एम. जॉन हॅरिसन 81 व्या वर्षी बुकर विजेते — सर्वांत वयस्कर!
सारांश
ब्रिटिश लेखक एम. जॉन हॅरिसन यांनी ‘द एंड ऑफ एव्हरीथिंग’ या कादंबरीसाठी 9 नोव्हेंबर रोजी 2026 चा बुकर पुरस्कार जिंकला. 81 व्या वर्षी ते या पुरस्काराचे सर्वांत वयस्कर विजेते ठरले; 2019 मध्ये मार्गारेट ॲटवुड यांनी वयाच्या 79 व्या वर्षी हा पुरस्कार जिंकला होता.
पुरस्काराची रक्कम 50,000 पौंड आहे. सर्पेंट्स टेल प्रकाशनाने प्रकाशित केलेली 198 पानी ही कादंबरी हॅरिसन यांची 13 वी आहे; जवळच्या भविष्यातील इंग्रजी किनारपट्टीवर घडणाऱ्या या कथेत समुद्रकिनाऱ्यावर वस्तू वेचणारा फिलिप टेनंट आणि त्याची आत्या मार्नी प्रलयोत्तर जगात दिसतात. ‘आयघेट्टी’ नावाच्या रहस्यमय वस्तू माणसांची नक्कल करू शकतात, ज्यातून कृत्रिम बुद्धिमत्तेबाबत प्रश्न उभे राहतात.
सहा अंतिम यादीतील पुस्तकांपैकी ही सर्वांत छोटी कादंबरी होती. परीक्षक मंडळाच्या अध्यक्षा इतिहासकार मेरी बियर्ड होत्या आणि त्यांनी पुस्तकातील उत्कृष्ट लेखन आणि महत्त्वाकांक्षेचे कौतुक केले. सहा दशकांची कारकीर्द असूनही अंतिम यादीतील हे हॅरिसन यांचे पहिलेच स्थान होते, आणि स्थापित विज्ञानकथा विश्वातील हा पुरस्कार मिळवणारे ते पहिले लेखक मानले जातात.
त्यांच्या पूर्वीच्या कृतींत व्हिरिकोनियम गाथा आणि ‘लाइट’ यांचा समावेश आहे. परीक्षकांनी 163 प्रवेशिकांतून विजेता निवडला; अंतिम यादीत मार्लन जेम्स, डग्लस स्टुअर्ट, एलिझाबेथ स्ट्राउट, ल्यूक केनार्ड आणि रेबेका पेरी यांच्या कादंबऱ्याही होत्या.
🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे
- विजेता: एम. जॉन हॅरिसन (ब्रिटन); कादंबरी — ‘द एंड ऑफ एव्हरीथिंग’; 9 नोव्हेंबर 2026; रक्कम 50,000 पौंड; वय 81 (सर्वांत वयस्कर; आधी मार्गारेट ॲटवुड, 79 — 2019).
- पुस्तक: सर्पेंट्स टेल प्रकाशन; 198 पाने; हॅरिसन यांची 13 वी; अंतिम यादीतील सर्वांत छोटे; विषय — ‘आयघेट्टी’ आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता.
- निवड: परीक्षक अध्यक्षा — मेरी बियर्ड; 163 प्रवेशिका; अंतिम यादीत सहा पुस्तके; हॅरिसन यांचे पहिले अंतिम यादी स्थान.
📚 मूलभूत ज्ञान
- पात्रता: बुकर पुरस्कार इंग्रजीत मूळ लिहिलेल्या आणि ब्रिटन किंवा आयर्लंडमध्ये प्रकाशित कादंबऱ्यांना दिला जातो; आंतरराष्ट्रीय बुकर अनुवादित कथासाहित्याचा गौरव करतो.
- ट्युरिंग चाचणी: ॲलन ट्युरिंग यांनी 1950 मध्ये मांडलेली ही चाचणी यंत्र मानवी संभाषणाची नक्कल करू शकते का हे तपासते; यंत्राला चेतना आहे का हे ती तपासत नाही.
- ब्रिटिश न्यू वेव्ह: 1960 च्या दशकातील विज्ञानकथेतील प्रमुख चळवळ; पारंपरिक तांत्रिक साहसापेक्षा प्रायोगिक प्रकार आणि मानसिक किंवा सामाजिक आशय यांना तिने प्राधान्य दिले.
हे का महत्त्वाचे?
वयाच्या 81 व्या वर्षी मिळालेला हा पुरस्कार दीर्घ सर्जनशील कारकीर्द उशिरापर्यंत गौरवली जाऊ शकते हे दर्शवतो, आणि स्थापित विज्ञानकथा विश्वातील लेखकाला मिळालेली ही पहिली मान्यता साहित्यिक वर्गीकरणाच्या सीमा धूसर होत असल्याचे सूचित करते. कथेतील कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा विषय समकालीन चिंतांशी जोडला जातो. साहित्य, पुरस्कार आणि सांस्कृतिक घडामोडी या विषयांवरील पूर्व तसेच मुख्य परीक्षेसाठी बुकर पुरस्काराचे विजेते, रक्कम आणि पात्रता महत्त्वाची आहे.
स्रोत: बुकर पुरस्कार / पुरस्कार आणि व्यक्तिमत्त्वे वृत्त (9 नोव्हेंबर 2026)
© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा