सारांश
भारतीय कुस्तीपटू विश्वजीत रामचंद्र मोरे याने 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी अंडर-23 जागतिक कुस्ती स्पर्धेत पुरुषांच्या 55 किलो ग्रीको-रोमन प्रकारात रौप्यपदक जिंकले आणि अंडर-23 स्पर्धेत ग्रीको-रोमन रौप्य जिंकणारा तो पहिला भारतीय कुस्तीपटू ठरला. अंतिम सामना अमेरिकेतील लास वेगास येथे झाला, जिथे मोरे जॉर्जियाच्या कोबा करुमिद्झेकडून 12–13 असा हरला; एका गुणाच्या फरकाने करुमिद्झेला सुवर्ण आणि मोरेला रौप्य मिळाले. मोरेने उपांत्यपूर्व फेरीत इराणच्या अंडर-20 विश्वविजेत्या शम्सीपूरचा 8–1 ने आणि उपांत्य फेरीत रशियाच्या मलिक गिगिएवचा 7–4 ने पराभव करून अंतिम फेरी गाठली.
हे पदक भारताचे 2026 च्या अंडर-23 जागतिक कुस्ती स्पर्धेतील पहिले पदक होते आणि मोरेचे स्पर्धेतील तिसरे पदक होते, कारण त्याने 2024 मध्ये अल्बानिया येथे आणि 2025 मध्ये सर्बिया येथे कांस्यपदक जिंकले होते. ग्रीको-रोमन कुस्ती ही आंतरराष्ट्रीय कुस्ती शैली असून त्यात कमरेखालील पकडी आणि हल्ले प्रतिबंधित आहेत, तर फ्रीस्टाइलमध्ये पायांवर हल्ल्यांना परवानगी आहे; संयुक्त कुस्ती जगत (यूडब्ल्यूडब्ल्यू) ही आंतरराष्ट्रीय कुस्तीची नियामक संस्था आहे. भारताच्या सहभागाला व्हिसा अडचणींचा सामना करावा लागला आणि ग्रीको-रोमन व महिला गटातील नऊ कुस्तीपटूंना अमेरिकेचा व्हिसा नाकारला गेला.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- निकाल: 15 ऑक्टोबर 2026 — 55 किलो ग्रीको-रोमन अंतिम सामना, लास वेगास; मोरे 12–13 ने जॉर्जियाच्या कोबा करुमिद्झेकडून पराभूत; रौप्य.
- वाटचाल: उपांत्यपूर्व — इराणच्या शम्सीपूरवर 8–1; उपांत्य — रशियाच्या मलिक गिगिएववर 7–4; अंडर-23 मध्ये ग्रीको-रोमन रौप्य जिंकणारा पहिला भारतीय.
- कारकीर्द: 2024 मध्ये अल्बानिया येथे कांस्य; 2025 मध्ये सर्बिया येथे कांस्य; 2026 मध्ये रौप्य; भारताचे या स्पर्धेतील पहिले पदक; नऊ कुस्तीपटूंना अमेरिकी व्हिसा नाकारला.
मूलभूत ज्ञान
- ग्रीको-रोमन कुस्तीत कमरेखालील पकडी आणि हल्ले प्रतिबंधित असतात; फ्रीस्टाइलमध्ये पायांवरील हल्ल्यांना परवानगी आहे.
- संयुक्त कुस्ती जगत (यूडब्ल्यूडब्ल्यू) ही आंतरराष्ट्रीय कुस्तीची नियामक संस्था असून ती विविध वयोगटांच्या आणि शैलींच्या जागतिक स्पर्धा आयोजित करते.
- अंडर-23 जागतिक कुस्ती स्पर्धा 23 वर्षांखालील कुस्तीपटूंसाठी आहे; वजन गटात स्पर्धकाला अधिकृत वजनात निर्धारित मर्यादा पाळावी लागते.
हे का महत्त्वाचे?
अंडर-23 पातळीवर ग्रीको-रोमन प्रकारातील हे भारताचे पहिले रौप्य असल्याने ते भारतीय कुस्तीच्या नव्या पिढीतील प्रतिभेचे द्योतक आहे. सलग तीन वर्षे पदक जिंकणे सातत्य दाखवते. व्हिसा नाकारल्यामुळे नऊ कुस्तीपटूंना सहभागी होता न आल्याचा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांतील खेळाडू प्रवासाच्या अडचणी आणि क्रीडा मुत्सद्देगिरी यावर प्रकाश टाकतो; पूर्व परीक्षेसाठी निकाल, ठिकाण आणि नियम महत्त्वाचे आहेत.