Download app ॲप मिळवा

कुनोचा चित्ता सीसीबी-4 राजस्थानच्या बारन जंगलात — 16 किलोमीटरचा प्रवास!

3 नोव्हेंबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

सीसीबी-4 हा नर चित्ता शुक्रवारी रात्री मध्य प्रदेशातील कुनो राष्ट्रीय उद्यानातून राजस्थानच्या बारन जिल्ह्यातील जंगलात पोहोचला. 1 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत तो केलवारा रेंजच्या अंजरोंडा जंगल क्षेत्रात होता, अशी माहिती उपवनसंरक्षक विवेकानंद माणिकराव यांनी दिली. त्याने सुमारे 16 किलोमीटर अंतर पार केले; मध्य प्रदेशातील कुरकुटा गावातून राजस्थानातील कुरकुटी गावात जाऊन तो दुआ, सिलोरी आणि खुशियारा मार्गे अंजरोंडा येथे पोहोचला.

कुनो राष्ट्रीय उद्यान आणि केलवारा वनक्षेत्रातील वन्यजीव पथके त्याच्या हालचालींवर वास्तविक वेळेत संयुक्तपणे लक्ष ठेवून आहेत. सुमारे अडीच ते तीन वर्षांचा हा चित्ता 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी बोत्सवानातून प्रकल्प चित्ताच्या तिसऱ्या तुकडीसोबत आला होता. सप्टेंबरमध्ये त्याने भारतात जन्मलेल्या केएनजी-23 या नरासोबत असामान्य शिकार आघाडी केली; नर चित्त्यांच्या आघाड्या सामान्यतः भावांच्या असतात.

बारनचा खुला, अर्ध-शुष्क झुडुपी आणि गवताळ प्रदेश कमी दाट वनस्पती आणि चितळ, चिंकारा व नीलगायीची पिल्ले यांसारखे भक्ष्य देतो. केपी-2 आणि केपी-3 हे चित्ते तसेच मादी वीरा आणि तिचे पिल्लू केपीव्ही-2 यांनीही या भागात दीर्घकाळ वास्तव्य केले आहे; वीरा आणि तिचे पिल्लू सप्टेंबर 2026 अखेरीस कुनोला परतले.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • घटना: सीसीबी-4 (नर चित्ता) कुनो (मध्य प्रदेश) ते बारन (राजस्थान) — सुमारे 16 किलोमीटर; 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी अंजरोंडा (केलवारा रेंज).
  • पार्श्वभूमी: बोत्सवानातून 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी प्रकल्प चित्ताच्या तिसऱ्या तुकडीत; सप्टेंबरमध्ये केएनजी-23 सोबत शिकार आघाडी.
  • देखरेख: कुनो राष्ट्रीय उद्यान आणि केलवारा वनक्षेत्र पथकांकडून वास्तविक वेळेत.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • मादी चित्ते साधारणपणे मोठ्या क्षेत्रात भटकतात, तर नर अधिक स्थिर असतात आणि भक्ष्य व मादींपर्यंत प्रवेश असलेले लहान प्रदेश राखतात.
  • प्रत्येक चित्त्याच्या अंगावरील ठिपक्यांची रचना वेगळी असते आणि त्यावरून व्यक्तिगत ओळख पटवता येते.
  • चित्ता शिकारीपासून 30 ते 200 मीटर अंतरापर्यंत लपत जातो, नंतर धाव घेतो, डेवक्लॉने भक्ष्याला पाडतो आणि गळ्याला चावून मारतो.

हे का महत्त्वाचे?

प्रकल्प चित्ता हा भारतातील चित्ता पुनर्स्थापनेचा महत्त्वाचा संवर्धन उपक्रम आहे; चित्ते कुनोबाहेर जात असल्याने त्यांच्यासाठी मोठ्या अधिवासाची गरज, मानव-वन्यजीव संघर्ष आणि आंतरराज्य समन्वय हे प्रश्न पुढे येतात. बारनसारखे योग्य अधिवास असलेले भाग चित्त्यांसाठी पर्यायी क्षेत्र ठरू शकतात, मात्र त्यासाठी देखरेख आणि स्थानिक समुदायांची भूमिका निर्णायक आहे. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी वन्यजीव संवर्धन, प्रकल्प चित्ता आणि मानव-वन्यजीव संघर्ष हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: वन विभाग / पर्यावरण आणि जैवविविधता वृत्त (1 नोव्हेंबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा