चालू घडामोडी टेस्ट · 19 नोव्हेंबर 2026
खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.
-
प्रश्न 1 / 10 मध्यम
आयएनएस सह्याद्री 13 ते 14 नोव्हेंबर 2026 रोजी जपानच्या जेएस इसे सोबत जैमेक्स 2026 मध्ये सहभागी झाली. या सरावानंतर होणारी चौथी भारत-जपान 2+2 मंत्रिस्तरीय चर्चा कोठे आणि कधी आयोजित आहे?
- Aटोकियो; 13 ते 14 नोव्हेंबर 2026
- Bटोकियो; 18 ते 19 नोव्हेंबर 2026
- Cसेबू; 18 ते 19 नोव्हेंबर 2026
- Dनवी दिल्ली; 18 ते 19 नोव्हेंबर 2026
स्पष्टीकरण
चौथी 2+2 चर्चा 18 ते 19 नोव्हेंबर 2026 रोजी टोकियो येथे होत आहे. 13 ते 14 नोव्हेंबर ही जैमेक्स सरावाची तारीख आहे, तर सेबू (ऑक्टोबर 2026) आणि नवी दिल्ली (ऑगस्ट 2026) ही राजनाथ सिंह आणि शिंजिरो कोईझुमी यांच्या मागील भेटींची ठिकाणे आहेत. भारताच्या वतीने राजनाथ सिंह आणि एस. जयशंकर सहअध्यक्ष आहेत.
-
प्रश्न 2 / 10 कठीण
टाटा सन्सला सूचीकरणाचे निर्देश देणाऱ्या रिझर्व्ह बँकेच्या 16 नोव्हेंबर 2026 च्या पत्राबाबत खालील विधानांचा विचार करा. कोणती विधाने बरोबर आहेत?
1. रिझर्व्ह बँकेने सप्टेंबर 2022 मध्ये टाटा सन्सचे वर्गीकरण एनबीएफसी-यूएल म्हणून करून तीन वर्षांत सूचीकरणाची अट घातली.
2. ही मुदत 30 सप्टेंबर 2025 रोजी संपली आणि कोअर इन्व्हेस्टमेंट कंपनी म्हणून नोंदणी परत करण्याचा टाटा सन्सचा अर्ज सप्टेंबर 2026 मध्ये फेटाळला गेला.
3. टाटा ट्रस्ट्सकडे टाटा सन्सचा सुमारे 66% हिस्सा असून ते सूचीकरणाला विरोध करतात.
4. 31 मार्च 2026 रोजी टाटा सन्सची मालमत्ता एनबीएफसी-यूएल वर्गीकरणाच्या ₹1 ट्रिलियन मर्यादेपेक्षा कमी होती.
- Aफक्त 1, 3 आणि 4
- Bफक्त 2 आणि 4
- Cसर्व चार विधाने
- Dफक्त 1, 2 आणि 3
स्पष्टीकरण
विधान 4 चुकीचे आहे: 31 मार्च 2026 रोजी मालमत्ता सुमारे ₹2.01 लाख कोटी होती, म्हणजे ₹1 ट्रिलियन मर्यादेपेक्षा अधिक. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. नोएल टाटा विरोधात, तर एन. चंद्रशेखरन आणि मंडळातील बहुमत सूचीकरणाच्या बाजूने असून मंडळ बैठक 26 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे.
-
प्रश्न 3 / 10 सोपे
69 व्या ग्रॅमी पुरस्कारांची नामांकने 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झाली. सर्वोत्कृष्ट जागतिक संगीत सादरीकरण श्रेणीत नामांकन मिळालेले पहिले तमिळ गाणे ‘वरुवाय’ कोणत्या कवीच्या भक्तिकवितेचा समकालीन अर्थ आहे?
- Aसुब्रमण्य भारती (भारतियार)
- Bतिरुवल्लुवर
- Cकल्हण
- Dकौटिल्य
स्पष्टीकरण
बातमीनुसार ‘वरुवाय’ हे तमिळ कवी आणि स्वातंत्र्यसेनानी सुब्रमण्य भारती (भारतियार) यांच्या भगवान कृष्णाला समर्पित कवितेचे समकालीन रूप आहे. कल्हण आणि कौटिल्य हे इतर बातम्यांतील हस्तलिखितांशी (राजतरंगिणी आणि अर्थशास्त्र) संबंधित आहेत. गाण्याची रचना आणि गायन देवन एकांबरम यांचे असून सोहळा 7 फेब्रुवारी 2027 रोजी लॉस एंजेलिसमध्ये होणार आहे.
-
प्रश्न 4 / 10 सोपे
युनेस्कोने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी म्हैसूरमधील प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेत जतन केलेल्या कौटिल्याच्या अर्थशास्त्र हस्तलिखिताला मोव्हकॅप प्रादेशिक नोंदवहीत समाविष्ट केले. या हस्तलिखितासाठी नामांकन दस्तऐवज कोणत्या संस्थेने तयार केले?
- Aप्राच्यविद्या संशोधन संस्था, म्हैसूर
- Bम्हैसूर विद्यापीठ
- Cइंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (आयजीएनसीए)
- Dयुनेस्को
स्पष्टीकरण
बातमीनुसार नामांकन दस्तऐवज इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्राने (आयजीएनसीए) तयार केले. प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेने फक्त हस्तलिखिताचे जतन आणि डिजिटायझेशन केले आहे, तर युनेस्कोने नोंदवहीत समावेश निश्चित केला. महाभारत आणि राजतरंगिणीच्या हस्तलिखितांसह भारताच्या एकूण नोंदी सहा झाल्या.
-
प्रश्न 5 / 10 कठीण
परकीय व्यापार महासंचालनालयाने 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी लिथियम-आयन बॅटरी ब्लॅक मासच्या निर्यातीवर घातलेल्या बंदीबाबत खालील विधानांचा विचार करा. कोणती विधाने बरोबर आहेत?
1. अधिसूचना क्रमांक 49/2026-27 द्वारे ब्लॅक मासचे निर्यात धोरण मुक्त वरून प्रतिबंधित करण्यात आले.
2. ब्लॅक मास ही टाकून दिलेल्या लिथियम-आयन बॅटऱ्या आणि उत्पादन कचऱ्याचे तुकडे करून बनणारी भुकटीसदृश सामग्री असून तीत लिथियम, कोबाल्ट आणि निकेल असते.
3. पर्यावरण मंत्रालयाने ब्लॅक मासचे वर्गीकरण घातक कचरा म्हणून केले आहे.
4. ₹1,500 कोटींची महत्त्वाच्या खनिजांच्या पुनर्वापराला प्रोत्साहन योजना सप्टेंबर 2026 मध्ये मंजूर झाली.
- Aफक्त 2, 3 आणि 4
- Bफक्त 1, 2 आणि 3
- Cफक्त 1, 3 आणि 4
- Dफक्त 1, 2 आणि 4
स्पष्टीकरण
विधान 4 चुकीचे आहे: ही प्रोत्साहन योजना सप्टेंबर 2026 मध्ये नव्हे, तर सप्टेंबर 2025 मध्ये मंजूर झाली. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. ब्लॅक मासची आयात-निर्यात धोकादायक आणि इतर कचरा (व्यवस्थापन व सीमापार हालचाल) नियम, 2016 अंतर्गत परवानगीने होते.
-
प्रश्न 6 / 10 सोपे
भारतीय विज्ञान संस्थेतील (आयआयएससी) संशोधकांनी 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी औषध-प्रतिरोधक क्षयरोगाविरुद्ध एका औषध-जोडीचा अभ्यास जाहीर केला. ही जोडी कोणती?
- Aरिफाम्पिसिन आणि व्हॅन्कोमायसिन
- Bआयसोनियाझिड आणि रिफाम्पिसिन
- Cव्हॅन्कोमायसिन आणि पेनिसिलिन
- Dआयसोनियाझिड आणि व्हॅन्कोमायसिन
स्पष्टीकरण
अभ्यासात आयसोनियाझिडला व्हॅन्कोमायसिनची जोड देऊन आयसोनियाझिडची क्रियाशीलता पुन्हा मिळवली गेली. या जोडीमुळे जीवाणूच्या पेशीभित्तिकेची अखंडता बिघडते आणि व्हॅन्कोमायसिन आत शिरते. बहुतेक नमुन्यांत जीवाणूंची वाढ 90% हून अधिक कमी झाली, तर उंदरांत 10 दिवसांनंतर जीवाणूंचा भार सुमारे दहापट घटला.
-
प्रश्न 7 / 10 मध्यम
सर्बानंद सोनोवाल यांनी 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी पाच ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी क्लस्टर्ससाठी सुमारे 10 अब्ज अमेरिकी डॉलरची गुंतवणूक योजना जाहीर केली. जगातील जहाजबांधणी राष्ट्रांतील भारताच्या स्थानाबाबतचे उद्दिष्ट कोणते?
- A2030 पर्यंत पहिल्या 10; 2047 पर्यंत पहिल्या 5
- B2030 पर्यंत पहिल्या 5; 2047 पर्यंत पहिल्या 10
- C2030 पर्यंत पहिल्या 10; 2047 पर्यंत पहिल्या 10
- D2030 पर्यंत पहिल्या 5; 2047 पर्यंत पहिल्या 5
स्पष्टीकरण
बातमीनुसार भारताला 2030 पर्यंत जगातील पहिल्या 10 आणि 2047 पर्यंत पहिल्या 5 जहाजबांधणी राष्ट्रांत स्थान मिळवायचे आहे. इतर पर्यायांत हे टप्पे उलटे किंवा एकसारखे मांडले आहेत. 2047 पर्यंत वार्षिक क्षमता सुमारे 4.5 दशलक्ष एकूण टन गाठण्याचेही लक्ष्य आहे.
-
प्रश्न 8 / 10 सोपे
जपानच्या पंतप्रधान साने ताकाईची यांनी 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी मनिला येथे आशिया शून्य उत्सर्जन समुदाय शिखर परिषदेत कोणता प्रस्ताव मांडला?
- Aआशिया अन्न सुरक्षा कृती दल
- Bआशिया सागरी सुरक्षा कृती दल
- Cस्वयंस्फूर्त आशिया तेल सुरक्षा कृती दल
- Dआशिया सेमीकंडक्टर पुरवठा कृती दल
स्पष्टीकरण
ताकाईची यांनी तेलसाठा आणि आणीबाणीतील पुरवठ्याचे समन्वयन करणाऱ्या स्वयंस्फूर्त आशिया तेल सुरक्षा कृती दलाचा प्रस्ताव मांडला. जपानला आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेची आशियाई आवृत्ती अपेक्षित असून संभाव्य केंद्र टोकियोत आहे. हा प्रस्ताव 49 व्या आसियान शिखर परिषदेच्या बाजूला झाला.
-
प्रश्न 9 / 10 सोपे
इंडियन ऑइलला 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी पानिपत तेलशुद्धीकरण कारखान्यातून शाश्वत विमान इंधन पुरवण्याची मंजुरी मिळाली. अध्यक्ष ए. एस. साहनी यांच्या मते 2027 मध्ये आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी भारताचे मिश्रण उद्दिष्ट किती आहे?
- A5%
- B1%
- C10%
- D50%
स्पष्टीकरण
बातमीनुसार पानिपत सुविधा 2027 मधील आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठीचे भारताचे 1% मिश्रण उद्दिष्ट पूर्ण करण्याइतके एसएएफ तयार करेल. 50% हा आकडा सामान्य विमान इंधनात कृत्रिम पॅराफिनिक केरोसीन मिसळण्याच्या सुरक्षित मर्यादेचा आहे. सुविधेची क्षमता सुमारे 30,000 टन असल्याचे वृत्त आहे.
-
प्रश्न 10 / 10 सोपे
बीएसईच्या बँकेक्स इंडेक्स फ्युचर्स कराराला अमेरिकेच्या सीएफटीसीने मंजुरी दिल्याचे 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झाले. सीएफटीसीचे जलद पुनरावलोकन किती दिवसांचे होते?
- A30 दिवस
- B60 दिवस
- C90 दिवस
- D45 दिवस
स्पष्टीकरण
सीएफटीसीने 45 दिवसांचे जलद पुनरावलोकन पूर्ण करून हा करार अमेरिकेच्या कमोडिटी एक्स्चेंज ॲक्टनुसार आढळला. बँकेक्स हा अशी मंजुरी मिळवणारा पहिला भारतीय क्षेत्रीय निर्देशांक फ्युचर्स करार आहे. बँकेक्स निर्देशांक बीएसईवर सूचीबद्ध आघाडीच्या बँकिंग समभागांचा मागोवा घेतो.