सारांश
भारताची पॅरा तिरंदाज शीतल देवीने 2026 च्या आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धेत महिला कंपाउंड तिरंदाजीच्या रँकिंग फेरीत 720 पैकी 704 गुण मिळवले; ही फेरी 19 ऑक्टोबर 2026 रोजी जपानमधील आइची-नागोया येथील ओकाझाकी चुओ सोगो पार्क मल्टिपर्पज स्क्वेअर येथे झाली. तिच्या गुणांनी जागतिक विक्रमाची बरोबरी केली आणि नवा आशियाई विक्रम प्रस्थापित केला. कंपाउंड धनुष्यात तारा आणि कॅम (चकत्या) वापरून पूर्ण ताणलेल्या स्थितीत धनुष्य धरण्यासाठी लागणारे बल कमी केले जाते; प्रमाणित 72 बाणांच्या रँकिंग फेरीत प्रत्येक बाणाला कमाल 10 गुण मिळू शकतात, त्यामुळे एकूण कमाल गुण 720 असतात, आणि सर्वात आतील गुणक्षेत्र असलेला एक्स-रिंग बरोबरी सोडवण्यासाठी वापरता येतो.
शीतलने 32 एक्स आणि 10 गुणांचे 57 बाण नोंदवले. तिचे 704 गुण तुर्कीची तिरंदाज ओझनूर क्युअर (ओझनूर गिर्डी या नावानेही ओळखली जाते) हिच्याकडे संयुक्तपणे असलेल्या जागतिक विक्रमाशी जुळले. जम्मू आणि काश्मीरमधील 19 वर्षीय शीतलने आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा विक्रमही नोंदवला; तिचा हांगझोऊ 2023 मधील 680 गुणांचा मागील स्पर्धा विक्रम तिने मागे टाकला, तर बँकॉकमध्ये मार्च 2026 मध्ये केलेल्या 698 गुणांच्या मागील आशियाई विक्रमात तिने सहा गुणांची सुधारणा केली.
आशियाई विक्रम म्हणजे खंडासाठी मान्यताप्राप्त उच्चांक, तर जागतिक विक्रम म्हणजे संबंधित क्रीडाप्रकारातील जगभरातील सर्वोच्च मान्यताप्राप्त उच्चांक. भारताची दुसरी तिरंदाज पायल नागने रँकिंग फेरीत 675 गुण मिळवले आणि शीतल व पायल यांचे मिळून 1,379 गुण झाल्याने त्या महिला पॅरा कंपाउंड दुहेरीच्या रँकिंग फेरीत आघाडीवर राहिल्या. पॅरा तिरंदाजी हा शारीरिक अक्षमता असलेल्या खेळाडूंसाठीचा अनुकूलित प्रकार असून आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांत रिकर्व्ह, कंपाउंड आणि डब्ल्यू1 प्रकार असतात.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- कामगिरी: शीतल देवी — 704/720; जागतिक विक्रमाशी बरोबरी (ओझनूर क्युअर, तुर्की) आणि नवा आशियाई विक्रम; 32 एक्स आणि 10 गुणांचे 57 बाण.
- विक्रमांची तुलना: मागील आशियाई विक्रम — 698 (बँकॉक, मार्च 2026); मागील स्पर्धा विक्रम — 680 (हांगझोऊ, 2023); पायल नाग — 675; दोघींचे मिळून — 1,379.
- स्पर्धा: 2026 आशियाई पॅरा क्रीडा — आइची-नागोया, जपान; 19 ऑक्टोबर 2026; ठिकाण — ओकाझाकी चुओ सोगो पार्क; शीतल — 19 वर्षे, जम्मू आणि काश्मीर.
मूलभूत ज्ञान
- कंपाउंड धनुष्यात तारा आणि कॅम वापरून पूर्ण ताणलेल्या स्थितीत धनुष्य धरण्यासाठी लागणारे बल कमी केले जाते; 72 बाणांच्या रँकिंग फेरीत कमाल गुण 720 असतात.
- एक्स-रिंग हे लक्ष्यातील सर्वात आतील गुणक्षेत्र असून ते बरोबरी सोडवण्यासाठी वापरले जाते.
- पॅरा तिरंदाजी हा शारीरिक अक्षमता असलेल्या खेळाडूंसाठी अनुकूलित तिरंदाजी प्रकार आहे; आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा ही आशियाई देशांतील दिव्यांग खेळाडूंची बहुक्रीडा स्पर्धा आहे.
हे का महत्त्वाचे?
जागतिक विक्रमाशी बरोबरी हे भारतीय पॅरा क्रीडाक्षेत्रातील वाढत्या गुणवत्तेचे द्योतक आहे आणि आशियाई स्तरावर भारताची ताकद दर्शवते. 19 वर्षीय खेळाडूचे हे यश पॅरा खेळांना मिळणारे प्रशिक्षण आणि संस्थात्मक साहाय्य यांकडे लक्ष वेधते. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी दिव्यांग खेळाडूंसाठीची धोरणे, क्रीडा पायाभूत सुविधा आणि सर्वसमावेशक क्रीडा हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.