‘युगे युगीन भारत’ संग्रहालयाला ₹3,230 कोटींची मंजुरी!

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील युगे युगीन भारत राष्ट्रीय संग्रहालयासाठी ₹3,230 कोटी मंजूर केले. पूर्वी केंद्र सरकारची प्रमुख कार्यालये असलेल्या ऐतिहासिक नॉर्थ ब्लॉक आणि साउथ ब्लॉकचे रूपांतर करून हे संग्रहालय उभारले जाणार असून ते मार्च 2031 पर्यंत पूर्ण व्हायचे आहे; अंमलबजावणी 2026–27 ते 2030–31 या टप्प्यांत होईल. संग्रहालय भारताच्या 10,000 वर्षांच्या सभ्यतेचा इतिहास सादर करणार असून त्याचे प्रस्तावित बांधकाम क्षेत्र सुमारे 1.92 दशलक्ष चौरस फूट (1,78,509 चौरस मीटर) आणि क्षमता वर्षाला एक कोटीपर्यंत अभ्यागत आहे.

‘ॲडॉर्नमेंट’ हे पहिले दालन 2027 च्या दुसऱ्या सहामाहीत नॉर्थ ब्लॉकमध्ये खुले होणे अपेक्षित आहे. आराखड्यात अभ्यागत मंडप, संवर्धन सुविधा, काचेची अंगणे, प्रवेशद्वारांवरील काचेचे ‘पीकॉक पॅव्हिलियन’ आणि दोन इमारतींमधील भूमिगत सेवा बोगदा यांचा समावेश आहे; वारसा इमारतींवरील काम किमान आणि परत पूर्ववत करता येईल असे असावे लागेल. सेंट्रल पब्लिक वर्क्स डिपार्टमेंटने (सीपीडब्ल्यूडी) ₹735 कोटींच्या स्थापत्य कामाच्या निविदा मागवल्या असून एप्रिल 2025 मध्ये ₹338 कोटींची नॉर्थ ब्लॉक नूतनीकरण निविदाही काढली होती.

सेंट्रल व्हिस्टा पुनर्विकासांतर्गत कार्यालये हलवल्यानंतर हा प्रकल्प आला असून नवे कार्यकारी संकुल सेवा तीर्थ फेब्रुवारीत कार्यरत झाले.