आयएनएस सृष्टी: पुढच्या पिढीतील गस्ती नौकेचे गोव्यात जलावतरण — 11 जहाजांच्या कार्यक्रमातील चौथे!

गोवा शिपयार्ड लिमिटेडने (जीएसएल) 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी गोव्यातील वड्डेम येथील आपल्या सुविधेत आयएनएस सृष्टीचे (यार्ड 1283) जलावतरण केले. ही भारतीय नौदलासाठीची चौथी पुढच्या पिढीतील सागरी गस्ती नौका (एनजीओपीव्ही) आहे. संदीपा सहाय यांनी औपचारिक जलावतरण केले, तर संरक्षण (वित्त) सचिव विश्वजीत सहाय प्रमुख पाहुणे होते; यार्ड 1283 ची किल 9 जून 2025 रोजी घालण्यात आली होती.

एनजीओपीव्ही सागरी पाळत, शोध आणि बचाव, सागरी मालमत्तेचे संरक्षण, मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती निवारण (एचएडीआर) आणि चाचेगिरीविरोधी मोहिमांसाठी रचलेल्या आहेत आणि त्या बहु-क्षेत्रीय कारवायांसाठीही सक्षम आहेत. भारतीय नौदलाचा 11 जहाजांचा एनजीओपीव्ही कार्यक्रम 30 मार्च 2023 रोजी 9,781 कोटी रुपयांच्या एकूण करार मूल्यावर करारबद्ध झाला; तो ‘खरेदी (भारतीय-आयडीडीएम)’ श्रेणीत आहे, म्हणजे स्वदेशी रचना, विकास आणि उत्पादन. हा कार्यक्रम आत्मनिर्भर भारत आणि मेक इन इंडिया उपक्रमांशी सुसंगत आहे.

11 जहाजे दोन शिपयार्डमध्ये एकाच वेळी बांधली जात आहेत: जीएसएल गोवा येथे सात आणि गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (जीआरएसई) कोलकाता येथे चार. बातमीच्या पहिल्या परिच्छेदात आयएनएस सृष्टी ही “भारतीय नौदलासाठी चौथी” एनजीओपीव्ही म्हटली आहे, तर नंतर “जीएसएलने जलावतरण केलेली चौथी” असे म्हटले आहे. “सृष्टी” हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ “निर्मिती” असा आहे.