चालू घडामोडी टेस्ट · 5 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 मध्यम

   3 नोव्हेंबर 2026 रोजी आंध्र प्रदेशातील ओंगोलजवळ तीव्र चक्रीवादळ मुरासू भूभागावर आदळले. या चक्रीवादळाच्या नावाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aतमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ; मुरासू हे तमिळ भाषेतील एका फुलाचे नाव आहे
   • Bतमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ; मुरासू हे पारंपरिक तमिळ तालवाद्य (मोठा ढोल) आहे
   • Cतमिळ नाव मिळालेले दुसरे चक्रीवादळ; मुरासू हे पारंपरिक तमिळ तालवाद्य (मोठा ढोल) आहे
   • Dतमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ; नाव मुंबईतील प्रादेशिक हवामान केंद्राने सुचवले
   स्पष्टीकरण

   मुरासू हे उत्तर हिंदी महासागरात सप्टेंबर 2004 मध्ये नामकरण सुरू झाल्यापासून तमिळ नाव मिळालेले पहिले चक्रीवादळ असून मुरासू हे पारंपरिक तमिळ तालवाद्य म्हणजे मोठा ढोल आहे. नाव चेन्नईतील प्रादेशिक हवामान केंद्राने सुचवले, मुंबईतील केंद्राने नव्हे. चक्रीवादळाचा केंद्रभाग पहाटे 5.30 वाजता ओंगोलजवळ किनारा ओलांडून गेला आणि सुमारे 30,000 लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले.

2. प्रश्न 2 / 10 कठीण

   भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळाने (सेबी) 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी आरईआयटी आणि इनव्हिटना डिपॉझिटरी रिसीट्सद्वारे (डीआर) परकीय भांडवल उभारण्यास परवानगी दिली. या चौकटीबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. डीआर परकीय चलनात मूल्य असलेली साधने असून परदेशी डिपॉझिटरी देशांतर्गत कस्टोडियनकडे ठेवलेल्या रोख्यांच्या बदल्यात ती जारी करते.

   2. डीआर मुंबईतील देशांतर्गत शेअर बाजारांवर सूचीबद्ध होतील.

   3. नवीन डीआर जारी करण्यासाठी मतदान झालेल्या मतांपैकी किमान 75% मते बाजूने असलेली पूर्व युनिटधारक मंजुरी आवश्यक आहे.

   4. डीआर धारक आणि त्यांचे लाभार्थी मालक भारतात निवासी व्यक्ती नसावेत.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे; डीआर गिफ्ट सिटीतील आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्रावरील इंडिया इंटरनॅशनल एक्स्चेंज आणि एनएसई इंटरनॅशनल एक्स्चेंजवर सूचीबद्ध होतील. विधाने 1, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत; मंजुरीसाठी 75% हा आकडा मतदान झालेल्या मतांचा आहे, एकूण युनिटधारकांचा नाही. सेबीने खासगीरीत्या सूचीबद्ध इनव्हिटच्या अतरल युनिटसाठी ओएफएस कूलिंग-ऑफ कालावधी 12 आठवड्यांवरून 8 आठवडे केला.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   डॉ. रेड्डीज लॅबोरेटरीजला 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी अमेरिकी एफडीएकडून एचआयव्ही प्रतिबंधासाठीच्या लेनाकापाविर इंजेक्शनच्या जेनेरिक स्वरूपाला तात्पुरती मंजुरी मिळाली. या घटनेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. मंजुरी राष्ट्राध्यक्षांच्या एड्स निवारण आपत्कालीन योजनेअंतर्गत (पेपफार) देण्यात आली.

   2. हे इंजेक्शन 35 किलोग्रॅम किंवा अधिक वजनाच्या प्रौढ आणि किशोरांमध्ये एचआयव्ही-1 चा धोका कमी करण्यासाठी आहे.

   3. गिलियड सायन्सेसच्या स्वेच्छा परवान्यात समाविष्ट 120 देशांत हे उत्पादन प्रति व्यक्ती प्रति वर्ष 40 अमेरिकी डॉलरला दिले जाईल.

   4. गिलियडने डॉ. रेड्डीजला स्वेच्छा परवाना सप्टेंबर 2025 मध्ये दिला.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; गिलियडने परवाना ऑक्टोबर 2024 मध्ये दिला, तर चार संस्थांचा प्रवेश आणि विकास करार सप्टेंबर 2025 मध्ये झाला. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. पहिला पुरवठा डिसेंबर 2026 पर्यंत पात्र देशांत पोहोचण्याची अपेक्षा असून व्यापक वितरण 2027 मध्ये होईल.

4. प्रश्न 4 / 10 सोपे

   2 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतीय नौदलाने अरबी समुद्रात 48 तासांच्या कारवाईत अपहृत इराणी मासेमारी जहाज अझिनीची सुटका केली. या कारवाईबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aजहाज सोमालियाच्या उत्तर-पूर्व किनाऱ्याजवळ अपहृत झाले आणि 48 कर्मचाऱ्यांची सुटका झाली
   • Bजहाज एडनच्या आखातात अपहृत झाले आणि 20 कर्मचाऱ्यांची सुटका झाली
   • Cजहाज सोमालियाच्या उत्तर-पूर्व किनाऱ्याजवळ अपहृत झाले आणि सर्व 20 कर्मचाऱ्यांची सुटका झाली
   • Dजहाज सोमालियाच्या उत्तर-पूर्व किनाऱ्याजवळ अपहृत झाले आणि सुटकेत काही कर्मचारी जखमी झाले
   स्पष्टीकरण

   जहाज ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला सोमालियाच्या उत्तर-पूर्व किनाऱ्याजवळ समुद्री चाच्यांनी अपहृत केले होते आणि सर्व 20 कर्मचाऱ्यांची कोणतीही जीवितहानी किंवा दुखापत न होता सुटका झाली. 48 हा आकडा कारवाईच्या कालावधीचा (तासांचा) आहे. मुंबईपासून 3,000 किमीपेक्षा जास्त अंतरावर मरीन कमांडोंनी भारतीय वायुदलाच्या सी-17 विमानातून अचूक हवाई मदतीसह हस्तक्षेप केला.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी जैसलमेर येथे संरक्षण उत्पादन आणि निर्यातीची लक्ष्ये जाहीर केली. या संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. 2029 पर्यंत 3 लाख कोटी रुपयांचे संरक्षण उत्पादन आणि 50,000 कोटी रुपयांची संरक्षण निर्यात साध्य करण्याचे लक्ष्य आहे.

   2. संरक्षण उत्पादन 2014–15 मधील 46,429 कोटी रुपयांवरून 2025–26 मध्ये 1.78 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले.

   3. 2025–26 मध्ये खासगी क्षेत्राची संरक्षण निर्यात सुमारे 40,000 कोटी रुपये होती.

   4. 2026–27 च्या संरक्षण अर्थसंकल्पात 2.19 लाख कोटी रुपये भांडवली खर्चासाठी आहेत.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 3 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; 2025–26 मध्ये एकूण संरक्षण निर्यात सुमारे 40,000 कोटी रुपये होती, तर खासगी क्षेत्राचा वाटा 17,353 कोटी रुपये होता. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. 2026–27 चा संरक्षण अर्थसंकल्प 7.85 लाख कोटी रुपये असून त्यात 2.19 लाख कोटी रुपये भांडवली खर्च आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 मध्यम

   2 नोव्हेंबर 2026 रोजी विशाखापट्टणम येथे भारत आणि अमेरिकेच्या सशस्त्र दलांनी द्विपक्षीय सराव टायगर ट्रायम्फ 2026 ची सुरुवात केली. या सरावाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aतो त्रिसेवा उभयचर सराव असून त्याचा मुख्य भर मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती प्रतिसादावर आहे
   • Bतो फक्त नौदलांचा सराव असून त्याचा मुख्य भर पाणबुडीविरोधी युद्धावर आहे
   • Cतो द्विपक्षीय सराव असून मालिका 2025 मध्ये सुरू झाली आणि स्पेस फोर्स प्रथमच सहभागी झाले
   • Dतो त्रिसेवा उभयचर सराव असून त्याचे आयोजन अंदमान आणि निकोबार येथे होत आहे
   स्पष्टीकरण

   टायगर ट्रायम्फ हा द्विपक्षीय त्रिसेवा उभयचर सराव असून त्याचा मुख्य भर मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती प्रतिसादावर (एचएडीआर) आहे; तो केवळ नौदलांचा सराव नाही. ही मालिका 2019 मध्ये सुरू झाली, तर अमेरिकी स्पेस फोर्स 2025 च्या आवृत्तीत प्रथमच सहभागी झाले. 2 नोव्हेंबर 2026 चा उद्घाटन समारंभ आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम येथे झाला, अंदमान आणि निकोबार येथे नाही.

7. प्रश्न 7 / 10 कठीण

   बिहारचे मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांनी 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी बिहार हे सर्वसमावेशक गाळ व्यवस्थापन धोरण आणणारे देशातील पहिले राज्य ठरल्याची घोषणा केली. या संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. बिहार जलस्रोत पुनर्स्थापना आणि गाळ व्यवस्थापन धोरण 2026 ला राज्य सरकारने 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी मंजुरी दिली.

   2. धोरणात गंगा, कोसी, बागमती, कमला-बलान आणि गंडक या नद्यांवर विशेष भर आहे.

   3. गंगा जल कराराचे नूतनीकरण डिसेंबर 2026 मध्ये अपेक्षित आहे.

   4. 2 नोव्हेंबर रोजी रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने नद्यांतील गाळ राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पांत वापरण्याची योजना जाहीर केली.

   कोणते विधान चुकीचे आहे?

   • Aफक्त 2
   • Bफक्त 3
   • Cफक्त 4
   • Dफक्त 1
   स्पष्टीकरण

   विधान 1 चुकीचे आहे; धोरणाला राज्य सरकारने 15 सप्टेंबर रोजी मंजुरी दिली, तर 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी मुख्यमंत्र्यांनी बिहार हे पहिले राज्य ठरल्याची घोषणा केली. विधाने 2, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. धोरणाचा उद्देश वारंवार येणारे पूर हाताळणे आणि साचलेल्या नदी गाळाचा पायाभूत सुविधांसाठी वापर करणे हा आहे.

8. प्रश्न 8 / 10 सोपे

   सोमवार 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी जर्मनीचा अलेक्झांडर झ्वेरेव प्रथमच एटीपी जागतिक क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर पोहोचला. त्याने कोणत्या खेळाडूची जागा घेतली?

   • Aटॅलन ग्रीकस्पूर
   • Bलोरेन्झो मुसेट्टी
   • Cयानिक सिनर
   • Dबोरिस बेकर
   स्पष्टीकरण

   झ्वेरेवने 13 एप्रिलपासून अव्वल असलेल्या यानिक सिनरची जागा घेतली. टॅलन ग्रीकस्पूरला त्याने 29 ऑक्टोबर रोजी व्हिएन्ना ओपनमध्ये हरवले, तर लोरेन्झो मुसेट्टी हा पॅरिस मास्टर्समध्ये 4 नोव्हेंबर रोजी त्याचा प्रतिस्पर्धी आहे. बोरिस बेकर हे 28 जानेवारी 1991 रोजी प्रथम अव्वल झालेले जर्मन होते; झ्वेरेव त्यांच्यानंतरचा दुसरा जर्मन आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 मध्यम

   2 नोव्हेंबर 2026 रोजी सेनेगलमधील डकार येथील युवा ऑलिम्पिक स्पर्धेत 16 वर्षीय धिनिधी देसिंघूने महिलांच्या 100 मीटर फ्रीस्टाईलमध्ये कांस्यपदक जिंकले. तिच्या कामगिरीबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aतिने 56.27 सेकंद वेळ नोंदवून राष्ट्रीय विक्रम सुधारला; सुवर्ण 55.89 सेकंदांसह क्रोएशियाच्या ॲना बोबानोविचने जिंकले
   • Bतिने 56.57 सेकंद वेळ नोंदवून राष्ट्रीय विक्रम सुधारला; सुवर्ण 55.89 सेकंदांसह क्रोएशियाच्या ॲना बोबानोविचने जिंकले
   • Cतिने 56.27 सेकंद वेळ नोंदवली; सुवर्ण 56.13 सेकंदांसह न्यूझीलंडच्या ॲलिसा लॉसनने जिंकले
   • Dतिने 56.80 सेकंद वेळ नोंदवून राष्ट्रीय विक्रम सुधारला; सुवर्ण 55.89 सेकंदांसह क्रोएशियाच्या ॲना बोबानोविचने जिंकले
   स्पष्टीकरण

   धिनिधीने 56.27 सेकंद वेळ नोंदवली, जी तिच्या जूनमधील 56.57 सेकंदांच्या आधीच्या राष्ट्रीय विक्रमापेक्षा चांगली आहे; 56.80 सेकंद ही तिची प्राथमिक फेरीतील वेळ होती. सुवर्ण 55.89 सेकंदांसह क्रोएशियाच्या ॲना बोबानोविचने जिंकले, तर 56.13 सेकंदांसह रौप्य न्यूझीलंडच्या ॲलिसा लॉसनने मिळवले. ती युवा ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकणारी पहिली भारतीय जलतरणपटू ठरली.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    नासाचे व्हॉयेजर 1 हे यान 18 नोव्हेंबर 2026 रोजी 10:16 यूटीसी वाजता पृथ्वीपासून सुमारे 25.902 अब्ज किलोमीटर अंतरावर पोहोचण्याचा अंदाज आहे. तेव्हा ते पृथ्वीपासून किती अंतरावर असेल आणि पृथ्वीवरून आज्ञा पाठवून उत्तर मिळण्यास साधारण किती वेळ लागेल?

    • Aएक प्रकाश-दिवस; सुमारे 24 तास
    • Bएक प्रकाश-तास; सुमारे दोन दिवस
    • Cएक प्रकाश-वर्ष; सुमारे दोन दिवस
    • Dएक प्रकाश-दिवस; सुमारे दोन दिवस
    स्पष्टीकरण

    सुमारे 25.902 अब्ज किलोमीटर म्हणजे एक प्रकाश-दिवस; आज्ञा पोहोचायला सुमारे 24 तास आणि उत्तर परत यायला आणखी सुमारे 24 तास लागतात, म्हणजे संपूर्ण फेरी सुमारे दोन दिवसांची. 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी संकेत पोहोचायला 23 तास 57 मिनिटे 49 सेकंद लागत होते. त्याचे जुळे यान व्हॉयेजर 2 नोव्हेंबर 2035 मध्ये एक प्रकाश-दिवस अंतरावर पोहोचणे अपेक्षित आहे.