Download app ॲप मिळवा

स्टँड-अप इंडिया योजनेला 2031 पर्यंत मुदतवाढ!

12 नोव्हेंबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी स्टँड-अप इंडिया योजनेला पाच वर्षांची मुदतवाढ देऊन ती 31 मार्च 2031 पर्यंत वाढवली. किमान 2.5 लाख अतिरिक्त उद्योजकांना आर्थिक मदत देणे हे योजनेचे उद्दिष्ट असून तिच्याकडे ₹4,111 कोटींचा पत हमी कॉर्पस आहे. योजना उत्पादन, सेवा, व्यापार आणि कृषी-संलग्न क्षेत्रांत नवे उद्योग सुरू करणाऱ्या महिला, अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींच्या उद्योजकांना पाठबळ देते.

पात्र कर्जदारांना ₹10 लाखांपेक्षा जास्त आणि ₹1 कोटीपर्यंतचे कर्ज मिळू शकते; ते मुदत कर्ज किंवा मुदत कर्ज व खेळते भांडवल यांचे मिश्रण असू शकते आणि प्रकल्प खर्चाच्या 85% पर्यंत असते. हमी शुल्क 0.5% वर प्रमाणित केले असून कोणतेही अतिरिक्त जोखीम-शुल्क नाही; हमी कर्ज रकमेच्या 85% वर लागू होते. योजनेत प्रत्येक बँक शाखेमागे सरासरी दोन कर्जे देण्याचे लक्ष्य आहे — एक महिला उद्योजकाला आणि एक अनुसूचित जाती किंवा जमातीच्या उद्योजकाला.

सुरुवातीपासून योजनेतून 2.75 लाखांपेक्षा जास्त महिला, अनुसूचित जाती आणि जमातींच्या उद्योजकांना कर्ज मिळाले आहे. सरकारच्या मते मुदतवाढीमुळे कर्जसुलभता वाढेल, नव्या उद्योगांना बळ मिळेल आणि रोजगार निर्माण होईल.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • मुदतवाढ: 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी मंत्रिमंडळ; पाच वर्षे; 31 मार्च 2031 पर्यंत; लक्ष्य — किमान 2.5 लाख अतिरिक्त उद्योजक.
  • कर्ज: ₹10 लाखांपेक्षा जास्त ते ₹1 कोटी; प्रकल्प खर्चाच्या 85% पर्यंत; हमी शुल्क 0.5%; हमी — कर्जाच्या 85%.
  • आकडे: ₹4,111 कोटींचा कॉर्पस; प्रति शाखा सरासरी दोन कर्जे (एक महिला, एक अनुसूचित जाती/जमाती); आतापर्यंत 2.75 लाखांपेक्षा जास्त लाभार्थी.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • ग्रीनफील्ड कर्ज: स्टँड-अप इंडियाची कर्जे नवे (ग्रीनफील्ड) उद्योग सुरू करण्यासाठी असतात; आधीपासून चालू असलेल्या उद्योगांना वित्तपुरवठा हा तिचा केंद्रबिंदू नाही.
  • बिगर-वैयक्तिक पात्रता: बिगर-वैयक्तिक उद्योगात किमान 51% भागभांडवल आणि नियंत्रक हिस्सा महिला किंवा अनुसूचित जाती/जमातीच्या उद्योजकाकडे असणे आवश्यक आहे.
  • परतफेड: कर्जाची परतफेड जास्तीत जास्त सात वर्षांत करता येते, ज्यात 18 महिन्यांपर्यंतचा स्थगन कालावधी समाविष्ट आहे.

हे का महत्त्वाचे?

स्टँड-अप इंडियाच्या मुदतवाढीमुळे बँकांना हमी-संरक्षण मिळून महिला आणि वंचित समाजातील नव्या उद्योजकांना संस्थात्मक कर्ज मिळण्याची शक्यता वाढते. हमी शुल्क प्रमाणित करणे आणि कोणतेही अतिरिक्त जोखीम-शुल्क न आकारणे यामुळे कर्जाचा खर्च अंदाजे आणि कमी राहतो. प्रत्येक शाखेसाठी एक महिला आणि एक अनुसूचित जाती/जमाती कर्जाचे लक्ष्य समावेशक वित्तपुरवठ्याला बळ देते. शासकीय योजना आणि अर्थव्यवस्था या घटकांसाठी पूर्व परीक्षेत तसेच महिला उद्योजकता, समावेशक वित्त आणि रोजगारनिर्मितीवरील मुख्य परीक्षा व मुलाखतीसाठी हे उपयुक्त आहे.

स्रोत: केंद्रीय मंत्रिमंडळ निर्णय / शासकीय योजना वृत्त (11 नोव्हेंबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा