चालू घडामोडी टेस्ट · 9 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 मध्यम

   5 नोव्हेंबर 2026 रोजी शारदा लिपीतील भूर्जपत्रावरील महाभारत, ग्रंथ लिपीतील ताडपत्रावरील अर्थशास्त्र आणि कल्हणाची राजतरंगिणी या हस्तलिखितांची युनेस्कोच्या ‘मेमरी ऑफ द वर्ल्ड’ आशिया-प्रशांत प्रादेशिक नोंदवहीत नोंद झाली. या हस्तलिखितांचे जतन करणाऱ्या ठिकाणांचा बरोबर क्रम (महाभारत, अर्थशास्त्र, राजतरंगिणी) कोणता?

   • Aम्हैसूर, श्रीनगर, पुणे
   • Bपुणे, म्हैसूर, श्रीनगर
   • Cश्रीनगर, पुणे, म्हैसूर
   • Dपुणे, श्रीनगर, म्हैसूर
   स्पष्टीकरण

   महाभारताचे हस्तलिखित पुण्यातील भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेत, अर्थशास्त्राची प्रत म्हैसूरच्या प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेत आणि राजतरंगिणीचे हस्तलिखित श्रीनगरच्या श्री प्रताप सिंह ग्रंथालय संकुलातील ग्रंथालयात आहे. हा निर्णय जकार्ता येथे 2 ते 6 नोव्हेंबर दरम्यान झालेल्या एमओडब्ल्यूसीएपीच्या 11 व्या अधिवेशनात झाला आणि भारताची आशिया-प्रशांत नोंदवहीतील एकूण संख्या सहा झाली. 26 देशांच्या 28 नामांकनांपैकी 21 बाबींचा समावेश झाला.

2. प्रश्न 2 / 10 कठीण

   सर्वोच्च न्यायालयाने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी अनुच्छेद 22(2) मधील 24 तासांच्या मर्यादेबाबत निर्णय दिला. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. 24 तासांची मर्यादा व्यक्तीला प्रत्यक्ष ताब्यात घेतल्यापासून सुरू होते.

   2. मर्यादा नंतरच्या औपचारिक अटकेपासून, म्हणजे झडती आणि जप्तीनंतरपासून, मोजता येते.

   3. अटकेच्या ठिकाणाहून दंडाधिकाऱ्यांच्या न्यायालयात पोहोचण्यासाठी वाजवी प्रवासाचा वेळच वगळता येतो.

   4. दंडाधिकाऱ्यांनी ताब्याची प्रत्यक्ष तारीख आणि वेळ नोंदवणे आवश्यक आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे; कोठडीतील संपूर्ण काळ मोजला जातो आणि तो नंतरच्या औपचारिक अटकेपासून मोजता येणार नाही. विधाने 1, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. दंडाधिकारी ताबा अवास्तव असल्यास किंवा मर्यादा ओलांडली असल्यास तत्काळ सुटकेचा आदेश देऊ शकतात, आणि न्यायमूर्ती उज्जल भुयान व अतुल एस. चांदुरकर यांच्या खंडपीठाने एनडीपीएस प्रकरणातील चार जणांची तत्काळ सुटका करण्याचे आदेश दिले.

3. प्रश्न 3 / 10 मध्यम

   भारत आणि युरोपीय संघाने 7 नोव्हेंबर 2026 रोजी होरायझन युरोपमधील भारताच्या सहयोगाबाबतची वाटाघाटी पूर्ण केली. याबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aकरार सही झाल्यावर आणि आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर सहयोग जानेवारी 2027 मध्ये सुरू होणे अपेक्षित आहे आणि भारतीय संस्था दुसऱ्या स्तंभातील सहयोगी प्रकल्पांचे नेतृत्व करू शकतील
   • Bसहयोग फेब्रुवारी 2026 मध्ये सुरू झाला असून तो 2021 ते 2030 या काळासाठीच्या 93.5 अब्ज युरो अंदाजपत्रकाचा भाग आहे
   • Cसहयोग जुलै 2026 पासून लागू आहे आणि भारतीय संस्थांना थेट निधी मिळणार नाही
   • Dसहयोग जानेवारी 2027 पासून अपेक्षित आहे, पण भारतीय संस्थांना फक्त निधीशिवाय सहभाग मिळेल
   स्पष्टीकरण

   सहयोग करार सही आणि आवश्यक प्रक्रियेनंतर जानेवारी 2027 मध्ये सुरू होणे अपेक्षित असून भारतीय संशोधक आणि संस्था थेट निधीसाठी पात्र ठरतील आणि दुसऱ्या स्तंभातील सहयोगी प्रकल्पांचे नेतृत्व करू शकतील. प्राथमिक चर्चा फेब्रुवारी 2026 मध्ये आणि औपचारिक वाटाघाटी जुलैमध्ये सुरू झाल्या, तर कार्यक्रम 2021 ते 2027 साठी आहे. निधीशिवाय सहभाग हा असहयोगी देशांचा पर्याय आहे, सहयोगी देशांचा नाही.

4. प्रश्न 4 / 10 कठीण

   पेद्रो अलियाना यांनी 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी पॅराग्वेचे अध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. ते ऑगस्ट 2028 मध्ये संपणाऱ्या सांतियागो पेना यांच्या उर्वरित कार्यकाळासाठी अध्यक्ष राहतील.

   2. उपस्थित सर्व 44 सिनेटरनी पेना यांना हटवण्यासाठी मतदान केले.

   3. पेना यांचा आदल्या दिवशीचा राजीनामा काँग्रेसने स्वीकारल्यामुळे महाभियोगाची गरज राहिली नाही.

   4. मध्यवर्ती बँकेने 3 नोव्हेंबर रोजी उएनो बँकेविरुद्ध निराकरण प्रक्रिया सुरू केली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; काँग्रेसने पेना यांचा आदल्या दिवशी सादर केलेला राजीनामा नाकारला आणि महाभियोग पुढे नेला. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. उएनो बँकेवरील कारवाईमुळे सुमारे 2.9–3 दशलक्ष ग्राहकांची खाती गोठली, तर ठेवी सुमारे 37,000 अमेरिकी डॉलरपर्यंत विमाकृत होत्या.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   सर्वोच्च न्यायालयाने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी माजी सरन्यायाधीश भूषण आर. गवई यांच्या अध्यक्षतेखाली तमिळनाडूतील वनहक्क आदेशांची छाननी करणारी समिती नेमली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. राज्याने उर्वरित ग्रामसभा 30 दिवसांत स्थापन कराव्यात आणि स्थापनेपासून पाच महिन्यांत दाव्यांचा निर्णय पूर्ण करावा.

   2. समितीने ती मुदत संपल्यानंतर दोन महिन्यांत आदेशांचा आढावा घ्यावा आणि निष्कर्ष सीलबंद लिफाफ्यात न्यायालयाला द्यावेत.

   3. न्यायालयाने सिल्क कॉटनला पात्र गौण वनोपज म्हणून मान्य केले.

   4. राज्याने 5,072.64 हेक्टरवरील 4,594 कब्जेदार ओळखले, त्यापैकी 2,643 जणांनी सिल्क कॉटन लावले होते.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; न्यायालयाने सिल्क कॉटन पात्र गौण वनोपज म्हणून नाकारले आणि व्यावसायिक लागवड व नैसर्गिकरीत्या उगवणारे उत्पादन यांत फरक केला. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. पुढील सुनावणी अंतरिम स्थिती अहवालासाठी 1 फेब्रुवारी 2027 रोजी आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   उत्तर प्रदेश सरकारने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी आपत्ती मदतीत सुधारणा केली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. नैसर्गिक आपत्तीतील मृत्यूची भरपाई ₹4 लाखांवरून ₹8 लाख झाली.

   2. सिंचित क्षेत्रात पीक-नुकसान मदत प्रति हेक्टर ₹17,000 वरून ₹22,000 झाली.

   3. मोठ्या जनावरांच्या मृत्यूची भरपाई ₹40,000 वरून ₹50,000 आणि शेळ्या, मेंढ्या व डुकरांसाठी ₹4,000 वरून ₹5,500 झाली.

   4. पावसावर अवलंबून क्षेत्रात मदत प्रति हेक्टर ₹8,500 वरून ₹22,000 झाली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; पावसावर अवलंबून क्षेत्रात मदत ₹8,500 वरून ₹11,000 झाली, तर ₹22,000 ही सिंचित क्षेत्रातील नवी रक्कम आहे. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. सुधारित निकष 1 एप्रिल ते 4 नोव्हेंबर 2026 दरम्यानच्या पात्र नुकसानीला लागू होतात आणि 10 लाखांपेक्षा जास्त शेतकऱ्यांना लाभ अपेक्षित आहे.

7. प्रश्न 7 / 10 मध्यम

   जपानने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी 10 अब्ज येनचे सायबर हल्ला प्रतिसाद पॅकेज जाहीर केले. या पॅकेजबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aसुमारे 4.1 अब्ज येन सरकारी प्रणालींच्या एआय-साहाय्यित असुरक्षितता मूल्यांकनासाठी आणि सुमारे 2 अब्ज येन पोलिसांच्या सायबर गुन्हे तपासासाठी आहेत
   • Bसंपूर्ण 10 अब्ज येन पोलिसांच्या सायबर गुन्हे तपासासाठी असून पॅकेज खासगी क्षेत्राच्या निधीतून दिले आहे
   • Cपॅकेज 2026 च्या आर्थिक वर्षातील राखीव निधीतून असून ‘टॉप गन’ पथक पोलीस दल नोव्हेंबर 2026 अखेरपर्यंत स्थापन करेल
   • Dसुमारे 2 अब्ज येन सरकारी प्रणालींच्या एआय-साहाय्यित असुरक्षितता मूल्यांकनासाठी आणि सुमारे 4.1 अब्ज येन पोलिसांच्या सायबर गुन्हे तपासासाठी आहेत
   स्पष्टीकरण

   सुमारे 2 अब्ज येन एआय-साहाय्यित असुरक्षितता मूल्यांकनासाठी आणि सुमारे 4.1 अब्ज येन पोलिसांच्या सायबर गुन्हे तपासासाठी आहेत; या दोन रकमा उलट करू नका. पॅकेज 2026 च्या आर्थिक वर्षातील राखीव निधीतून असून ‘टॉप गन’ पथक अर्थव्यवस्था, व्यापार आणि उद्योग मंत्रालय नोव्हेंबर 2026 अखेरपर्यंत स्थापन करणे अपेक्षित आहे, पोलीस दल नव्हे. सरकारी आणि खासगी तज्ज्ञांचे नियोजित सायबर रेस्क्यू पथक बाधित कंपन्यांना प्राथमिक साहाय्य देईल.

8. प्रश्न 8 / 10 सोपे

   मोहम्मद शमीने 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी कसोटी क्रिकेटमधून निवृत्ती जाहीर केली. त्याच्या कसोटी कारकिर्दीबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aत्याने 229 कसोटींत 64 बळी घेतले आणि अखेरची कसोटी जून 2023 मधील जागतिक कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना होती
   • Bत्याने 64 कसोटींत 229 बळी घेतले आणि अखेरची कसोटी 2025 च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीदरम्यान खेळली
   • Cत्याने 64 कसोटींत 27.71 च्या सरासरीने 229 बळी घेतले आणि अखेरची कसोटी जून 2023 मधील जागतिक कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामना होती
   • Dत्याने 64 कसोटींत 27.71 च्या सरासरीने 229 बळी घेतले आणि 6 नोव्हेंबर 2013 रोजी ईडन गार्डन्सवर ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पदार्पण केले
   स्पष्टीकरण

   शमीने 64 कसोटींत 27.71 च्या सरासरीने 229 बळी घेतले, ज्यात सहा वेळा पाच बळी आहेत, आणि अखेरची कसोटी जून 2023 मध्ये ओव्हल येथे ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध जागतिक कसोटी अजिंक्यपद अंतिम सामन्यात खेळली. त्याचे पदार्पण 6 नोव्हेंबर 2013 रोजी ईडन गार्डन्सवर वेस्ट इंडिजविरुद्ध झाले आणि 2025 च्या चॅम्पियन्स ट्रॉफीनंतर तो भारतीय संघात नाही. तो आयपीएल आणि देशांतर्गत मर्यादित षटकांचे क्रिकेट खेळत राहणार आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 सोपे

   लेफ्टनंट जनरल सुशील चंदर महंत यांनी 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत भारतीय लष्कराचे महासंचालक एकात्मिक प्रशिक्षण (डीजीआयटी) म्हणून पदभार स्वीकारला. त्यांच्याबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aते सैनिक स्कूल सुजानपूर तिरा येथील लेफ्टनंट जनरल पदापर्यंत पोहोचणारे पहिले माजी विद्यार्थी असून त्यांची कारकीर्द प्रामुख्याने साधनसामग्री आणि आयुध सेवांत आहे
   • Bते सैनिक स्कूल सुजानपूर तिरा येथील लेफ्टनंट जनरल पदापर्यंत पोहोचणारे पहिले माजी विद्यार्थी असून त्यांची कारकीर्द प्रामुख्याने पायदळात आहे
   • Cते जानेवारी 1988 मध्ये भारतीय सैन्य अकादमीतून लष्करात दाखल झाले आणि त्यांची कारकीर्द प्रामुख्याने साधनसामग्री आणि आयुध सेवांत आहे
   • Dत्यांनी वेलिंग्टन येथे उच्च-उंचीवरील युद्ध अभ्यासक्रम पूर्ण केला आणि त्यांची कारकीर्द प्रामुख्याने साधनसामग्री आणि आयुध सेवांत आहे
   स्पष्टीकरण

   महंत हे सैनिक स्कूल सुजानपूर तिरा येथील लेफ्टनंट जनरल पदापर्यंत पोहोचणारे पहिले माजी विद्यार्थी असून त्यांची 35 वर्षांपेक्षा जास्त कारकीर्द प्रामुख्याने साधनसामग्री आणि आयुध सेवांत आहे. ते जानेवारी 1988 मध्ये राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनीत दाखल झाले आणि डिसेंबर 1991 मध्ये भारतीय सैन्य अकादमीतून लष्करात दाखल झाले, तर उच्च-उंचीवरील युद्ध अभ्यासक्रम त्यांनी गुलमर्ग येथे पूर्ण केला. वेलिंग्टन येथे ते संरक्षण सेवा कर्मचारी महाविद्यालयाचे माजी विद्यार्थी आहेत.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    5 नोव्हेंबर 2026 रोजी फ्रान्सने नारायणा हेल्थचे संस्थापक डॉ. देवी प्रसाद शेट्टी यांना ‘नाइट ऑफ द नॅशनल ऑर्डर ऑफ मेरिट’ प्रदान केला. या सन्मानाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

    • Aतो राष्ट्राध्यक्ष शार्ल द गॉल यांनी 3 डिसेंबर 1963 रोजी स्थापन केला; तो लीजन ऑफ ऑनरच्या वर असलेला फ्रान्सचा सर्वोच्च सन्मान आहे
    • Bतो राष्ट्राध्यक्ष शार्ल द गॉल यांनी 3 डिसेंबर 1963 रोजी स्थापन केला; तो फ्रान्सचा दुसरा सर्वोच्च राष्ट्रीय सन्मान असून ‘नाइट’ ही त्याची प्रवेश-स्तरीय श्रेणी आहे
    • Cतो राष्ट्राध्यक्ष शार्ल द गॉल यांनी 3 डिसेंबर 1963 रोजी स्थापन केला; तो फ्रान्सचा दुसरा सर्वोच्च सन्मान असून ‘नाइट’ ही त्याची पाच श्रेणींपैकी सर्वोच्च श्रेणी आहे
    • Dतो फक्त फ्रेंच नागरिकांसाठी स्थापन झालेला असून मार्क लामी यांनी तो पॅरिसमध्ये प्रदान केला
    स्पष्टीकरण

    नॅशनल ऑर्डर ऑफ मेरिट 3 डिसेंबर 1963 रोजी शार्ल द गॉल यांनी स्थापन केला; तो फ्रान्सचा दुसरा सर्वोच्च राष्ट्रीय सन्मान असून लीजन ऑफ ऑनरच्या खालचा आहे, आणि त्याच्या पाच श्रेणींपैकी ‘नाइट’ ही प्रवेश-स्तरीय श्रेणी आहे. तो फ्रेंच तसेच परदेशी नागरिकांच्या उल्लेखनीय नागरी आणि लष्करी सेवेसाठी दिला जातो. मार्क लामी यांनी तो बेंगळुरू येथील नारायणा हेल्थ सिटीमध्ये प्रदान केला.