सारांश
पुरुष आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी स्पर्धा पंजाबमधील जालंधर आणि मोहाली येथे 27 ऑक्टोबर ते 5 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान होणार आहे; 2009 च्या पंजाब गोल्ड कपनंतर पंजाबमधील ही पहिली आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा असेल. भारत ही स्पर्धा दुसऱ्यांदा आयोजित करत असून तो गतविजेता आणि पाच वेळचा विजेता म्हणून उतरणार आहे; भारताची विजेतेपदे 2011, 2016, 2018, 2023 आणि 2024 मध्ये आली. सहभागी सहा संघ भारत, मलेशिया, दक्षिण कोरिया, चीन, जपान आणि बांगलादेश आहेत; प्रत्येक संघ साखळी फेरीत इतर प्रत्येकाशी एकदा खेळेल आणि पहिले चार संघ उपांत्य फेरीत पोहोचतील.
भारताची मोहीम 27 ऑक्टोबरला जालंधर येथे बांगलादेशविरुद्ध सुरू होईल; पाकिस्तान सुरुवातीला सहभागी म्हणून नमूद होता पण सुरक्षा कारणांमुळे त्याने माघार घेतली आणि बांगलादेशने 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी त्याची जागा घेतली. जालंधरमधील बर्लटन पार्कवरील ऑलिंपियन सुरजित सिंग हॉकी स्टेडियम उद्घाटन समारंभ आणि 27 ऑक्टोबर ते 2 नोव्हेंबर या साखळी सामन्यांचे यजमान असेल; हे स्टेडियम 1975 च्या विश्वचषक विजेत्या संघातील भारतीय बचावपटू सुरजित सिंग यांच्या नावाने आहे. स्पर्धा 4 आणि 5 नोव्हेंबर रोजी उपांत्य फेरी आणि पदक सामन्यांसाठी मोहालीतील ऑलिंपियन बलबीर सिंग सीनियर आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्टेडियममध्ये हलेल, ज्यात कांस्यपदक सामना आणि अंतिम सामना समाविष्ट आहेत.
मुख्यमंत्री भगवंत मान यांनी 14 सप्टेंबर 2026 रोजी स्पर्धेचे बोधचिन्ह प्रकाशित केले; राज्य सरकारने ₹25.40 कोटींचे अंदाजपत्रक मंजूर केले असून सर्व सामन्यांना प्रवेश मोफत आहे. 14 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत, ही स्पर्धा मनदीप सिंग, जर्मनप्रीत सिंग, अमित रोहिदास आणि निलकांत शर्मा या ज्येष्ठ भारतीय खेळाडूंची अखेरची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा ठरण्याची अपेक्षा आहे, कारण भारत 2028 च्या लॉस एंजेलिस ऑलिंपिकची तयारी सुरू करत आहे.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- स्पर्धा: पुरुष आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी; 27 ऑक्टोबर ते 5 नोव्हेंबर 2026; जालंधर आणि मोहाली; सहा संघ — भारत, मलेशिया, दक्षिण कोरिया, चीन, जपान, बांगलादेश; पाकिस्तानची माघार, बांगलादेश 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी बदली.
- भारताचा विक्रम: पाच विजेतेपदे — 2011, 2016, 2018, 2023, 2024; गतविजेता; पहिला सामना — 27 ऑक्टोबर, बांगलादेशविरुद्ध, जालंधर; भारत दुसऱ्यांदा यजमान.
- मांडणी: जालंधर (बर्लटन पार्क) — उद्घाटन आणि साखळी सामने 27 ऑक्टोबर ते 2 नोव्हेंबर; मोहाली — उपांत्य फेरी आणि पदक सामने 4 आणि 5 नोव्हेंबर; अंदाजपत्रक ₹25.40 कोटी; प्रवेश मोफत; 2009 च्या पंजाब गोल्ड कपनंतर पंजाबमधील पहिली आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा.
मूलभूत ज्ञान
- आशियाई चॅम्पियन्स ट्रॉफी ही आशियातील पुरुष हॉकी राष्ट्रीय संघांची स्पर्धा असून 2026 च्या आवृत्तीत सहा संघ आहेत; साखळी फेरीतील पहिले चार संघ उपांत्य फेरीत जातात.
- भारताने पुरुषांचा हॉकी विश्वचषक 1975 मध्ये जिंकला; सुरजित सिंग त्या विजेत्या संघातील बचावपटू होते आणि जालंधरमधील स्टेडियम त्यांच्या नावाने आहे.
- पंजाबने उदम सिंग, बलबीर सिंग सीनियर, मनप्रीत सिंग आणि हरमनप्रीत सिंग यांच्यासह अनेक पिढ्यांमध्ये भारतीय हॉकीपटू दिले आहेत.
हे का महत्त्वाचे?
घरच्या मैदानावर आणि गतविजेता म्हणून उतरणारा भारत 2028 च्या लॉस एंजेलिस ऑलिंपिकच्या तयारीतील संक्रमण टप्प्यात आहे, कारण काही ज्येष्ठ खेळाडूंची ही अखेरची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा ठरण्याची अपेक्षा आहे. सुरक्षा कारणांमुळे पाकिस्तानची माघार आणि बांगलादेशची बदली क्रीडा आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध यांच्यातील परस्परसंबंध दाखवते. पंजाबमध्ये 2009 नंतर पहिल्यांदाच आंतरराष्ट्रीय हॉकी होणे आणि मोफत प्रवेश हे क्रीडा संस्कृती आणि पायाभूत सुविधा यांच्या विकासाचे सूचक आहे; पूर्व परीक्षेसाठी विजेतेपदांची वर्षे, स्टेडियमची नावे आणि स्पर्धेचे स्वरूप महत्त्वाचे आहे.