Download app ॲप मिळवा

भारत–मेक्सिको प्राधान्य व्यापार कराराच्या वाटाघाटी सुरू — संदर्भ अटींवर स्वाक्षरी!

30 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

भारत आणि मेक्सिकोने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी मेक्सिको सिटी येथे संदर्भ अटींवर (टीओआर) स्वाक्षरी करून प्राधान्य व्यापार कराराच्या (पीटीए) वाटाघाटी औपचारिकरीत्या सुरू केल्या. ही स्वाक्षरी भारताचे वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल यांच्या भेटीदरम्यान झाली. हा करार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि मेक्सिकोच्या अध्यक्ष क्लॉडिया शेनबाउम यांनी जून 2025 मध्ये कॅनडातील जी7 शिखर परिषदेत गाठलेल्या सामंजस्याचा पुढचा टप्पा आहे.

प्राधान्य व्यापार करार निवडक वस्तूंवर सहभागी देशांमध्ये शुल्क सवलती देतो आणि त्याची व्याप्ती मुक्त व्यापार करारापेक्षा सामान्यतः मर्यादित असते. संदर्भ अटींमध्ये वाटाघाटींची चौकट, व्याप्ती, पद्धती आणि आराखडा नमूद आहे. द्विपक्षीय व्यापार करार नसलेल्या देशांच्या 1,463 वस्तूंवर मेक्सिकोने 50% पर्यंत शुल्क 1 जानेवारी 2026 पासून लागू केले; भारतीय वाहने, कापड, पादत्राणे, प्लास्टिक, पोलाद, रसायने आणि खेळण्यांच्या निर्यातीवरील परिणाम कमी करणे हा या कराराचा हेतू आहे.

2025–26 या आर्थिक वर्षात भारत–मेक्सिको द्विपक्षीय मालाचा व्यापार सुमारे 7.83 अब्ज डॉलर होता; भारताची मेक्सिकोला निर्यात 5.73 अब्ज डॉलर होती आणि त्यात वाहने 1.92 अब्ज डॉलरची होती. मेक्सिकोने “अर्ली हार्वेस्ट” व्यवस्थेत रस दाखवला आहे, ज्यात पूर्ण वाटाघाटी संपण्यापूर्वी निवडक वस्तूंचा व्यापार खुला केला जातो. संदर्भ अटींमध्ये वस्तूंसाठी बाजारपेठ प्रवेश, मूळ देशाचे नियम, सीमाशुल्क प्रक्रिया, व्यापार सुलभीकरण, विवाद निवारण, आरोग्य-स्वच्छताविषयक उपाय, व्यापारातील तांत्रिक अडथळे आणि व्यापार उपाययोजना यांचा समावेश आहे.

2027 च्या पहिल्या तिमाहीत मेक्सिकोचे व्यापार शिष्टमंडळ भारतात येण्याची शक्यता चर्चेत आली.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • घटना: 26 ऑक्टोबर 2026 — मेक्सिको सिटी येथे संदर्भ अटींवर स्वाक्षरी; वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल; पार्श्वभूमी — जून 2025 जी7 शिखर परिषद, कॅनडा.
  • आकडे: मेक्सिकोचे शुल्क — 1,463 वस्तू, 50% पर्यंत (1 जानेवारी 2026 पासून); 2025–26 व्यापार — सुमारे 7.83 अब्ज डॉलर; भारताची निर्यात — 5.73 अब्ज डॉलर; वाहने — 1.92 अब्ज डॉलर.
  • पुढे: मेक्सिकोला “अर्ली हार्वेस्ट” हवा; 2027 च्या पहिल्या तिमाहीत मेक्सिकन व्यापार शिष्टमंडळ भारतात (चर्चेत).

📚 मूलभूत ज्ञान

  • प्राधान्य व्यापार करारात ठरावीक वस्तूंवर शुल्क सवलती मिळतात, तर मुक्त व्यापार करारात वस्तू आणि सेवांचा व्यापक समावेश असू शकतो.
  • मूळ देशाचे नियम (रूल्स ऑफ ओरिजिन) शुल्क प्राधान्य लागू करण्यासाठी उत्पादनाचा राष्ट्रीय स्रोत ठरवतात.
  • आरोग्य-स्वच्छताविषयक उपाय अन्नसुरक्षा आणि प्राणी व वनस्पती आरोग्याशी संबंधित असतात.

हे का महत्त्वाचे?

मेक्सिकोच्या उच्च शुल्कामुळे भारतीय निर्यातदारांना, विशेषतः वाहन क्षेत्राला, फटका बसत आहे; प्राधान्य व्यापार करारामुळे या निर्यातीला शुल्क सवलत आणि लॅटिन अमेरिकी बाजारपेठेत स्थिर प्रवेश मिळू शकतो. “अर्ली हार्वेस्ट” पद्धतीने लवकर निवडक वस्तूंचा व्यापार खुला झाल्यास त्याचे फायदे लवकर दिसू शकतात. भारताच्या निर्यात बाजारपेठा विविध करण्याच्या आणि अमेरिकेबाहेरील नव्या भागीदारांशी व्यापार करार करण्याच्या धोरणाचा हा भाग मानला जातो. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी भारताचे व्यापार करार धोरण, निर्यात वैविध्य आणि लॅटिन अमेरिकेशी संबंध हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: वाणिज्य मंत्रालय / भारत–मेक्सिको संदर्भ अटींवरील स्वाक्षरी (26 ऑक्टोबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा