पुरस्कार — 10 सराव प्रश्न
पुरस्कार विषयाच्या अलीकडील बातम्यांवर आधारित 10 प्रश्न. आधी स्वतः उत्तर ठरवा, मग "उत्तर पाहा" उघडा. प्रत्येक प्रश्नाखाली ती बातमी वाचण्याची link आहे.
प्रश्न 1
69 व्या ग्रॅमी पुरस्कारांची नामांकने 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झाली. सर्वोत्कृष्ट जागतिक संगीत सादरीकरण श्रेणीत नामांकन मिळालेले पहिले तमिळ गाणे ‘वरुवाय’ कोणत्या कवीच्या भक्तिकवितेचा समकालीन अर्थ आहे?
- Aसुब्रमण्य भारती (भारतियार)
- Bतिरुवल्लुवर
- Cकल्हण
- Dकौटिल्य
उत्तर पाहा
उत्तर: A. सुब्रमण्य भारती (भारतियार)
बातमीनुसार ‘वरुवाय’ हे तमिळ कवी आणि स्वातंत्र्यसेनानी सुब्रमण्य भारती (भारतियार) यांच्या भगवान कृष्णाला समर्पित कवितेचे समकालीन रूप आहे. कल्हण आणि कौटिल्य हे इतर बातम्यांतील हस्तलिखितांशी (राजतरंगिणी आणि अर्थशास्त्र) संबंधित आहेत. गाण्याची रचना आणि गायन देवन एकांबरम यांचे असून सोहळा 7 फेब्रुवारी 2027 रोजी लॉस एंजेलिसमध्ये होणार आहे.
बातमी वाचा: ‘वरुवाय’ — ग्रॅमी नामांकन मिळवणारे पहिले तमिळ गाणे (19 नोव्) →
प्रश्न 2
9 नोव्हेंबर 2026 रोजी लंडन येथील समारंभात £50,000 चे बुकर पारितोषिक सर्वात वयस्कर विजेत्याला मिळाले. 2026 चे विजेते आणि त्यांची विजेती कादंबरी कोणती?
- Aमेरी बियर्ड — द एंड ऑफ एव्हरीथिंग
- Bएम. जॉन हॅरिसन — नोव्हा स्विंग
- Cएम. जॉन हॅरिसन — द एंड ऑफ एव्हरीथिंग
- Dएम. जॉन हॅरिसन — द सनकन लँड बिगिन्स टू राइज अगेन
उत्तर पाहा
उत्तर: C. एम. जॉन हॅरिसन — द एंड ऑफ एव्हरीथिंग
81 वर्षीय ब्रिटिश लेखक एम. जॉन हॅरिसन यांना ‘द एंड ऑफ एव्हरीथिंग’ साठी बुकर मिळाले. मेरी बियर्ड या परीक्षक मंडळाच्या अध्यक्ष आहेत, विजेत्या नाहीत; ‘नोव्हा स्विंग’ साठी त्यांना 2007 मध्ये आर्थर सी. क्लार्क पुरस्कार आणि ‘द सनकन लँड बिगिन्स टू राइज अगेन’ साठी 2020 मध्ये गोल्डस्मिथ्स पुरस्कार मिळाला होता.
बातमी वाचा: एम. जॉन हॅरिसन यांना 2026 चे बुकर पारितोषिक; सर्वात वयस्कर विजेते (18 नोव्) →
प्रश्न 3
इन्फोसिस सायन्स फाउंडेशनने 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी बेंगळुरू येथे इन्फोसिस पुरस्कार 2026 चे सहा विजेते जाहीर केले. यापैकी अर्थशास्त्र श्रेणीचा पुरस्कार कोणाला मिळाला?
- Aस्वरून कुमार
- Bगौतम भाटिया
- Cमनोज कुमार जोशी
- Dकार्तिक शास्त्री
उत्तर पाहा
उत्तर: D. कार्तिक शास्त्री
प्रिन्स्टन विद्यापीठाचे कार्तिक शास्त्री यांना हवामान बदल, तांत्रिक नवोन्मेष आणि व्यावसायिक चक्रांतील चढ-उतार यावरील कामासाठी अर्थशास्त्र पुरस्कार मिळाला. स्वरून कुमार (कार्नेगी मेलन) कमी-ऊर्जेच्या वायरलेस नेटवर्कसाठी, गौतम भाटिया संवैधानिक कायद्यासाठी आणि मनोज कुमार जोशी (भौतिक विज्ञान, ट्रॅप्ड आयन) यांना सन्मानित केले गेले. प्रत्येक विजेत्याला सुवर्णपदक, प्रशस्तिपत्र आणि 1,00,000 अमेरिकी डॉलर मिळतात.
बातमी वाचा: इन्फोसिस पुरस्कार 2026: सहा संशोधकांचा सन्मान (14 नोव्) →
प्रश्न 4
11 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी स्वच्छ सर्वेक्षण 2025-26 चे पुरस्कार प्रदान केले. याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या. 1. ही स्वच्छ सर्वेक्षणाची दहावी आवृत्ती असून 4,751 पेक्षा जास्त शहरांचे मूल्यांकन 10 क्षेत्रांतील 43 निर्देशकांवर झाले. 2. हिमालयीन शहरे, नदीकिनारी शहरे आणि किनारी शहरे या नव्या पुरस्कार श्रेणी जोडण्यात आल्या. 3. सुमारे 2.70 कोटी नागरिकांनी अभिप्राय दिला आणि 1,700 पेक्षा जास्त लहान शहरांनी क्रमवारी सुधारली. 4. नदीकिनारी शहरांत रुद्रपूर पहिले आले आणि हिमालयीन शहरांत रेवा सर्वात स्वच्छ ठरले. कोणती विधाने बरोबर आहेत?
- Aफक्त 1, 2 आणि 3
- Bफक्त 2, 3 आणि 4
- Cफक्त 1, 3 आणि 4
- Dफक्त 1, 2 आणि 4
उत्तर पाहा
उत्तर: A. फक्त 1, 2 आणि 3
विधान 4 चुकीचे आहे; रेवा नदीकिनारी शहरांत पहिले आणि रुद्रपूर हिमालयीन शहरांत सर्वात स्वच्छ ठरले, म्हणजे नावे उलटी दिली आहेत. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत; नवी मुंबई स्वच्छ शहर लीगमध्ये, बडगाम केंद्रशासित प्रदेश श्रेणीत आणि अहमदाबाद-साणंद, इंदूर-देपालपूर, तिरुपती-कुप्पम पहिल्या तीन जोड्या ठरल्या. हे स्वतंत्र श्रेणींतील पुरस्कार आहेत, एकच एकूण क्रमवारी नाही.
बातमी वाचा: स्वच्छ सर्वेक्षण 2025-26: दहाव्या आवृत्तीचे पुरस्कार (13 नोव्) →
प्रश्न 5
9 नोव्हेंबर 2026 रोजी जाहीर झालेल्या बुकर पुरस्कारासंबंधी बातमीनुसार कोणते विधान बरोबर आहे?
- Aएम. जॉन हॅरिसन यांनी 79 व्या वर्षी पुरस्कार जिंकून मार्गारेट ॲटवुड (वय 81, 2019) यांच्या विक्रमाशी बरोबरी केली
- Bएम. जॉन हॅरिसन यांनी 81 व्या वर्षी पुरस्कार जिंकून मार्गारेट ॲटवुड (वय 79, 2019) यांना सर्वांत वयस्कर विजेते म्हणून मागे टाकले
- Cमार्लन जेम्स यांनी 81 व्या वर्षी पुरस्कार जिंकून मार्गारेट ॲटवुड (वय 79, 2019) यांना सर्वांत वयस्कर विजेते म्हणून मागे टाकले
- Dएम. जॉन हॅरिसन यांनी 81 व्या वर्षी पुरस्कार जिंकला, पण मार्गारेट ॲटवुड (वय 79, 2019) हेच अजूनही सर्वांत वयस्कर विजेते आहेत
उत्तर पाहा
उत्तर: B. एम. जॉन हॅरिसन यांनी 81 व्या वर्षी पुरस्कार जिंकून मार्गारेट ॲटवुड (वय 79, 2019) यांना सर्वांत वयस्कर विजेते म्हणून मागे टाकले
हॅरिसन 81 व्या वर्षी जिंकल्याने त्यांनी 2019 मध्ये 79 व्या वर्षी जिंकलेल्या मार्गारेट ॲटवुड यांचा विक्रम मोडला. मार्लन जेम्स हे अंतिम यादीतील लेखकांपैकी एक होते, विजेते नाहीत. पुरस्कारासाठी 163 प्रवेशिका होत्या, परीक्षक अध्यक्षा मेरी बियर्ड होत्या आणि पुरस्काराची रक्कम 50,000 पौंड आहे.
बातमी वाचा: एम. जॉन हॅरिसन 81 व्या वर्षी बुकर विजेते — सर्वांत वयस्कर (10 नोव्) →
प्रश्न 6
केरळच्या सर्वोच्च साहित्य सन्मानासाठी, म्हणजे 34 व्या एझुथाचन पुरस्कारासाठी, 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी तिरुवनंतपुरम येथे कोणाच्या निवडीची घोषणा झाली?
- Aके. जी. शंकर पिल्लई
- Bके. सच्चिदानंदन
- Cसारा जोसेफ
- Dमेथिल राधाकृष्णन
उत्तर पाहा
उत्तर: D. मेथिल राधाकृष्णन
34 वा एझुथाचन पुरस्कार मेथिल राधाकृष्णन यांना जाहीर झाला; के. जी. शंकर पिल्लई हे निवड समितीचे अध्यक्ष आणि के. सच्चिदानंदन व सारा जोसेफ हे समितीचे सदस्य आहेत. पुरस्कारात 5 लाख रुपये, मानपत्र आणि सन्मानचिन्ह मिळते. घोषणा केरळच्या स्थापनेच्या 70 व्या वर्धापनदिनी करण्यात आली.
प्रश्न 7
डेहराडूनचे तंत्रज्ञान शिक्षक प्रशांत चौधरी यांना 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत पाचवा रोहिणी नय्यर पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. या पुरस्काराबाबत बातमीनुसार योग्य पर्याय कोणता?
- Aग्रामीण विकासातील योगदानासाठी; 3.5 लाख रुपये; 40 वर्षांखालील व्यक्तींसाठी
- Bग्रामीण विकासातील योगदानासाठी; 10 लाख रुपये; 40 वर्षांखालील व्यक्तींसाठी
- Cग्रामीण विकासातील योगदानासाठी; 10 लाख रुपये; 50 वर्षांखालील व्यक्तींसाठी
- Dतंत्रज्ञान शिक्षणातील योगदानासाठी; 10 लाख रुपये; 40 वर्षांखालील व्यक्तींसाठी
उत्तर पाहा
उत्तर: B. ग्रामीण विकासातील योगदानासाठी; 10 लाख रुपये; 40 वर्षांखालील व्यक्तींसाठी
हा पुरस्कार ग्रामीण विकासातील उत्कृष्ट योगदानासाठी आहे; त्यात 10 लाख रुपये, मानपत्र आणि चषक मिळतात आणि तो 40 वर्षांखालील व्यक्तींना दिला जातो. 3.5 लाख हा कोडयोगीच्या विद्यार्थ्यांचा आकडा आहे, बक्षीस रक्कम नव्हे; 50,000 ही पथकाला मिळालेल्या सूचनांची संख्या दुसऱ्या बातमीतील आहे. नय्यर फाउंडेशनने 2022 मध्ये हा पुरस्कार सुरू केला आणि अमिताभ कांत यांनी तो प्रदान केला.
प्रश्न 8
अर्थशॉट पुरस्कार 2026 चा सोहळा प्रथमच भारतात, मुंबईत 16 आणि 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहे. पुरस्कार रात्र (ॲवॉर्ड्स नाइट) कोणत्या दिवशी आणि कितवी वार्षिक आवृत्ती म्हणून नियोजित आहे?
- A17 नोव्हेंबर; सहावी
- B16 नोव्हेंबर; सहावी
- C17 नोव्हेंबर; पाचवी
- D17 फेब्रुवारी; सहावी
उत्तर पाहा
उत्तर: A. 17 नोव्हेंबर; सहावी
पुरस्कार रात्र 17 नोव्हेंबरला असून ती सहावी वार्षिक आवृत्ती आहे; 16 नोव्हेंबर हा कार्यक्रमाचा पहिला दिवस आहे. 17 फेब्रुवारी 2026 रोजी मुंबई क्लायमेट वीकदरम्यान मुंबईला यजमान शहर म्हणून जाहीर केले गेले. पुरस्काराची स्थापना 2020 मध्ये झाली.
बातमी वाचा: अर्थशॉट पुरस्कार 2026 प्रथमच भारतात — मुंबईत 16–17 नोव्हेंबरला सोहळा (30 ऑक्ट) →
प्रश्न 9
महाराष्ट्र सरकारच्या शबरी नॅचरल्सला 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी आदिवासी कलेवर आधारित पॅकेजिंगसाठी जी-मार्क – ग्लोबल डिझाइन पुरस्कार जाहीर झाला. हा पुरस्कार टोकियो येथे 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोणती संस्था औपचारिकरीत्या प्रदान करणार आहे?
- Aइंडिया डिझाइन मार्क निवड समिती
- Bशबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ
- Cमहाराष्ट्र आदिवासी विकास विभाग
- Dजपान इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन प्रमोशन
उत्तर पाहा
उत्तर: D. जपान इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन प्रमोशन
जी-मार्क हा पुरस्कार जपान इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन प्रमोशन देते; तो 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी टोकियोत प्रदान होईल. इंडिया डिझाइन मार्क हा शबरी नॅचरल्सला यापूर्वी मिळालेला वेगळा सन्मान आहे, तर शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळाच्या व्यवस्थापकीय संचालक लीना बनसोड महाराष्ट्र सरकारच्या वतीने पुरस्कार स्वीकारतील. पॅकेजिंगमध्ये वारली, गोंड आणि चित्रकथी कला वापरल्या आहेत.
प्रश्न 10
ज्येष्ठ चित्रकार आणि माजी राज्यसभा सदस्य जोगेन चौधरी यांचे 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी कोलकाता येथे वयाच्या 87 व्या वर्षी निधन झाले. त्यांच्याबाबत पुढील विधाने विचारात घ्या: 1. त्यांचा जन्म 15 फेब्रुवारी 1939 रोजी फरीदपूर येथे झाला, जे आता बांगलादेशात आहे. 2. त्यांनी चारुबासोना हे संग्रहालय 2014 मध्ये सुरू केले. 3. त्यांना 2020 मध्ये पद्मभूषण मिळाले, जो भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान आहे. 4. ते तृणमूल काँग्रेसतर्फे 3 एप्रिल 2014 ते 2 एप्रिल 2020 दरम्यान राज्यसभा सदस्य होते. कोणते विधान चुकीचे आहे?
- Aफक्त विधान 1 चुकीचे आहे
- Bफक्त विधान 2 चुकीचे आहे
- Cफक्त विधान 3 चुकीचे आहे
- Dफक्त विधान 4 चुकीचे आहे
उत्तर पाहा
उत्तर: B. फक्त विधान 2 चुकीचे आहे
विधान 2 चुकीचे आहे, कारण चारुबासोना हे संग्रहालय त्यांनी 2019 मध्ये आपल्या आयुष्यभराच्या कामासाठी सुरू केले; 2014 हे वर्ष त्यांच्या राज्यसभा कार्यकाळाच्या सुरुवातीचे आहे. उर्वरित तीन विधाने बातमीनुसार बरोबर आहेत. ते मायलोप्रोलिफेरेटिव्ह निओप्लाझमवर उपचार घेत होते आणि 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी रुग्णालयात दाखल झाले होते.
