चालू घडामोडी टेस्ट · 30 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   मुंबईत 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी झालेल्या राज्य वित्त सचिवांच्या 36 व्या परिषदेत रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी राज्यांना विवेकी कर्ज धोरणाचा सल्ला दिला. या परिषदेबाबत पुढील विधानांचा विचार करा:

   1. परिषदेत राज्यांसाठी रोकड आणि कर्ज व्यवस्थापनावरील संग्रहिका (कॉम्पेंडियम) प्रकाशित झाली.

   2. राज्यांना क्रेडिट मिळवणे सुलभ करणाऱ्या एकीकृत कर्ज इंटरफेसवर (यूएलआय) सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले.

   3. परिषदेला 30 राज्ये आणि तीन केंद्रशासित प्रदेशांचे वित्त सचिव उपस्थित होते.

   4. थेट लाभ हस्तांतरणासाठी प्रोग्रामेबल केंद्रीय बँक डिजिटल चलनाचा (पी-सीबीडीसी) वापर करण्यास प्रोत्साहन दिले गेले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत; विधान 3 चुकीचे आहे कारण उपस्थित वित्त सचिव 27 राज्ये आणि तीन केंद्रशासित प्रदेशांचे होते, 30 राज्यांचे नव्हे. परिषदेत राज्यांचे बाजार कर्ज, रिझर्व्ह बँकेकडून मिळणारी अल्पकालीन वित्तीय सवलत आणि बेंचमार्क इश्यूअन्स स्ट्रॅटेजी यांचाही आढावा घेण्यात आला.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   फास्टॅग वार्षिक स्थानिक पास 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी अधिसूचित झाला आणि तो 1 नोव्हेंबर 2026 पासून टोल प्लाझांवर उपलब्ध होईल. नगर हद्दीबाहेरील टोल प्लाझावर वार्षिक शुल्क 1,500 रुपये आहे, तर सध्याच्या मासिक स्थानिक पासचे शुल्क 360 रुपये आहे. एखाद्या स्थानिक वाहनमालकाने 12 महिने मासिक पास घेण्याऐवजी वार्षिक पास (1,500 रुपये दर) घेतल्यास त्याची एकूण बचत किती?

   • A2,820 रुपये
   • B4,320 रुपये
   • C1,500 रुपये
   • D1,320 रुपये
   स्पष्टीकरण

   12 महिन्यांचा मासिक पास खर्च 12 × 360 = 4,320 रुपये होतो; वार्षिक पास 1,500 रुपयांचा असल्याने बचत 4,320 − 1,500 = 2,820 रुपये होते. 4,320 रुपये हा केवळ मासिक पासचा एकूण खर्च आहे, 1,500 रुपये हा वार्षिक पासचा दर आहे, आणि 1,320 रुपये चुकीच्या वजाबाकीतून येतात. बातमीतही बचत 2,820 रुपयांपर्यंत दिली आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   भारत आणि मेक्सिकोने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी मेक्सिको सिटी येथे प्राधान्य व्यापार कराराच्या (पीटीए) वाटाघाटींसाठी संदर्भ अटींवर स्वाक्षरी केली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. संदर्भ अटींवर स्वाक्षरी 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी झाली.

   2. प्राधान्य व्यापार करार सामान्यतः मुक्त व्यापार करारापेक्षा अधिक व्यापक असतो.

   3. मेक्सिकोने द्विपक्षीय व्यापार करार नसलेल्या देशांच्या 1,463 वस्तूंवर 1 जानेवारी 2026 पासून 50% पर्यंत शुल्क लागू केले.

   4. मेक्सिकोने “अर्ली हार्वेस्ट” व्यवस्थेत रस दाखवला आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • C1, 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे; प्राधान्य व्यापार करार निवडक वस्तूंवर शुल्क सवलती देतो आणि त्याची व्याप्ती मुक्त व्यापार करारापेक्षा सामान्यतः मर्यादित असते. विधाने 1, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. 2025–26 मध्ये द्विपक्षीय मालाचा व्यापार सुमारे 7.83 अब्ज डॉलर, तर भारताची निर्यात 5.73 अब्ज डॉलर होती.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   जैविक विविधतेवरील करारातील पक्षकारांची 17 वी परिषद (सीबीडी कॉप-17) 19 ते 30 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान येरेवान येथे होत आहे. भारताच्या अद्ययावत राष्ट्रीय जैवविविधता धोरण आणि कृती आराखड्यात कुनमिंग-माँट्रियल जागतिक जैवविविधता आराखड्याचे (केएमजीबीएफ) रूपांतर किती राष्ट्रीय लक्ष्ये आणि निर्देशकांत केले आहे?

   • A142 लक्ष्ये आणि 23 निर्देशक
   • B23 लक्ष्ये आणि 142 निर्देशक
   • C4 लक्ष्ये आणि 23 निर्देशक
   • D23 लक्ष्ये आणि 1,134 निर्देशक
   स्पष्टीकरण

   भारताच्या अद्ययावत आराखड्यात केएमजीबीएफचे 23 राष्ट्रीय लक्ष्ये आणि 142 निर्देशकांत रूपांतर केले आहे. केएमजीबीएफमध्ये 2050 साठी 4 उद्दिष्टे आणि 2030 साठी 23 लक्ष्ये आहेत, तर 1,134 ही भारतातील संरक्षित क्षेत्रांची संख्या आहे. ही संख्या 27 ऑक्टोबर 2026 पर्यंतची आहे.

5. प्रश्न 5 / 10 सोपे

   28 ऑक्टोबर 2026 रोजी आंध्र प्रदेशात बापटला आणि विशाखापट्टणम दरम्यान, यानाम जवळ अर्णब चक्रीवादळाने किनारपट्टी ओलांडली तेव्हा वाऱ्याचा वेग 125 ते 135 किमी/तास (झोत 150 किमी/तास) होता. या वेगानुसार त्याचे वर्गीकरण कोणत्या श्रेणीत होते?

   • Aतीव्र चक्रीवादळ — 88 ते 117 किमी/तास
   • Bतीव्र चक्रीवादळ — 118 ते 166 किमी/तास
   • Cअतितीव्र चक्रीवादळ — 118 ते 166 किमी/तास
   • Dअतितीव्र चक्रीवादळ — 88 ते 117 किमी/तास
   स्पष्टीकरण

   बातमीनुसार अर्णब हे अतितीव्र चक्रीवादळ होते आणि त्याचा वेग 125 ते 135 किमी/तास असल्याने तो 118 ते 166 किमी/तास या मर्यादेत येतो. 88 ते 117 किमी/तास ही मर्यादा त्यापेक्षा कमी वेगाची आहे. नंतर सकाळी 8.30 वाजेपर्यंत ते तीव्र चक्रीवादळात कमकुवत झाले.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   गोवा शिपयार्ड लिमिटेडने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी वड्डेम येथे आयएनएस सृष्टीचे जलावतरण केले. भारतीय नौदलाच्या पुढच्या पिढीतील गस्ती नौका (एनजीओपीव्ही) कार्यक्रमाबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. आयएनएस सृष्टी (यार्ड 1283) चे जलावतरण गोव्यातील वड्डेम येथे 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी झाले.

   2. यार्ड 1283 ची किल 9 जून 2024 रोजी घालण्यात आली.

   3. 11 जहाजांपैकी चार जीएसएल गोवा येथे आणि सात जीआरएसई कोलकाता येथे बांधली जात आहेत.

   4. हा कार्यक्रम ‘खरेदी (भारतीय-आयडीडीएम)’ श्रेणीत करारबद्ध आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2 आणि 3
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   किल 9 जून 2025 रोजी घातली गेली, म्हणून विधान 2 चुकीचे आहे; तसेच जीएसएल सात आणि जीआरएसई चार जहाजे बांधत असल्याने विधान 3 चुकीचे आहे. विधाने 1 आणि 4 बरोबर आहेत. 11 जहाजांचा करार 30 मार्च 2023 रोजी 9,781 कोटी रुपयांवर झाला.

7. प्रश्न 7 / 10 सोपे

   जनजातीय गौरव पंधरवडा 1 ते 15 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान साजरा होणार असून तो जनजातीय गौरव दिवसाने पूर्ण होईल. हा दिवस कोणत्या आदिवासी स्वातंत्र्यसेनानीच्या जयंतीशी संबंधित आहे आणि भारत सरकारने तो कोणत्या वर्षी घोषित केला?

   • Aराणी दुर्गावती — 2021
   • Bबिरसा मुंडा — 2021
   • Cबिरसा मुंडा — 2026
   • Dराणी दुर्गावती — 2026
   स्पष्टीकरण

   15 नोव्हेंबर हा धरती आबा भगवान बिरसा मुंडा यांची जयंती असून भारत सरकारने 2021 मध्ये तो जनजातीय गौरव दिवस म्हणून घोषित केला. 2026 हे या वर्षीच्या पंधरवड्याचे वर्ष आहे, घोषणेचे नाही. राणी दुर्गावती आदिवासी महिला संमेलन 14 नोव्हेंबरला आहे.

8. प्रश्न 8 / 10 कठीण

   सर्वोच्च न्यायालयाने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी औषधांच्या किमती आणि व्यापार मार्जिनवरील याचिकांचा आदेश राखून ठेवला. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. न्यायमूर्ती विक्रम नाथ आणि संदीप मेहता यांच्या खंडपीठाने आदेश राखून ठेवला.

   2. 137 अनुसूचित नसलेल्या कर्करोगविरोधी औषधांवरील व्यापार मार्जिन एमआरपीच्या 30% पर्यंत मर्यादित केले आहे.

   3. पीटीआरवर सुमारे 16% ची एकसमान मर्यादा सर्व पेटंटमुक्त औषधांना का लागू होऊ शकत नाही, असे न्यायालयाने विचारले.

   4. 31 मार्च 2026 पर्यंत औषध कंपन्यांकडून अतिआकारणीचे एकूण दावे 5,800 कोटी रुपये होते.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • C1, 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; अतिआकारणीचे एकूण दावे 8,447.4 कोटी रुपये होते आणि त्यातील 5,800 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त न्यायालयीन वादात अडकले आहेत. विधाने 1, 2 आणि 3 बरोबर आहेत. व्यापार मार्जिनचा निर्णय 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी मंजूर झाला होता.

9. प्रश्न 9 / 10 सोपे

   अर्थशॉट पुरस्कार 2026 चा सोहळा प्रथमच भारतात, मुंबईत 16 आणि 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहे. पुरस्कार रात्र (ॲवॉर्ड्स नाइट) कोणत्या दिवशी आणि कितवी वार्षिक आवृत्ती म्हणून नियोजित आहे?

   • A17 नोव्हेंबर; सहावी
   • B16 नोव्हेंबर; सहावी
   • C17 नोव्हेंबर; पाचवी
   • D17 फेब्रुवारी; सहावी
   स्पष्टीकरण

   पुरस्कार रात्र 17 नोव्हेंबरला असून ती सहावी वार्षिक आवृत्ती आहे; 16 नोव्हेंबर हा कार्यक्रमाचा पहिला दिवस आहे. 17 फेब्रुवारी 2026 रोजी मुंबई क्लायमेट वीकदरम्यान मुंबईला यजमान शहर म्हणून जाहीर केले गेले. पुरस्काराची स्थापना 2020 मध्ये झाली.

10. प्रश्न 10 / 10 मध्यम

    उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार संवर्धन विभागाने (डीपीआयआयटी) 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी राष्ट्रीय स्टार्टअप पुरस्कार 6.0 (एनएसए 6.0) सुरू केले. या पुरस्कारांची श्रेणीरचना आणि अर्ज कालावधी यांचे अचूक वर्णन कोणते?

    • A12 क्षेत्रीय आणि 3 विशेष श्रेणी; अर्ज 27 ऑक्टोबर ते 20 नोव्हेंबर 2026
    • B20 क्षेत्रीय आणि 3 विशेष श्रेणी; अर्ज 20 नोव्हेंबर रोजी सुरू आणि 27 ऑक्टोबर रोजी बंद
    • C20 क्षेत्रीय आणि 3 विशेष श्रेणी; अर्ज 27 ऑक्टोबर ते 20 नोव्हेंबर 2026
    • D23 क्षेत्रीय आणि 20 विशेष श्रेणी; अर्ज 27 ऑक्टोबर ते 20 नोव्हेंबर 2026
    स्पष्टीकरण

    एनएसए 6.0 मध्ये 20 क्षेत्रीय आणि 3 विशेष श्रेणी असून अर्ज 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुरू झाले आणि 20 नोव्हेंबर 2026 रोजी बंद होतात. 12 ही नव्या क्षेत्रीय श्रेणींची संख्या आहे, एकूण क्षेत्रीय श्रेणींची नव्हे. क्षेत्रीय आणि दोन विशेष श्रेणींतील विजेत्यांना 25 लाख रुपये मिळतात.