चालू घडामोडी टेस्ट · 7 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी ग्रिड-स्तरीय ऊर्जा साठवणूक प्रकल्पांसाठी व्हायबिलिटी गॅप फंडिंग (व्हीजीएफ) योजनेला मंजुरी दिली. या योजनेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. योजनेचा आकार 14,500 कोटी रुपये असून ती आर्थिक वर्ष 2026–27 ते 2030–31 या कालावधीसाठी आहे.

   2. योजनेचे लक्ष्य 92 गिगावॉट-तास नव्या क्षमतेचे असून त्यात 60 जलविद्युत पंप साठवणूक, 30 बीईएसएस आणि 2 पर्यायी तंत्रज्ञानांचा वाटा आहे.

   3. बीईएसएस प्रकल्पांना किमान 40% देशांतर्गत घटक आवश्यकता पूर्ण करावी लागेल.

   4. 97,600 कोटी रुपये ही व्हीजीएफ साहाय्याची एकूण रक्कम आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; 97,600 कोटी रुपये ही प्रकल्पांसाठी लागणारी एकूण गुंतवणूक आहे, तर व्हीजीएफ साहाय्य 14,500 कोटी रुपयांचे आहे. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. क्षमतेचे वाटप दरावर आधारित स्पर्धात्मक निविदांद्वारे होईल आणि 2031–32 पर्यंत 411 गिगावॉट-तास साठवणूक हे सरकारचे ध्येय आहे.

2. प्रश्न 2 / 10 कठीण

   केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी ‘गंभीर खनिज प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी भांडवली खर्च साहाय्य योजने’ला मंजुरी दिली. या योजनेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. योजना 2,814 कोटी रुपयांची असून पात्र गुंतवणुकीच्या 30% भांडवली अनुदान देते.

   2. योजनेत दोन लिथियम आणि दोन निकेल प्रकल्पांना साहाय्य मिळते; किमान क्षमता लिथियमसाठी 30,000 टन आणि निकेलसाठी 50,000 टन आहे.

   3. साहाय्याची मर्यादा प्रति लाभार्थी लिथियमसाठी 900 कोटी रुपये आणि निकेलसाठी 500 कोटी रुपये आहे.

   4. प्रोत्साहन तीन टप्पे-आधारित हप्त्यांत दिले जाईल.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; मर्यादा लिथियम प्रकल्पांसाठी 500 कोटी रुपये आणि निकेल सुविधांसाठी 900 कोटी रुपये प्रति लाभार्थी आहे. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. लाभार्थ्यांची निवड तांत्रिक पात्रतेनंतर कमीत कमी खर्चाच्या आधारावर आर्थिक निविदांद्वारे होईल आणि निकेल प्रक्रियेतून कोबाल्ट उप-उत्पादन म्हणून मिळण्याची अपेक्षा आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 मध्यम

   नासाची नील गेहरेल्स स्विफ्ट वेधशाळा 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा शिरली. या घटनेबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aअमेरिकी स्पेस फोर्सने उत्तर सुमात्रा प्रांतावर पुनःप्रवेशाला दुजोरा दिला; कटालिस्टच्या लिंक यानाचा बचाव प्रयत्न यान अनियंत्रितपणे फिरल्याने सोडून द्यावा लागला
   • Bअमेरिकी स्पेस फोर्सने उत्तर सुमात्रा प्रांतावर पुनःप्रवेशाला दुजोरा दिला; कटालिस्टच्या लिंक यानाने स्विफ्टला जोडून त्याची कक्षा यशस्वीपणे उंचावली
   • Cअमेरिकी स्पेस फोर्सने प्रशांत महासागरावर पुनःप्रवेशाला दुजोरा दिला; कटालिस्टच्या लिंक यानाचा बचाव प्रयत्न यान अनियंत्रितपणे फिरल्याने सोडून द्यावा लागला
   • Dस्विफ्ट सप्टेंबर 2026 मध्ये आणि लिंक यान 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी वातावरणात परतले; बचाव प्रयत्न यान अनियंत्रितपणे फिरल्याने सोडून द्यावा लागला
   स्पष्टीकरण

   पुनःप्रवेशाला अमेरिकी स्पेस फोर्सने इंडोनेशियातील उत्तर सुमात्रा प्रांतावर 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी दुजोरा दिला; लिंक यान अवकाशात पोहोचल्यावर अनियंत्रितपणे फिरू लागल्याने बचाव प्रयत्न सोडावा लागला. लिंक स्वतः सप्टेंबरमध्ये वातावरणात परतले, तर स्विफ्ट 20 ऑक्टोबरला कार्यरत राहिले नव्हते. यानाचे वजन 1,452 किलोग्रॅम होते आणि कोणाला इजा होण्याचा धोका सुमारे 2,100 पैकी 1 इतका मोजला होता.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   नासा आणि एनओएएने 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी 2026 च्या अंटार्क्टिक ओझोन छिद्राबाबत माहिती दिली. त्यातील कोणता तपशील बरोबर आहे?

   • Aएका दिवसातील कमाल विस्तार 17 ऑक्टोबर रोजी 27.1 दशलक्ष चौरस किलोमीटर; दक्षिण ध्रुवावर सर्वात कमी ओझोन 18 सप्टेंबर रोजी 105 डॉबसन एकक
   • Bएका दिवसातील कमाल विस्तार 18 सप्टेंबर रोजी 25 दशलक्ष चौरस किलोमीटर; दक्षिण ध्रुवावर सर्वात कमी ओझोन 17 ऑक्टोबर रोजी 105 डॉबसन एकक
   • Cएका दिवसातील कमाल विस्तार 18 सप्टेंबर रोजी 27.1 दशलक्ष चौरस किलोमीटर; दक्षिण ध्रुवावर सर्वात कमी ओझोन 17 ऑक्टोबर रोजी 105 डॉबसन एकक
   • Dएका दिवसातील कमाल विस्तार 18 सप्टेंबर रोजी 27.1 दशलक्ष चौरस किलोमीटर; दक्षिण ध्रुवावर सर्वात कमी ओझोन 17 ऑक्टोबर रोजी 92 डॉबसन एकक
   स्पष्टीकरण

   एका दिवसातील कमाल विस्तार 18 सप्टेंबर रोजी 27.1 दशलक्ष चौरस किलोमीटर होता, तर 25 दशलक्ष चौरस किलोमीटर हा 7 सप्टेंबर ते 13 ऑक्टोबर दरम्यानचा सरासरी विस्तार आहे. 17 ऑक्टोबर रोजी दक्षिण ध्रुवावर सर्वात कमी 105 डॉबसन एकक मोजले गेले; 92 डॉबसन एकक हा ऑक्टोबर 2006 मधील विक्रमी नीचांक आहे. 2026 चे छिद्र 48 वर्षांच्या निरीक्षणातील सातवे सर्वात मोठे होते.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   भारत हिमाचल प्रदेशातील बिलासपूरला लडाखमधील लेहशी जोडणाऱ्या प्रस्तावित रेल्वे मार्गावर टांगलांग ला खिंडीखाली जगातील सर्वात उंच रेल्वे स्थानक बांधण्याचे नियोजन करत आहे. या प्रकल्पाबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. स्थानक सुमारे 5,256 मीटर उंचीवर प्रस्तावित असून ते बांधल्यास चीनच्या तांगुला स्थानकापेक्षा (सुमारे 5,068 मीटर) उंच ठरेल.

   2. प्रस्तावित बिलासपूर–मनाली–लेह मार्ग 489 किलोमीटर लांबीचा ब्रॉड-गेज मार्ग आहे.

   3. अंदाजित खर्च सुमारे 1.31 लाख कोटी रुपये असून मार्गाचा सुमारे 270 किलोमीटर भाग बोगद्यांतून जाणे अपेक्षित आहे.

   4. हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाने ऑक्टोबर 2026 मध्ये संबंधित 63 किलोमीटरच्या मार्गासाठीची भूसंपादन अधिसूचना वैध ठरवली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाने ऑक्टोबर 2026 मध्ये संबंधित 63 किलोमीटरच्या मार्गासाठीची प्राथमिक भूसंपादन अधिसूचना वैधानिक आवश्यकतांचे पालन न झाल्याने रद्द केली. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. स्थानकाची उंची काही आधीच्या वृत्तांत सुमारे 5,359–5,360 मीटर दिली आहे, पण अलीकडील वृत्तांत ती 5,256 मीटर आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (ट्राय) 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत ‘नेटवर्क अनुभव’ व्यासपीठ सुरू केले. या व्यासपीठाबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. व्यासपीठ माय-स्पीड आणि माय-कॉल ॲप्सची अनामिक माहिती ट्रायच्या ड्राइव्ह-चाचणी निकालांशी जोडते.

   2. पी80 हे स्थिर ब्रॉडबँडसाठी आणि पी90 हे मोबाइल ब्रॉडबँडसाठी वापरले जाते.

   3. ग्राहक वेब इंटरफेसवर डीएनडी पसंती व्यवस्थापित करू शकतात, तक्रारी नोंदवू शकतात आणि त्यांची प्रगती पाहू शकतात.

   4. ट्रायने पात्र तृतीय-पक्ष ॲप्ससाठी माय-स्पीड सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट किट प्रसिद्ध केले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 3 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे; पी80 मोबाइल ब्रॉडबँडसाठी आणि पी90 स्थिर ब्रॉडबँडसाठी दिले जाते, आणि दोन्ही नोंदवलेल्या मूल्याइतक्या किंवा जास्त निकाल देणाऱ्या चाचण्यांचे प्रमाण दर्शवतात. विधाने 1, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. पी50 हे मध्यक गतीचे मूल्य आहे आणि व्यासपीठ 2जी ते 5जी तंत्रज्ञानांची तुलना शक्य करते.

7. प्रश्न 7 / 10 सोपे

   भारतीय संगणक आपत्कालीन प्रतिसाद पथकाने (सीईआरटी-इन) 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय वित्तीय संस्थांना लक्ष्य करणाऱ्या ‘क्रॅफ्टी फाल्कन’ सायबर हल्ला मोहिमेबाबत गंभीर इशारा जारी केला. या मोहिमेचे उद्दिष्ट काय आहे?

   • Aफक्त सरकारी संकेतस्थळांचा डेटा चोरणे
   • Bसुट्टीच्या काळात ग्राहकांना बनावट ई-मेल पाठवून पासवर्ड मिळवणे
   • Cवित्तीय संस्थांचे क्लाउड सर्व्हर बंद पाडून खंडणी मागणे
   • Dपेमेंट आणि वितरण एपीआयद्वारे अनधिकृत निधी हस्तांतरण साधणे
   स्पष्टीकरण

   मोहीम पेमेंट आणि वितरण एपीआयद्वारे अनधिकृत निधी हस्तांतरण साधण्याचा प्रयत्न करते आणि ती एआयच्या साहाय्याने चालते. लक्ष्यांत एनबीएफसी, डिजिटल कर्ज व्यासपीठे, फिनटेक कंपन्या, पेमेंट एग्रीगेटर्स, बँका आणि क्रिप्टो एक्स्चेंज येतात. सुट्ट्या आणि आठवड्याच्या शेवटी कमी देखरेखीच्या काळात हल्ले आखले जातात.

8. प्रश्न 8 / 10 सोपे

   भारताने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी गयानाला पतमर्यादेच्या विस्ताराची घोषणा केली. या घोषणेबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aपंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अँटिग्वा आणि बारबुडा येथील राष्ट्रकुल शासनप्रमुख बैठकीच्या निमित्ताने 500 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरच्या पतमर्यादेचा विस्तार जाहीर केला
   • Bपरराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी अँटिग्वा आणि बारबुडा येथील राष्ट्रकुल शासनप्रमुख बैठकीच्या निमित्ताने 50 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरच्या पतमर्यादेचा विस्तार जाहीर केला
   • Cपरराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी अँटिग्वा आणि बारबुडा येथील राष्ट्रकुल शासनप्रमुख बैठकीच्या निमित्ताने 500 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरच्या पतमर्यादेचा विस्तार जाहीर केला
   • Dपरराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी गयानातील जॉर्जटाउन येथील द्विपक्षीय भेटीत 500 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरच्या पतमर्यादेचा विस्तार जाहीर केला
   स्पष्टीकरण

   घोषणा परराष्ट्र मंत्री जयशंकर यांनी गयानाचे अध्यक्ष इरफान अली यांच्यासोबतच्या भेटीत सेंट जॉन्स, अँटिग्वा आणि बारबुडा येथे केली. पंतप्रधान मोदी यांनी गयानाला भेट नोव्हेंबर 2024 मध्ये दिली होती. पतमर्यादा रस्ते, आरोग्य आणि संरक्षण यांसारख्या सार्वजनिक आणि संरक्षण पायाभूत सुविधांसाठी राखून ठेवली आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 सोपे

   5 नोव्हेंबर 2026 रोजी आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी पंजाब 2026 च्या उपांत्य सामन्यात हरमनप्रीत सिंगने आपला 250 वा आंतरराष्ट्रीय गोल केला. या कामगिरीबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aतो नवव्या मिनिटाला पेनल्टी कॉर्नरवरून केला गेला आणि भारताने जपानचा 8–1 ने पराभव केला
   • Bतो नवव्या मिनिटाला पेनल्टी स्ट्रोकवरून केला गेला आणि भारताने दक्षिण कोरियाचा 8–1 ने पराभव केला
   • Cतो ध्यानचंद यांचा 570 गोलांचा विक्रम मागे टाकणारा ठरला आणि भारताने दक्षिण कोरियाचा 8–1 ने पराभव केला
   • Dतो नवव्या मिनिटाला पेनल्टी कॉर्नरवरून केला गेला आणि भारताने दक्षिण कोरियाचा 8–1 ने पराभव केला
   स्पष्टीकरण

   हरमनप्रीतने नवव्या मिनिटाला पेनल्टी कॉर्नरवरून गोल केला आणि भारताने दक्षिण कोरियाचा 8–1 ने पराभव करून अंतिम फेरी गाठली. 250 गोल गाठणारा तो दुसरा भारतीय पुरुष हॉकीपटू आहे, तर ध्यानचंद यांच्या नावावर 570 गोलांचा विक्रम असल्याचे बातमीत म्हटले आहे. अंतिम सामन्यात भारताची गाठ जपानशी पडणार आहे.

10. प्रश्न 10 / 10 मध्यम

    बेली गिफर्ड नॉनफिक्शन पारितोषिक 2026 लंडनमधील समारंभात 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रदान झाले. 1999 मध्ये स्थापना झाल्यापासून ते जिंकणारे प्राचीन इतिहासावरील पहिले पुस्तक कोणते?

    • Aएडमंड रिचर्डसन यांचे ‘अलेक्झांडर: गॉड, किंग, मॅन’
    • Bपॅट्रिक रॅडन कीफ यांचे ‘लंडन फॉलिंग’
    • Cअँड्रिया वुल्फ यांचे ‘द ट्रॅव्हलर’
    • Dआनंद गोपाल यांचे ‘डेज ऑफ लव्ह अँड रेज’
    स्पष्टीकरण

    एडमंड रिचर्डसन यांचे ‘अलेक्झांडर: गॉड, किंग, मॅन’ हे पुस्तक 50,000 पौंडांच्या पारितोषिकाचे विजेते ठरले आणि 1999 पासून जिंकणारे प्राचीन इतिहासावरील पहिले पुस्तक आहे. ‘लंडन फॉलिंग’ (पॅट्रिक रॅडन कीफ), ‘डेज ऑफ लव्ह अँड रेज’ (आनंद गोपाल) आणि ‘द ट्रॅव्हलर’ (अँड्रिया वुल्फ) ही अंतिम यादीतील अन्य पुस्तके होती. 350 पेक्षा जास्त प्रवेशिकांतून निवड झाली.