चालू घडामोडी टेस्ट · 4 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   संरक्षण मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील कर्तव्य भवन-2 येथे भारतीय नौदलासाठी आठ पुढील पिढीतील कॉर्व्हेट बांधण्याचे करार केले. या करारांबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. करार 53,866.50 कोटी रुपयांचे असून जीआरएसई पाच आणि जीएसएल तीन कॉर्व्हेट बांधणार आहे.

   2. जहाजांचे आरेखन भारतीय नौदल स्वदेशी पद्धतीने करणार आहे.

   3. प्रकल्पाला सुरक्षाविषयक मंत्रिमंडळ समितीने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजीच मंजुरी दिली.

   4. दहा वर्षांत पूरक उद्योगांत सुमारे 460 लाख मानवी-दिवस रोजगार अपेक्षित आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; सुरक्षाविषयक मंत्रिमंडळ समितीने प्रकल्पाला 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी मंजुरी दिली, तर करारांवर स्वाक्षऱ्या 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी झाल्या. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. दोन्ही संरक्षण सार्वजनिक उपक्रमांची निवड स्पर्धात्मक प्रक्रियेतून झाली होती आणि शिपयार्डमध्ये सुमारे 72 लाख मानवी-दिवस रोजगार अपेक्षित आहे.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   ग्रामीण विकास मंत्रालयाने 2 नोव्हेंबर 2026 रोजी विकसित भारत – रोजगार आणि आजीविका हमी अभियान (ग्रामीण) म्हणजेच व्हीबी–जी राम जी – तक्रार निवारण नियम, 2026 अधिसूचित केले. या नियमांनुसार तक्रारींसाठी कोणती कालमर्यादा ठरवण्यात आली आहे?

   • Aचौकशी 7 कामकाजाच्या दिवसांत; तक्रारीचे निवारण प्राप्तीपासून 15 दिवसांत
   • Bचौकशी 15 कामकाजाच्या दिवसांत; तक्रारीचे निवारण प्राप्तीपासून 7 दिवसांत
   • Cचौकशी 7 कामकाजाच्या दिवसांत; तक्रारीचे निवारण प्राप्तीपासून 7 दिवसांत
   • Dचौकशी 15 कामकाजाच्या दिवसांत; तक्रारीचे निवारण प्राप्तीपासून 15 दिवसांत
   स्पष्टीकरण

   नियमांनुसार चौकशी 7 कामकाजाच्या दिवसांत पूर्ण करावी लागते आणि तक्रारीचे निवारण प्राप्तीपासून 15 दिवसांत करावे लागते; इतर पर्यायांत हे दोन आकडे उलटे किंवा पुनरावृत्त केले आहेत. राज्यांना ग्रामपंचायत, गट आणि जिल्हा या तीन स्तरांवर यंत्रणा उभारावी लागते. तक्रारदाराला नोंदणी क्रमांक आणि प्राप्तीची तारीख असलेली पोचपावती मिळते.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी ब्रिटनच्या सशस्त्र दलांबाबत मोठी घोषणा केली. या घटनेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. इराणने रॉयल नेव्ही आणि रॉयल एअर फोर्सला ‘दहशतवादी संघटना’ घोषित केले.

   2. सिक्रेट इंटेलिजन्स सर्व्हिस (एमआय6) ला ‘शत्रुत्वपूर्ण गट’ ठरवण्यात आले.

   3. ब्रिटनने आयआरजीसीला स्टेट थ्रेट्स ॲक्ट 2026 अंतर्गत आणण्याचा निर्णय 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी घेतला.

   4. रॉयल नेव्ही आणि रॉयल एअर फोर्सची घोषणा परस्पर कारवाई कायद्याअंतर्गत झाली.

   कोणते विधान चुकीचे आहे?

   • Aफक्त 1
   • Bफक्त 2
   • Cफक्त 4
   • Dफक्त 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; ब्रिटनने आयआरजीसीला स्टेट थ्रेट्स ॲक्ट 2026 अंतर्गत आणण्याचा निर्णय 13 जुलै 2026 रोजी घेतला, तर इराणची घोषणा 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी झाली. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. एमआय6 ची घोषणा हेरगिरी आणि शत्रू देशांशी सहकार्याविरुद्ध शिक्षा तीव्र करणाऱ्या वेगळ्या कायद्याअंतर्गत झाली.

4. प्रश्न 4 / 10 सोपे

   31 ऑक्टोबर 2026 रोजी एअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी भारतीय वायुदलाच्या प्रमुखपदाचा पदभार स्वीकारला आणि 1 नोव्हेंबर रोजी ‘वायू’ या संक्षेपाखाली आपले प्राधान्यक्रम मांडले. ते वायुदलाचे कितवे प्रमुख आहेत?

   • A28 वे
   • B29 वे
   • C30 वे
   • D43 वे
   स्पष्टीकरण

   दीक्षित हे वायुदलाचे 29 वे प्रमुख असून त्यांनी निवृत्त झालेले एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग यांची जागा घेतली. 43 हा क्रमांक सिकंदराबादच्या एमसीईएमईच्या कमांडंटचा आहे, वायुदल प्रमुखाचा नाही. ‘वायू’मध्ये सतर्कता आणि सज्जता, आत्मनिर्भरता, युक्ती आणि प्रयत्नांची एकता हे चार स्तंभ आहेत.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   आसाम सरकारने 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी बेल्जियममधील आयबीए पार्टिकल्सशी सामंजस्य करार करून देशातील पहिले सार्वजनिक क्षेत्रातील प्रोटॉन बीम उपचार केंद्र उभारण्याचे ठरवले. या प्रकल्पाबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च 600 कोटी रुपये असून त्यात जागतिक बँकेचे 315 कोटी रुपयांचे कर्ज आहे.

   2. केंद्र गुवाहाटी वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालयात उभारले जाईल.

   3. हे भारतातील दुसरे प्रोटॉन बीम उपचार केंद्र असेल.

   4. राज्य मंत्रिमंडळाने ऑगस्ट 2026 मध्ये असिस्ट अंतर्गत केंद्राला मंजुरी दिली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; हे केंद्र भारतातील तिसरे प्रोटॉन बीम उपचार केंद्र असेल, कारण मुंबईतील टाटा कर्करोग रुग्णालय आणि चेन्नईतील अपोलो रुग्णालय येथे आधीच केंद्रे आहेत. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. प्रकल्प खर्च 600 कोटी रुपये असून त्यात आसाम सरकारचे 285 कोटी रुपये आहेत; केंद्र किमान तीन वर्षांत कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 मध्यम

   1 नोव्हेंबर 2026 रोजी कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी कन्नड ध्वजाला अधिकृत राज्य ध्वजाचा दर्जा देण्याचा विचार असल्याचे सांगितले. सध्याच्या प्रस्तावाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aतो गंडभेरुंड बोधचिन्ह असलेल्या पुनर्रचित तिरंग्याचा प्रस्ताव असून 2018 मध्ये केंद्राने त्याला मंजुरी दिली होती
   • Bतो साध्या पिवळ्या-लाल ध्वजाचा प्रस्ताव असून 2018 मध्ये केंद्राने तो मंजूर केला होता
   • Cतो गंडभेरुंड बोधचिन्ह असलेल्या पुनर्रचित तिरंग्याचा प्रस्ताव असून त्यावर बेळगाव हिवाळी अधिवेशनात चर्चा होईल
   • Dतो साध्या पिवळ्या-लाल ध्वजाचा प्रस्ताव असून गंडभेरुंड बोधचिन्हाची रचना 2018 मध्ये केंद्राकडे पाठवली गेली होती, पण तिला मंजुरी मिळाली नाही
   स्पष्टीकरण

   सध्याचा प्रस्ताव साध्या पिवळ्या-लाल ध्वजाचा आहे; गंडभेरुंड बोधचिन्ह असलेली पुनर्रचित तिरंगा रचना काँग्रेसच्या मागील सरकारने 2018 मध्ये केंद्राकडे पाठवली होती, पण तिला मंजुरी मिळाली नाही. चर्चा 30 नोव्हेंबर ते 11 डिसेंबर 2026 दरम्यानच्या बेळगाव हिवाळी अधिवेशनात अपेक्षित आहे, मात्र ती साध्या ध्वजाच्या प्रस्तावावर होईल. कन्नड ध्वजात वर पिवळा आणि खाली लाल असे दोन समान आडवे पट्टे आहेत.

7. प्रश्न 7 / 10 सोपे

   केरळमधील विळिंजम आंतरराष्ट्रीय बंदराला 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी पहिला आयात कंटेनर मिळाला. हा कंटेनर कोणत्या ठिकाणाहून आला आणि त्यात कोणता माल होता?

   • Aतिरुवनंतपुरम; अभियांत्रिकी बांधकाम फलकांचा पूर्ण कंटेनर भार
   • Bचीनमधील निंगबो; अभियांत्रिकी बांधकाम फलकांचा पूर्ण कंटेनर भार
   • Cचीनमधील निंगबो; सुट्या मालाचा संयुक्त कंटेनर (एलसीएल)
   • Dतिरुवनंतपुरम; सुट्या मालाचा संयुक्त कंटेनर (एलसीएल)
   स्पष्टीकरण

   कंटेनर चीनमधील निंगबो येथून एमएससी सबरीना 3 जहाजाने आला आणि त्यात प्लायवुडला पर्याय ठरणाऱ्या अभियांत्रिकी बांधकाम फलकांचा पूर्ण कंटेनर भार (एफसीएल) होता. तिरुवनंतपुरम हे फक्त मालाची नोंदणी करणाऱ्या बीएस2जी लॉजिस्टिक्सचे आणि आयातदार अल्टेअर ग्रुपचे शहर आहे. बंदरावर संपूर्ण प्रमाणात निर्यात-आयात संचालन ऑगस्ट 2026 मध्ये सुरू झाले होते.

8. प्रश्न 8 / 10 मध्यम

   1 नोव्हेंबर 2026 रोजी भूतानचे राजे जिग्मे खेसर नामग्याल वांगचुक यांनी गेलेफू माइंडफुलनेस सिटीमध्ये 108 स्तूपांच्या समारंभात एक स्तूप पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना समर्पित केला. तो कोणता स्तूप होता आणि तो का निवडला गेला?

   • Aस्तूप 108; कारण तो समारंभातील शेवटचा स्तूप होता
   • Bस्तूप 15; कारण प्रत्येक स्तूप 15 मीटर उंच आहे
   • Cस्तूप 76; कारण मोदी यांनी एक महिन्यापेक्षा जास्त काळापूर्वी 76 वर्षे पूर्ण केली
   • Dस्तूप 9; कारण स्तूप सुमारे नऊ तासांत उभारले गेले
   स्पष्टीकरण

   स्तूप 76 मोदी यांना समर्पित करण्यात आला, कारण भूतानी अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार त्यांनी एक महिन्यापेक्षा जास्त काळापूर्वी 76 वर्षे पूर्ण केली. एकूण 108 स्तूप होते, प्रत्येकी 15 मीटर उंच, आणि सुमारे 40,000 स्वयंसेवकांनी ते सुमारे नऊ तासांत उभारले. केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले.

9. प्रश्न 9 / 10 कठीण

   हैदराबादमधील पॉपव्हॅक्सने 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी आरएनए फाउंड्री सुरू केली. या कंपनी आणि सुविधेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. पॉपव्हॅक्सची स्थापना 2021 मध्ये सोहम शंकरन यांनी केली.

   2. बहुतेक वैयक्तिक कर्करोग लस प्रकल्पांना सुमारे 8–10 महिने लागतात असा कंपनीचा अंदाज आहे.

   3. सुविधा जागतिक चांगल्या उत्पादन पद्धती (जीएमपी) मानकांशी सुसंगत बांधली आहे.

   4. कंपनीच्या कोविड-19 साठीच्या पहिल्या एमआरएनए लस उमेदवाराने 31 ऑगस्ट 2026 रोजी ऑस्ट्रेलियात पहिल्या टप्प्याची चाचणी सुरू केली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 3 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे; कंपनीच्या अंदाजानुसार बहुतेक प्रकल्पांना सुमारे 8–10 आठवडे आणि सुमारे 300,000 अमेरिकी डॉलर खर्च येतो, महिने नव्हे. बाकी विधाने बातमीनुसार बरोबर आहेत; पुढील 12 महिन्यांत 100 पेक्षा जास्त उमेदवार तयार करण्याचे लक्ष्य आहे. हे सर्व प्रायोगिक उमेदवार असून नियमित उपचारासाठी मंजूर नाहीत.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    केरळच्या सर्वोच्च साहित्य सन्मानासाठी, म्हणजे 34 व्या एझुथाचन पुरस्कारासाठी, 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी तिरुवनंतपुरम येथे कोणाच्या निवडीची घोषणा झाली?

    • Aके. जी. शंकर पिल्लई
    • Bके. सच्चिदानंदन
    • Cसारा जोसेफ
    • Dमेथिल राधाकृष्णन
    स्पष्टीकरण

    34 वा एझुथाचन पुरस्कार मेथिल राधाकृष्णन यांना जाहीर झाला; के. जी. शंकर पिल्लई हे निवड समितीचे अध्यक्ष आणि के. सच्चिदानंदन व सारा जोसेफ हे समितीचे सदस्य आहेत. पुरस्कारात 5 लाख रुपये, मानपत्र आणि सन्मानचिन्ह मिळते. घोषणा केरळच्या स्थापनेच्या 70 व्या वर्धापनदिनी करण्यात आली.