चालू घडामोडी टेस्ट · 14 नोव्हेंबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 सोपे

   भारत-म्यानमार नौदल सराव आयएमएनईएक्स-26 ची आठवी आवृत्ती 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी भारतातील कोणत्या शहरात सुरू झाली? (सराव 14 नोव्हेंबरपर्यंत चालणार आहे.)

   • Aमुंबई
   • Bकारवार
   • Cविशाखापट्टणम
   • Dपोर्ट ब्लेअर
   स्पष्टीकरण

   आयएमएनईएक्स-26 ची आठवी आवृत्ती 10 नोव्हेंबर 2026 रोजी विशाखापट्टणम येथे सुरू झाली आणि ती 14 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल. उद्घाटन समारंभ आयएनएस राणावर झाला; भारताकडून आयएनएस राणा व आयएनएस सुमेधा, तर म्यानमारकडून यूएमएस किंग सिन फ्यू शिन सहभागी आहे. इतर शहरे या सरावाची स्थळे नाहीत.

2. प्रश्न 2 / 10 कठीण

   इस्रोने 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुधारित पीएसएलव्ही तिसऱ्या टप्प्याची (पीएस3) भू-स्थिर चाचणी घेतली. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. चाचणी आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्राच्या स्थिर चाचणी सुविधेत झाली.

   2. सुधारणांमध्ये नोझल रचनेतील सुधारणा, बळकट यांत्रिक जोडणी आणि सीलिंग प्रणालीतील रिडंडन्सी यांचा समावेश आहे.

   3. पीएसएलव्ही-सी61 मध्ये मे 2025 मध्ये तिसऱ्या टप्प्यातील ज्वलनादरम्यान चेंबर प्रेशर घटल्याने ईओएस-09 उपग्रह मोहीम पूर्ण करू शकला नाही.

   4. पीएसएलव्ही-सी62 मध्ये 12 जानेवारी 2026 रोजी ईओएस-09 उपग्रह आणि 15 सह-प्रवासी पेलोड गमावले गेले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; पीएसएलव्ही-सी62 मध्ये ईओएस-एन1 उपग्रह आणि 15 सह-प्रवासी पेलोड गमावले, तर ईओएस-09 (1,696 किलो) हा सी61 मोहिमेतील उपग्रह होता. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. सी62 मध्ये तिसऱ्या टप्प्याच्या शेवटी रोल रेट बिघडून मार्गात विचलन झाले आणि इस्रो चाचणी-माहितीच्या विश्लेषणानंतर आणखी चाचण्या करणार आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 सोपे

   इन्फोसिस सायन्स फाउंडेशनने 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी बेंगळुरू येथे इन्फोसिस पुरस्कार 2026 चे सहा विजेते जाहीर केले. यापैकी अर्थशास्त्र श्रेणीचा पुरस्कार कोणाला मिळाला?

   • Aस्वरून कुमार
   • Bगौतम भाटिया
   • Cमनोज कुमार जोशी
   • Dकार्तिक शास्त्री
   स्पष्टीकरण

   प्रिन्स्टन विद्यापीठाचे कार्तिक शास्त्री यांना हवामान बदल, तांत्रिक नवोन्मेष आणि व्यावसायिक चक्रांतील चढ-उतार यावरील कामासाठी अर्थशास्त्र पुरस्कार मिळाला. स्वरून कुमार (कार्नेगी मेलन) कमी-ऊर्जेच्या वायरलेस नेटवर्कसाठी, गौतम भाटिया संवैधानिक कायद्यासाठी आणि मनोज कुमार जोशी (भौतिक विज्ञान, ट्रॅप्ड आयन) यांना सन्मानित केले गेले. प्रत्येक विजेत्याला सुवर्णपदक, प्रशस्तिपत्र आणि 1,00,000 अमेरिकी डॉलर मिळतात.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   19 व्या प्रवासी भारतीय दिवस संमेलनाबाबत (कोलकाता, 7 ते 9 जानेवारी 2027) बातमीनुसार कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aउद्घाटन राष्ट्रपती करतील आणि समारोप सत्रात पंतप्रधान प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्कार प्रदान करतील
   • Bउद्घाटन पंतप्रधान करतील आणि समारोप सत्रात राष्ट्रपती प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्कार प्रदान करतील
   • Cउद्घाटन परराष्ट्रमंत्री करतील आणि समारोप सत्रात राष्ट्रपती प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्कार प्रदान करतील
   • Dउद्घाटन पंतप्रधान करतील आणि समारोप सत्रात परराष्ट्रमंत्री प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्कार प्रदान करतील
   स्पष्टीकरण

   संमेलनाचे उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी करणार असून राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू समारोप सत्राचे अध्यक्षपद भूषवून प्रवासी भारतीय सन्मान पुरस्कार प्रदान करतील. परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत संमेलनाचे संकेतस्थळ आणि ‘भारत को जानिए’ प्रश्नमंजुषा सुरू केली, म्हणजे उद्घाटनाची किंवा पुरस्कार प्रदानाची भूमिका त्यांची नाही. संमेलनाची सुरुवात युवा प्रवासी भारतीय दिवस सत्राने होईल आणि प्रश्नमंजुषा 20 डिसेंबर 2026 पर्यंत खुली आहे.

5. प्रश्न 5 / 10 सोपे

   राष्ट्रीय आदिवासी साहित्य महोत्सवाला 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील इंडिया हॅबिटॅट सेंटरच्या सिल्व्हर ओक येथे सुरुवात झाली. हा दोन दिवसांचा महोत्सव कोणत्या मंत्रालयाने आयोजित केला आहे?

   • Aआदिवासी कार्य मंत्रालय
   • Bसांस्कृतिक मंत्रालय
   • Cशिक्षण मंत्रालय
   • Dपरराष्ट्र मंत्रालय
   स्पष्टीकरण

   आदिवासी कार्य मंत्रालयाने आयोजित केलेला हा महोत्सव 12 नोव्हेंबरला सुरू झाला आणि 13 नोव्हेंबरला संपेल. तो जनजातीय गौरव दिवस 2026 च्या उत्सवांचा भाग असून भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीचे स्मरण करतो. सांस्कृतिक, शिक्षण आणि परराष्ट्र मंत्रालये या महोत्सवाची आयोजक नाहीत.

6. प्रश्न 6 / 10 सोपे

   मणिपूरमध्ये 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी मैतेई समुदायाचा निंगोल चाकौबा हा सण साजरा झाला. हा सण कोणत्या नात्याचा उत्सव आहे?

   • Aगुरू आणि शिष्य यांच्यातील नात्याचा
   • Bभाऊ आणि मित्र यांच्यातील नात्याचा
   • Cविवाहित मुली आणि त्यांची माहेरची कुटुंबे यांच्यातील नात्याचा
   • Dशेजारी समुदायांतील नात्याचा
   स्पष्टीकरण

   निंगोल चाकौबा हा प्रामुख्याने मैतेई समुदायाचा सण असून तो विवाहित मुली (निंगोल) आणि त्यांची माहेरची कुटुंबे यांच्यातील नाते साजरे करतो; मुली माहेरी येऊन मेजवानी करतात आणि भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात. हा सण हियांगेई महिन्याच्या अमावस्येनंतरच्या दुसऱ्या दिवशी येतो. आंतर-सामुदायिक उत्सव सैन्य, आसाम रायफल्स आणि अमेस्को यांनी वेगळे आयोजित केले होते.

7. प्रश्न 7 / 10 कठीण

   12 नोव्हेंबर 2026 रोजी रिलायन्स इंडस्ट्रीज आंध्र प्रदेश सरकारसोबत एकात्मिक भूमिगत कोळसा वायूकरण संकुलासाठी सामंजस्य करार करणे अपेक्षित होते. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या.

   1. प्रकल्पाचा पहिला टप्पा सुमारे ₹3,000 कोटींचा असून त्यात अन्वेषण, भूकंपीय माहिती संकलन, भूशास्त्रीय मूल्यांकन आणि प्रायोगिक प्रात्यक्षिक यांचा समावेश आहे.

   2. दुसरा टप्पा सुमारे ₹40,000 कोटींचा असून तो पहिला टप्पा पूर्ण होऊन तपशीलवार प्रकल्प अहवाल सादर झाल्यानंतर सुरू होईल.

   3. केंद्रीय कोळसा मंत्रालयाने रिलायन्सला एलुरू जिल्ह्यातील चिंतलपुडी सेक्टर ए1 आणि रेचेरला या कोळसा खाणी दिल्या आहेत.

   4. प्रकल्पासाठी नोडल सुविधा संस्था म्हणून केंद्रीय कोळसा मंत्रालय काम करेल.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे; आंध्र प्रदेश आर्थिक विकास मंडळ नोडल सुविधा संस्था म्हणून काम करेल आणि जमीन, पाणी व वीज यासाठी राज्य विभागांशी समन्वय साधेल. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत; पहिल्या दोन टप्प्यांचा एकूण खर्च सुमारे ₹43,000 कोटी आहे. प्रकल्पातून सुमारे 5,000 प्रत्यक्ष आणि 35,000 अप्रत्यक्ष रोजगार अपेक्षित आहेत.

8. प्रश्न 8 / 10 सोपे

   12 नोव्हेंबर 2026 रोजी केंद्रीय विद्यालय संघटनेचे (केव्हीएस) तीन डिजिटल उपक्रम सुरू झाले. त्यापैकी विद्यार्थी आणि कर्मचाऱ्यांची उपस्थिती, शैक्षणिक कामगिरी, पायाभूत सुविधा आणि प्रवेश यांचे रिअल-टाइम डॅशबोर्ड कोणता उपक्रम देतो?

   • Aकेव्हीएस-संवाद पॅरेंट कनेक्ट ॲप
   • Bएआय-एकात्मिक विद्या समीक्षा केंद्र
   • Cकेव्हीएस माजी विद्यार्थी कनेक्ट पोर्टल
   • Dराष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण पोर्टल
   स्पष्टीकरण

   एआय-एकात्मिक विद्या समीक्षा केंद्र हे रिअल-टाइम डॅशबोर्ड देते आणि त्यातील ‘समीक्षा’ एआय बॉट माहितीचे विश्लेषण करून उणिवा ओळखतो व उपाय सुचवतो. पालकांसाठी केव्हीएस-संवाद पॅरेंट कनेक्ट ॲप आणि वेब पोर्टल, तर माजी विद्यार्थ्यांसाठी स्वतंत्र पोर्टल आहे. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 हे उपक्रमांच्या सुसंगततेचे धोरण आहे; बातमीत अशा नावाचे स्वतंत्र पोर्टल नाही.

9. प्रश्न 9 / 10 मध्यम

   ब्लिथ्स रीड वॉर्बलर या पक्ष्याचे ब्रिटनमधील पहिले दस्तऐवजीकृत प्रजनन जाहीर झाले. बातमीनुसार कोणते विधान बरोबर आहे?

   • Aप्रजनन 2000 मध्ये स्कॉटिश हाईलँड्समध्ये झाले आणि नोंद नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला जाहीर झाली
   • Bप्रजनन 2024 मध्ये स्कॉटिश हाईलँड्समध्ये झाले आणि नोंद 2022 मध्ये जाहीर झाली
   • Cप्रजनन 2024 मध्ये स्कॉटिश हाईलँड्समध्ये झाले आणि नोंद नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला जाहीर झाली
   • Dप्रजनन 2024 मध्ये इबेरियामध्ये झाले आणि नोंद नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला जाहीर झाली
   स्पष्टीकरण

   एका जोडीने 2024 मध्ये स्कॉटिश हाईलँड्समधील एका ठिकाणी किमान दोन पिल्ले वाढवली आणि रेअर ब्रीडिंग बर्ड्स पॅनेलने ती नोंद नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला जाहीर केली. 2000 पासून ब्रिटनमध्ये फक्त गाणारे नर नोंदले गेले होते, 2000 हे प्रजननाचे वर्ष नव्हे. ही गेल्या दशकातील चौथी नवी प्रजनन प्रजाती असून याआधी इबेरियन चिफचॅफ (2015), ब्लॅक-क्राउन्ड नाईट हेरॉन (2017) आणि ग्लॉसी आयबिस (2022) नोंदले गेले.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    9 नोव्हेंबर 2026 रोजी कॅनडाची अल्ट्रारनर स्टेफनी केस अंटार्क्टिकामध्ये 100 मैल शर्यत पूर्ण करणारी पहिली महिला ठरली. ती अंटार्क्टिक आइस अल्ट्रामध्ये एकूण कितवी आली?

    • Aदुसरी
    • Bपहिली
    • Cतिसरी
    • Dचौथी
    स्पष्टीकरण

    केस एकूण दुसरी आली; चिनी विजेता यूशेंग नी याने 17 तास 2 मिनिटे 24 सेकंदांत (पुरुषांचा खंडीय विक्रम) शर्यत जिंकली आणि केस 29 मिनिटे 15 सेकंद मागे राहून 17 तास 31 मिनिटे 39 सेकंदांत पूर्ण केली. आठ स्पर्धकांपैकी चौघांनी शर्यत पूर्ण केली, पण दुसरे स्थान केसचे आहे. ती तीन महिला स्पर्धकांपैकी शर्यत पूर्ण करणारी एकमेव महिला होती.