Download app ॲप मिळवा

‘मुरासू’ — तमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ आंध्र प्रदेशात धडकले!

5 नोव्हेंबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

तीव्र चक्रीवादळ मुरासू, उत्तर हिंदी महासागरात सप्टेंबर 2004 मध्ये नामकरण सुरू झाल्यापासून तमिळ नाव मिळालेले पहिले उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळ, 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंध्र प्रदेशातील ओंगोलजवळ भूभागावर आदळले. त्याचा केंद्रभाग भारतीय प्रमाणवेळेनुसार पहाटे 5.30 वाजता किनारा ओलांडून गेला; अपेक्षित भूप्रवेश वेळ पहाटे 3.30 ते 5.30 अशी होती. चेन्नईतील प्रादेशिक हवामान केंद्राने हे नाव सुचवले.

मुरासू हे पारंपरिक तमिळ तालवाद्य म्हणजे मोठा ढोल असून त्याचा वापर पूर्वी माहिती पसरवण्यासाठी, नैसर्गिक आपत्तींबाबत लोकांना सावध करण्यासाठी आणि गडगडाटी आवाज निर्माण करण्यासाठी होत असे. उत्तर हिंदी महासागरातील उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळांची नावे जागतिक हवामान संघटना आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या आशिया-प्रशांत आर्थिक आणि सामाजिक आयोगाच्या एका पॅनेलद्वारे समन्वयित केली जातात; भारत त्यात योगदान देणारा सदस्य आहे. मुरासू दुपारपर्यंत चक्रीवादळ आणि मध्यरात्रीपर्यंत तीव्र कमी दाबाचा पट्टा म्हणून कमकुवत होण्याचा अंदाज होता, आणि वाऱ्याचा वेग ताशी 75 किलोमीटरपर्यंत खाली येईल असे सांगितले गेले.

बापटला, गुंटूर, कृष्णा, पलनाडू, एनटीआर, एलुरू आणि पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यांत मुसळधार ते अति मुसळधार, तर काही ठिकाणी अत्यंत मुसळधार पावसाचा अंदाज होता. प्रशासनाने सुमारे 30,000 लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवले. खगोलीय भरतीपेक्षा 1.0–1.5 मीटर उंचीची वादळी लाट अपेक्षित असून बापटला, कृष्णा आणि प्रकाशम येथील सखल भाग बुडण्याची शक्यता होती.

ओंगोलमध्ये अनेक झोपड्या कोसळल्याने बचावकार्य सुरू झाले.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • प्रथम: उत्तर हिंदी महासागरात सप्टेंबर 2004 पासून नामकरण; तमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ — मुरासू.
  • भूप्रवेश: 3 नोव्हेंबर 2026, ओंगोल (आंध्र प्रदेश) जवळ; केंद्रभाग पहाटे 5.30 वाजता किनाऱ्यावर.
  • नाव: प्रादेशिक हवामान केंद्र, चेन्नई यांनी सुचवले; सुमारे 30,000 लोक सुरक्षित स्थळी; वादळी लाट 1.0–1.5 मीटर.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • पारंपरिक मुरासूचे प्रकार: लष्करी वापरासाठी वीर मुरासू, दानाची घोषणा आणि प्राप्तकर्त्यांना निमंत्रणासाठी त्याग मुरासू, आणि न्यायालयीन कामकाजासाठी न्याय मुरासू.
  • भारतीय हवामान विभाग उत्तर हिंदी महासागरातील चक्रीवादळांना तेव्हा नाव देतो जेव्हा ते चक्रीवादळाच्या ताकदीपर्यंत पोहोचतात; म्हणजे सलग तीन मिनिटांच्या वाऱ्याचा वेग किमान 34 नॉट्स.
  • चक्रीवादळांना नावे दिल्याने अंदाज आणि इशारे सांगणे सोपे होते आणि एकाच क्षेत्रात एकाच वेळी अनेक वादळे असताना गोंधळ टळतो.

हे का महत्त्वाचे?

चक्रीवादळांना भारतीय भाषांतील नावे मिळणे हे उत्तर हिंदी महासागरातील नामकरण प्रणालीतील भारताच्या सहभागाचे प्रतीक आहे आणि स्थानिक संस्कृतीला आपत्ती संदेशवहनाशी जोडते. आपत्ती व्यवस्थापनात लवकर इशारा, वेळेवर स्थलांतर आणि किनारी भागांचे सज्जतेचे नियोजन यांचे महत्त्व मुरासूमुळे पुन्हा अधोरेखित होते. पूर, वादळी लाट आणि झोपड्यांसारख्या कमकुवत घरांचे नुकसान हे किनारी राज्यांसमोरील नित्याचे धोके आहेत; आपत्ती व्यवस्थापन आणि पर्यावरण या विषयांच्या मुख्य परीक्षेत हा संदर्भ उपयुक्त ठरतो.

स्रोत: भारतीय हवामान विभाग / पर्यावरण आणि जैवविविधता वृत्त (3 नोव्हेंबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा