर साजरा होत असून केंद्रीय दक्षता आयोगाने त्याचा विषय “सत्यनिष्ठेतून समृद्धी” जाहीर केला आहे. सप्ताह आणि आयोगाबाबत बरोबर विधान कोणते?

   • Aआयोगाची स्थापना 2003 मध्ये कायद्याने झाली आणि सप्ताह 26 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर 2026 चालतो
   • Bआयोगाची स्थापना 1964 मध्ये कार्यकारी ठरावाने झाली, 2003 च्या कायद्याने वैधानिक दर्जा मिळाला आणि सप्ताह 26 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर 2026 चालतो
   • Cआयोगाची स्थापना 1964 मध्ये झाली आणि सप्ताह 17 ऑगस्ट ते 16 नोव्हेंबर 2026 चालतो
   • Dआयोगाची स्थापना 1964 मध्ये झाली आणि सहभागी संस्थांनी अहवाल 16 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत सादर करायचा आहे
   स्पष्टीकरण

   आयोगाची स्थापना 1964 मध्ये कार्यकारी ठरावाने झाली आणि केंद्रीय दक्षता आयोग कायदा, 2003 ने त्याला वैधानिक दर्जा दिला; सप्ताह 26 ऑक्टोबर ते 1 नोव्हेंबर 2026 चालतो. 17 ऑगस्ट ते 16 नोव्हेंबर 2026 हा तीन महिन्यांच्या प्रतिबंधात्मक दक्षता मोहिमेचा कालावधी आहे, सप्ताहाचा नव्हे. सहभागी संस्थांनी अहवाल 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत सादर करायचे आहेत.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    डाकार 2026 उन्हाळी युवा ऑलिंपिक खेळ 31 ऑक्टोबर ते 13 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान सेनेगलमध्ये होणार आहेत आणि हा आफ्रिकेत होणारा पहिला ऑलिंपिक कार्यक्रम आहे. भारतीय ऑलिंपिक संघटनेने जाहीर केलेल्या भारतीय पथकाबाबत बरोबर माहिती कोणती?

    • A17 सदस्य, 11 खेळ
    • B11 सदस्य, 17 खेळ
    • C17 सदस्य, 25 खेळ
    • D207 सदस्य, 11 खेळ
    स्पष्टीकरण

    भारतीय ऑलिंपिक संघटनेने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी 17 सदस्यांचे पथक जाहीर केले, जे 11 खेळांत सहभागी होईल. खेळांमध्ये एकूण 25 खेळ आणि 207 प्रतिनिधिमंडळे अपेक्षित आहेत, ती आकडेवारी संपूर्ण स्पर्धेची आहे, भारतीय पथकाची नाही. पहिले उन्हाळी युवा ऑलिंपिक 2010 मध्ये सिंगापूर येथे झाले होते.