राजेश कुमार अरुणाचल प्रदेशचे नवे पोलीस महासंचालक!
सारांश
भारतीय पोलीस सेवेतील (आयपीएस) अधिकारी राजेश कुमार यांनी 6 नोव्हेंबर 2026 रोजी अरुणाचल प्रदेशचे पोलीस महासंचालक (डीजीपी) म्हणून पदभार स्वीकारला; केंद्रीय गृह मंत्रालयाने 3 नोव्हेंबर रोजी नियुक्तीचा आदेश काढला होता. कुमार हे 1995 तुकडीचे अरुणाचल प्रदेश-गोवा-मिझोराम-केंद्रशासित प्रदेश (एजीएमयूटी) केडरचे अधिकारी असून त्यांना केंद्रीय राखीव पोलीस दलातून (सीआरपीएफ) मुदतपूर्व त्यांच्या मूळ केडरमध्ये परत पाठवण्यात आले. त्यांनी त्याच तुकडीतील शिव दर्शन सिंह जामवाल यांची जागा घेतली, ज्यांची दिल्लीला बदली झाली.
कुमार यांनी जम्मू आणि काश्मीरमध्ये सुरक्षा कारवायांसह महत्त्वाच्या भूमिका बजावल्या असून सप्टेंबर 2026 मध्ये त्यांना सीआरपीएफचे विशेष महासंचालक म्हणून पदोन्नती मिळाली. त्यांची नियुक्ती सियांग नदीवरील प्रस्तावित 11,200 मेगावॉटच्या बहुउद्देशीय जलविद्युत प्रकल्पाविरोधात अरुणाचल प्रदेशात सुरू असलेल्या निदर्शनांच्या काळात झाली आहे. उपमुख्यमंत्री चौना मेन यांनी कुमार यांचे स्वागत करून त्यांना यशस्वी कार्यकाळाच्या शुभेच्छा दिल्या.
पदभार स्वीकारल्यानंतर कुमार यांनी गृह आणि आंतर-राज्य सीमा व्यवहार मंत्री मामा नातुंग यांची भेट घेतली; शांतता, सुरक्षा, समुदाय पोलीसिंग आणि अमली पदार्थांविरोधातील प्रयत्न तीव्र करणे यावर चर्चा झाली.
🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे
- नियुक्ती: पदभार 6 नोव्हेंबर 2026; गृह मंत्रालयाचा आदेश 3 नोव्हेंबर; 1995 तुकडी, एजीएमयूटी केडर.
- पूर्वाधिकारी: शिव दर्शन सिंह जामवाल (दिल्लीला बदली); कुमार सीआरपीएफमधून मुदतपूर्व परतले; सप्टेंबर 2026 मध्ये सीआरपीएफचे विशेष महासंचालक.
- संदर्भ: सियांग नदीवरील 11,200 मेगावॉट प्रकल्पाविरोधात निदर्शने; भेट — मंत्री मामा नातुंग; स्वागत — उपमुख्यमंत्री चौना मेन.
📚 मूलभूत ज्ञान
- एजीएमयूटी केडर: अरुणाचल प्रदेश, गोवा, मिझोराम आणि केंद्रशासित प्रदेश यांचा संयुक्त आयपीएस केडर; अधिकारी या घटकांमध्ये बदलून नेमले जातात.
- प्रकाश सिंह निर्देश: सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनुसार राज्ये पोलीस महासंचालकपदासाठी यूपीएससीशी सल्लामसलत करून पात्र नावे वर्तमान महासंचालकांच्या निवृत्तीच्या किमान तीन महिने आधी पाठवतात.
- तीन नावांचे पॅनेल आणि कार्यकाळ: यूपीएससी वरिष्ठता, सेवा नोंद आणि अनुभव पाहून तीन अधिकारी निवडते आणि राज्याला त्यातील एकाची नियुक्ती करावी लागते; निवडलेल्या महासंचालकाला निवृत्ती तारखेची पर्वा न करता किमान दोन वर्षांचा कार्यकाळ मिळतो.
हे का महत्त्वाचे?
राज्य पोलीस प्रमुखाची नियुक्ती पोलीस सुधारणांशी जोडलेली असून प्रकाश सिंह निर्देशांचा उद्देश नियुक्ती राजकीय हस्तक्षेपापासून दूर ठेवणे आणि निश्चित कार्यकाळ देणे हा आहे. सियांग प्रकल्पाविरोधातील निदर्शने, सीमावर्ती राज्याची संवेदनशीलता आणि अमली पदार्थांचे आव्हान यांमुळे नव्या महासंचालकासमोर कायदा-सुव्यवस्था आणि समुदाय पोलीसिंग हे प्राधान्याचे विषय आहेत. एजीएमयूटी केडरमधील बदल्या हे केंद्र आणि लहान राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश यांतील प्रशासकीय दुवा दाखवतात. अंतर्गत सुरक्षा, पोलीस सुधारणा आणि सहकारी संघराज्य या विषयांवरील मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी ही बातमी उपयुक्त आहे.
स्रोत: केंद्रीय गृह मंत्रालय / अरुणाचल प्रदेश वृत्त (6 नोव्हेंबर 2026)
© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा