Download app ॲप मिळवा

केंद्रीय कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांना दिलासा — महागाई भत्ता 60% वरून 63%!

31 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी महागाई भत्ता (डीए) आणि निवृत्तिवेतनधारकांसाठी महागाई सवलत (डीआर) यात 3 टक्के गुणांची वाढ मंजूर केली. ही वाढ 1 जुलै 2026 पासून पूर्वलक्षी प्रभावाने लागू असून दोन्ही दर मूळ वेतन किंवा निवृत्तिवेतनाच्या 60% वरून 63% झाले आहेत. डीए सेवेत असलेल्या कर्मचाऱ्यांना दिला जातो, तर डीआर निवृत्तिवेतनधारकांना दिली जाणारी तत्सम सवलत आहे; हा निर्णय 7 व्या केंद्रीय वेतन आयोगाच्या शिफारशींशी निगडित स्वीकृत सूत्रावर आधारित असून वाढत्या किमतींचा परिणाम भरून काढण्यासाठी आहे.

या निर्णयाचा लाभ सुमारे 48.54 लाख कर्मचारी आणि 68.71 लाख निवृत्तिवेतनधारकांना, म्हणजे एकूण 1.17 कोटींपेक्षा जास्त लोकांना होणार आहे. केंद्र सरकारच्या तिजोरीवर वार्षिक एकत्रित खर्च अंदाजे 10,016.10 कोटी रुपये येणार असून जुलै, ऑगस्ट, सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर 2026 ची थकबाकी ऑक्टोबरच्या वेतन किंवा निवृत्तिवेतनासोबत देय आहे. 5 व्या आणि 6 व्या केंद्रीय वेतन आयोगानुसार वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठीही 1 जुलै 2026 पासून स्वतंत्र सुधारणा मंजूर झाल्या; ही घोषणा माहिती व प्रसारणमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी केली.

औद्योगिक कामगारांसाठीचा ग्राहक किंमत निर्देशांक (सीपीआय-आयडब्ल्यू) ही महागाईचा मागोवा घेणारी सांख्यिकी मालिका आहे. दर 60% वरून 63% झाला, म्हणजेच वाढ तीन टक्के गुणांची आहे, आधीच्या भत्त्याच्या रकमेच्या 3% नव्हे.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • निर्णय: 28 ऑक्टोबर 2026; दर 60% वरून 63%; वाढ 3 टक्के गुण; लागू — 1 जुलै 2026 पासून.
  • लाभार्थी: 48.54 लाख कर्मचारी + 68.71 लाख निवृत्तिवेतनधारक = 1.17 कोटींपेक्षा जास्त.
  • खर्च आणि थकबाकी: वार्षिक 10,016.10 कोटी रुपये; जुलै–ऑक्टोबर 2026 ची थकबाकी ऑक्टोबरच्या वेतनासोबत.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • महागाई भत्ता मूळ वेतनावर आणि महागाई सवलत निवृत्तिवेतनावर मोजली जाते.
  • केंद्रीय वेतन आयोग केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांची वेतनरचना आणि संबंधित भत्ते यांचा आढावा घेतो.
  • केंद्रीय मंत्रिमंडळाचे अध्यक्ष भारताचे पंतप्रधान असतात.

हे का महत्त्वाचे?

महागाई भत्त्यातील वाढ सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारकांची क्रयशक्ती टिकवते आणि बाजारातील मागणीला आधार देते, तर वार्षिक सुमारे 10,016.10 कोटी रुपयांचा भार वित्तीय तुटीच्या व्यवस्थापनावर परिणाम करतो. पूर्वलक्षी लागू होणारी थकबाकी चालू तिमाहीत रोख प्रवाह वाढवू शकते. वाढ 3 टक्के गुणांची आहे आणि दर 63% झाला, हा पूर्व परीक्षेतील सापळा ठरू शकतो. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी वेतन आयोग, महागाई आणि सरकारी खर्चाचे अर्थशास्त्र हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: केंद्रीय मंत्रिमंडळ बैठक वृत्त (28 ऑक्टोबर 2026) / अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा