Download app ॲप मिळवा

नासाची स्विफ्ट वेधशाळा पृथ्वीच्या वातावरणात परतली — बचाव मोहीम अयशस्वी!

7 नोव्हेंबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

नासाची 22 वर्षांची नील गेहरेल्स स्विफ्ट वेधशाळा बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा शिरली. अमेरिकी स्पेस फोर्सने इंडोनेशियातील उत्तर सुमात्रा प्रांतावर पूर्व प्रमाणवेळेनुसार सकाळी 7.39 वाजता (12.39 जीएमटी) पुनःप्रवेशाला दुजोरा दिला. 1,452 किलोग्रॅम वजनाचे हे यान ध्वनीच्या वेगाच्या सुमारे 22 पट वेगाने जात होते.

पडणाऱ्या अवशेषांमुळे पृथ्वीवर कोणालाही इजा होण्याचा धोका नासाने सुमारे 2,100 पैकी 1 इतका मोजला होता; बहुतांश वेधशाळा वातावरणीय घर्षणाने जळून जाण्याची अपेक्षा होती, काही तुकडे वाचले असण्याची शक्यता होती. कोणतीही इजा किंवा नुकसान नोंदवले गेले नाही. जुलै 2026 मध्ये ॲरिझोनास्थित कटालिस्ट या स्टार्टअपसोबत सुरू केलेल्या बचाव मोहिमेत त्यांच्या लिंक यानाने स्विफ्टला जोडून त्याची कक्षा उंचावण्याचे नियोजन होते.

अवकाशात पोहोचल्यानंतर लिंक अनियंत्रितपणे फिरू लागले आणि प्रयत्न सोडून द्यावा लागला; लिंक सप्टेंबरमध्ये स्वतः वातावरणात परतले. स्विफ्टची कक्षीय स्थिरता काही महिने कमी होत गेल्यानंतर 20 ऑक्टोबर रोजी ते कार्यरत राहिले नाही. नोव्हेंबर 2004 मध्ये दोन वर्षांच्या नियोजित मोहिमेसाठी प्रक्षेपित झालेल्या स्विफ्टने 22 वर्षे काम केले; त्याने गॅमा-किरण स्फोट, महातारे स्फोट (सुपरनोव्हा), कृष्णविवरे, क्ष-किरण उद्रेक, लघुग्रह आणि धूमकेतू यांचा अभ्यास केला आणि सुमारे 7,000 संशोधन निबंधांना हातभार लावला.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • पुनःप्रवेश: 4 नोव्हेंबर 2026, उत्तर सुमात्रा (इंडोनेशिया) वर सकाळी 7.39 वाजता (पूर्व प्रमाणवेळ); वजन 1,452 किलोग्रॅम.
  • बचाव मोहीम: जुलै 2026, कटालिस्टचे लिंक यान; लिंक अनियंत्रितपणे फिरल्याने प्रयत्न सोडला; स्विफ्ट 20 ऑक्टोबरला कार्यरत राहिले नाही.
  • कार्यकाळ: नोव्हेंबर 2004 मध्ये दोन वर्षांच्या मोहिमेसाठी प्रक्षेपण; 22 वर्षे कार्य; सुमारे 7,000 संशोधन निबंध.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • गॅमा-किरण स्फोट: दूरच्या आकाशगंगांतील अत्यंत ऊर्जावान स्फोट; स्विफ्टची तीन उपकरणे त्यांचे गॅमा-किरण, क्ष-किरण, अतिनील आणि दृश्य तरंगलांबींत निरीक्षण करतात.
  • पुनःप्रवेश: निम्न पृथ्वी कक्षेतील यान कक्षा खाली घसरल्यावर वातावरणातील घर्षणामुळे बहुतांशी जळून जाते.
  • स्वयंचलित दिशा बदल: स्विफ्ट संभाव्य गॅमा-किरण स्फोटाकडे आपोआप वळण्यासाठी संवेग चाके वापरते.

हे का महत्त्वाचे?

स्विफ्टचे सुमारे दोन वर्षांच्या नियोजित मोहिमेपेक्षा 22 वर्षे कार्यरत राहणे हे अवकाश विज्ञानातील मोठे यश आहे, तर वातावरणात परतताना धोक्याचे मोजमाप आणि खासगी कंपनीसोबतचा बचाव प्रयत्न हे अवकाश कचरा व्यवस्थापनाचे नवे पैलू दाखवतात. बचाव मोहीम अपयशी ठरल्याने कक्षेतील यानांची सेवा देण्याच्या तंत्रज्ञानाला अजून पुढचा पल्ला गाठायचा आहे हे दिसते. अवकाश तंत्रज्ञान, अवकाश कचरा आणि खगोलशास्त्रीय संशोधन या विषयांवरील मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी ही बातमी उपयुक्त आहे.

स्रोत: नासा / अमेरिकी स्पेस फोर्स / विज्ञान आणि तंत्रज्ञान वृत्त (4 नोव्हेंबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा