चालू घडामोडी टेस्ट · 2 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   30 ऑक्टोबर 2026 रोजी केंद्र सरकारने भारतातील बँकिंग क्षेत्राच्या सुधारणांसाठी ‘विकसित भारतासाठी बँकिंग’ उच्चस्तरीय समिती स्थापन केली. या समितीबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. समितीचे अध्यक्ष माजी केंद्रीय दक्षता आयुक्त सुरेश एन. पटेल आहेत.

   2. समिती सहा महिन्यांत सुधारणा आराखडा सादर करेल.

   3. समितीचे सदस्य सचिव रिझर्व्ह बँकेचे उपगव्हर्नर शिरीष चंद्र मुर्मू आहेत.

   4. बँका, विकास वित्तीय संस्था आणि बँकेतर वित्तीय कंपन्यांच्या दीर्घकालीन भांडवल गरजांचे मूल्यमापन करणे समितीच्या कार्यकक्षेत आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे; सदस्य सचिव वित्तीय सेवा विभागाचे सहसचिव (बँकिंग) आहेत, तर शिरीष चंद्र मुर्मू हे रिझर्व्ह बँकेचे उपगव्हर्नर या नात्याने तीन तज्ज्ञ सदस्यांपैकी एक आहेत. विधाने 1, 2 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. उर्वरित तज्ज्ञ सदस्य पद्मजा चुंडुरू आणि एन. एस. विश्वनाथन असून उद्दिष्ट 2047 पर्यंत स्पर्धात्मक, समावेशक आणि लवचिक बँका हे आहे.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   29 ऑक्टोबर 2026 रोजी राफेल मरीन लढाऊ विमानाने भारतीय नौदलाच्या स्वदेशी विमानवाहू नौका आयएनएस विक्रांतवर पहिले लँडिंग केले. या चाचण्यांमध्ये कोणती प्रणाली तपासली जात आहे आणि कराराच्या 26 विमानांचे वितरण केव्हापासून सुरू होण्याची अपेक्षा आहे?

   • Aस्टोबार; 2028 अखेर किंवा 2029 च्या सुरुवातीला
   • Bकॅटोबार; 2028 अखेर किंवा 2029 च्या सुरुवातीला
   • Cस्टोबार; 2030 किंवा 2031 मध्ये
   • Dकॅटोबार; 2030 किंवा 2031 मध्ये
   स्पष्टीकरण

   आयएनएस विक्रांतवर स्की-जंपवरून उड्डाण आणि अरेस्टिंग वायरने लँडिंग करणारी स्टोबार प्रणाली आहे; कॅटापल्ट वापरणारी कॅटोबार नव्हे. वितरण 2028 अखेर किंवा 2029 च्या सुरुवातीला सुरू होऊन 2030 किंवा 2031 पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे, म्हणजे 2030-31 ही सुरुवात नव्हे तर अखेरची तारीख आहे. करार 22 एकआसनी आणि 4 दुआसनी अशा 26 विमानांचा आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी 10,000 कोटी रुपयांची कंटेनर उत्पादन प्रोत्साहन योजना (सीएमपीएस) मंजूर केली. या योजनेबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. योजना 13 वर्षांची असून आर्थिक वर्ष 2027-28 ते 2039-40 पर्यंत चालेल.

   2. पात्र मुदत कर्जावर वार्षिक 3% व्याज अनुदान मिळेल.

   3. समर्थित उत्पादकांना सुरुवातीला 70% देशांतर्गत घटक राखावा लागेल, जो आर्थिक वर्ष 2032-33 पासून 90% होईल.

   4. नवीन सुविधांची किमान वार्षिक क्षमता 25,000 टीईयू असावी आणि विद्यमान प्रकल्पांनी वर्षाला किमान 1 लाख टीईयू वाढ करावी.

   वरीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?

   • Aफक्त 1
   • Bफक्त 2
   • Cफक्त 3
   • Dफक्त 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; आकडे उलटे दिले आहेत. नवीन सुविधांची वार्षिक क्षमता किमान 1 लाख टीईयू असावी, तर विद्यमान प्रकल्पांनी वर्षाला किमान 25,000 टीईयू वाढ करणे आवश्यक आहे. विधाने 1, 2 आणि 3 बरोबर आहेत; योजनेचे उद्दिष्ट वार्षिक 7.5 लाख टीईयू क्षमता (सध्या सुमारे 70,000) हे आहे.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   30 ऑक्टोबर 2026 रोजी कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाने असंघटित कामगार तसेच गिग आणि प्लॅटफॉर्म कामगारांसाठी राष्ट्रीय सामाजिक सुरक्षा मंडळ अधिसूचित केले. या मंडळाचे अध्यक्ष कोण आहेत आणि ज्या सामाजिक सुरक्षा संहितेअंतर्गत ते स्थापन झाले ती संहिता केव्हा लागू झाली?

   • Aडॉ. मनसुख मांडविया; 30 ऑक्टोबर 2026
   • Bडॉ. मनसुख मांडविया; 21 नोव्हेंबर 2025
   • Cनिर्मला सीतारमण; 21 नोव्हेंबर 2025
   • Dनिर्मला सीतारमण; 30 ऑक्टोबर 2026
   स्पष्टीकरण

   मंडळाचे अध्यक्ष केंद्रीय कामगार आणि रोजगार मंत्री डॉ. मनसुख मांडविया आहेत आणि सामाजिक सुरक्षा संहिता 2020 21 नोव्हेंबर 2025 रोजी लागू झाली. 30 ऑक्टोबर 2026 ही फक्त मंडळ अधिसूचित झाल्याची तारीख आहे. निर्मला सीतारमण यांचा उल्लेख बँकिंग समितीच्या घोषणेशी संबंधित आहे, या मंडळाशी नाही; मंडळाने वर्षातून किमान तीन बैठका घेणे आवश्यक आहे.

5. प्रश्न 5 / 10 सोपे

   अस्ताना (कझाकस्तान) येथे 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी झालेल्या वरिष्ठ जागतिक कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत मनीषा भानवाला यांनी महिलांच्या 59 किलो वजनगटात ॲबिगेल एलिझाबेथ नेटे यांना हरवले. या विजयाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aती वरिष्ठ जागतिक कुस्ती अजिंक्यपद जिंकणारी दुसरी भारतीय महिला आहे
   • Bअंतिम फेरीचा निकाल 6–8 असा लागला
   • C59 किलो हा ऑलिम्पिक वजनगट आहे
   • Dवरिष्ठ जागतिक कुस्ती अजिंक्यपदात सुवर्ण जिंकणारी ती पहिली भारतीय महिला आहे
   स्पष्टीकरण

   मनीषा भानवाला ही वरिष्ठ जागतिक सुवर्ण जिंकणारी पहिली भारतीय महिला आहे; सुशील कुमार (2010) यांच्यानंतर वरिष्ठ जागतिक विजेतेपद जिंकणारी ती दुसरी भारतीय मल्ल आहे. तिने 0–6 पिछाडीवरून अंतिम सामना 8–6 ने जिंकला, आणि 59 किलो हा ऑलिम्पिक वजनगट नाही. भारताने महिला फ्रीस्टाइलमध्ये एकूण चार पदके जिंकली: एक सुवर्ण, दोन रौप्य आणि एक कांस्य.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   एअर चीफ मार्शल ए. पी. सिंग यांनी 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी हवाई दल प्रमुखपदाचा कार्यकाळ पूर्ण केला. त्यांच्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. ते 25 महिन्यांच्या कार्यकाळानंतर निवृत्त झाले आणि ते 28 वे हवाई दल प्रमुख होते.

   2. एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित हे 29 वे हवाई दल प्रमुख असून त्यांच्या नियुक्तीची घोषणा 6 ऑक्टोबर रोजी झाली.

   3. सिंग यांनी शेवटचे लढाऊ उड्डाण 12 ऑक्टोबर रोजी जोधपूरवर तेजसमधून केले.

   4. गणवेशातील त्यांचे शेवटचे उड्डाण 12 ऑक्टोबर रोजी दुंडिगल येथे किरण प्रशिक्षक विमानातून झाले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; 12 ऑक्टोबरचे उड्डाण तेजसमधून जोधपूरवर ‘तरंग शक्ती’ सरावात झाले, तर गणवेशातील शेवटचे उड्डाण 20 ऑक्टोबर रोजी दुंडिगल येथे किरण मार्क-1 प्रशिक्षक विमानातून झाले. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. सिंग यांनी 30 सप्टेंबर 2024 रोजी पदभार स्वीकारला होता आणि 3 ऑक्टोबर रोजी दरवर्षी 36 ते 40 नवीन लढाऊ विमानांची गरज नमूद केली.

7. प्रश्न 7 / 10 सोपे

   30 ऑक्टोबर 2026 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरातच्या बनासकांठा जिल्ह्यातील भिल्डी येथून पीएम-किसान योजनेचा हप्ता जारी केला. हा कोणता हप्ता होता आणि प्रत्येक पात्र कुटुंबाला किती रक्कम मिळाली?

   • A23 वा हप्ता; 2,000 रुपये
   • B24 वा हप्ता; 6,000 रुपये
   • C24 वा हप्ता; 2,000 रुपये
   • D23 वा हप्ता; 6,000 रुपये
   स्पष्टीकरण

   हा 24 वा हप्ता होता आणि प्रत्येक पात्र कुटुंबाला 2,000 रुपये मिळाले; 6,000 रुपये ही वार्षिक रक्कम आहे जी तीन समान हप्त्यांत दिली जाते. मागील म्हणजे 23 वा हप्ता 20 जून 2026 रोजी जारी झाला होता. या वितरणात 18,680 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त रक्कम 9.34 कोटींपेक्षा जास्त कुटुंबांना मिळाली.

8. प्रश्न 8 / 10 कठीण

   वित्तीय कृती कार्यदलाने (एफएटीएफ) पॅरिसमध्ये 28 ते 30 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान आपली पहिली पूर्ण बैठक ब्रिटनचे अध्यक्ष गाइल्स थॉमसन यांच्या अध्यक्षतेखाली पूर्ण केली. बैठकीबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या:

   1. ही बैठक फ्रान्सच्या अध्यक्षतेखाली पार पडली.

   2. बल्गेरिया, कोट द’इव्हॉर, काँगो लोकशाही प्रजासत्ताक आणि मोनॅको वाढीव निगराणी यादीतून बाहेर पडले.

   3. उच्च-जोखीम यादी अपरिवर्तित राहिली आणि तीत उत्तर कोरिया, इराण आणि म्यानमार आहेत.

   4. मेक्सिको आणि अमेरिका यांचे परस्पर मूल्यमापन अहवाल डिसेंबर 2026 मध्ये प्रकाशनासाठी स्वीकारले गेले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 1 चुकीचे आहे; ही बैठक ब्रिटनचे अध्यक्ष गाइल्स थॉमसन यांच्या अध्यक्षतेखालील पहिली पूर्ण बैठक होती. विधाने 2, 3 आणि 4 बातमीनुसार बरोबर आहेत. व्हिएतनामची प्रगती मंद असल्याबद्दल चिंता व्यक्त झाली असून फेब्रुवारी 2027 पर्यंत सुधारणा अपेक्षित आहे, तर रशियाचे सदस्यत्व निलंबन कायम आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 मध्यम

   भारत 30 ऑक्टोबर ते 3 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान श्री विजयपुरम (अंदमान आणि निकोबार) येथे बिम्सटेकचा पहिला संयुक्त सागरी सुरक्षा सराव आयोजित करत आहे. या सरावाच्या स्वरूपाबाबत बातमीनुसार योग्य पर्याय कोणता?

   • Aदोन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर तीन दिवसांचा बंदर टप्पा; सर्व सात सदस्य देशांचा सहभाग
   • Bतीन दिवस बंदर टप्पा आणि त्यानंतर दोन दिवस टेबलटॉप सराव; सर्व सात सदस्य देशांचा सहभाग
   • Cतीन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर दोन दिवसांचा बंदर टप्पा; फक्त पाच देशांचा सहभाग
   • Dतीन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर दोन दिवसांचा बंदर टप्पा; सर्व सात सदस्य देशांचा सहभाग
   स्पष्टीकरण

   सरावात तीन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर दोन दिवसांचा बंदर टप्पा आहे, आणि सर्व सात सदस्य देशांच्या नौदल आणि तटरक्षक दलांचा सहभाग आहे. बांगलादेश, म्यानमार, श्रीलंका आणि थायलंड यांनी नौदल मालमत्ता पाठवल्या असून भूतान आणि नेपाळचे प्रतिनिधित्व आहे. हा सराव थायलंडमधील 6 व्या बिम्सटेक शिखर परिषदेत पंतप्रधान मोदींनी जाहीर केला होता.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    भगवान बुद्धांचे पिप्रहवा अवशेष 31 ऑक्टोबर ते 21 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान अरुणाचल प्रदेशात सार्वजनिक दर्शनासाठी प्रदर्शित केले जात आहेत. 1 ते 7 नोव्हेंबर दरम्यान हे अवशेष कोणत्या ठिकाणी असतील?

    • Aबोमडिला येथील टीजीएल मठ (लोअर गोम्पा)
    • Bतवांग मठ
    • Cनामसाई येथील गोल्डन पॅगोडा
    • Dराष्ट्रीय संग्रहालय, नवी दिल्ली
    स्पष्टीकरण

    अवशेष 1 ते 7 नोव्हेंबर दरम्यान तवांग मठात असतील; त्यानंतर 8 ते 13 नोव्हेंबर रोजी बोमडिला येथील टीजीएल मठात आणि 14 ते 20 नोव्हेंबर रोजी नामसाई येथील गोल्डन पॅगोडात राहतील. राष्ट्रीय संग्रहालयात ते 21 नोव्हेंबर रोजी परत जातील. उद्घाटन 31 ऑक्टोबर रोजी तवांग मठात होणार असून केंद्रीय संस्कृती मंत्री गजेंद्रसिंह शेखावत उपस्थित राहणार आहेत.