इंडियन ऑइलला शाश्वत विमान इंधन पुरवठ्याची मंजुरी
सारांश
इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशनला (आयओसी) 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी हरियाणातील पानिपत तेलशुद्धीकरण कारखान्यातून शाश्वत विमान इंधन (एसएएफ) व्यावसायिकरीत्या पुरवण्यासाठी सरकारी मंजुरी मिळाली. अध्यक्ष ए. एस.
साहनी यांनी सांगितले की 2027 मधील आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठीचे भारताचे 1% मिश्रण उद्दिष्ट पूर्ण करण्याइतके एसएएफ उत्पादन या सुविधेतून अपेक्षित आहे. पानिपत सुविधेची क्षमता सुमारे 30,000 टन असल्याचे वृत्त आहे; आयओसीने व्यावसायिक एसएएफ उत्पादनासाठी आयएससीसी कॉर्सिया प्रमाणपत्र मिळवले असून ती भारताची पहिली प्रमाणित व्यावसायिक एसएएफ पुरवठादार असल्याचे सांगितले जाते. वापरलेले खाद्यतेल आणि शेतीतील कचरा यांसारखा कच्चा माल वापरून पारंपरिक विमान इंधनाच्या तुलनेत कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
ऑगस्ट 2026 मध्ये आयओसीच्या एका अधिकाऱ्याने पहिला एसएएफ प्रकल्प दोन महिन्यांत सुरू होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली होती; नवीन प्रकल्पांत आणखी गुंतवणूक करण्यापूर्वी विमान कंपन्यांसोबतचे विक्री करार निश्चित करण्याची आयओसीची योजना असल्याचे साहनी यांनी सांगितले.
🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे
- मंजुरी — 17 नोव्हेंबर 2026; पानिपत (हरियाणा); आयओसी; अध्यक्ष ए. एस. साहनी.
- लक्ष्य — 2027 मध्ये आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी 1% मिश्रण; क्षमता सुमारे 30,000 टन.
- आयएससीसी कॉर्सिया प्रमाणपत्र — भारताची पहिली प्रमाणित व्यावसायिक एसएएफ पुरवठादार; कच्चा माल — वापरलेले खाद्यतेल आणि शेतीतील कचरा.
📚 मूलभूत ज्ञान
- ड्रॉप-इन सुसंगतता: विमानाच्या इंजिनच्या रचनेत मोठे बदल न करता जैव विमान इंधन पारंपरिक इंधनाऐवजी वापरता येते.
- एसपीके मिश्रण: एएसटीएमने सामान्य विमान इंधनात 50% पर्यंत कृत्रिम पॅराफिनिक केरोसीन (एसपीके) मिसळणे सुरक्षित ठरवले आहे.
- इंधन रचना: एसएएफमध्ये जेट इंधनासाठी आवश्यक सायक्लोअल्केन आणि अरोमॅटिक्स नसल्याने सामान्यतः जीवाश्म इंधनाशी मिश्रण करावे लागते.
हे का महत्त्वाचे?
विमान वाहतूक क्षेत्रातील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी शाश्वत विमान इंधन हा सध्याचा सर्वात व्यवहार्य मार्ग मानला जातो, आणि देशांतर्गत उत्पादनामुळे आयातीवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते. वापरलेले खाद्यतेल आणि शेतीतील कचरा कच्चा माल म्हणून वापरल्याने कचरा व्यवस्थापन आणि ऊर्जा या दोन्ही उद्दिष्टांना हातभार लागतो. आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठीचे 2027 चे मिश्रण उद्दिष्ट आणि विमान कंपन्यांशी विक्री करार यावर प्रकल्पाचे आर्थिक यश अवलंबून राहील.
स्रोत: अधिकृत प्रसिद्धीपत्रके / वृत्तसंस्था
संकलन व परीक्षेसाठी विश्लेषण: Study Katta संपादकीय टीम · आमचे संपादकीय धोरण · चूक आढळल्यास कळवा