Download app ॲप मिळवा

शबरी नॅचरल्सला जी-मार्क जागतिक डिझाइन पुरस्कार — आदिवासी कलेवर आधारित पॅकेजिंगचा गौरव!

28 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

महाराष्ट्र सरकारच्या शबरी नॅचरल्स या उपक्रमाला पारंपरिक आदिवासी कलेवर आधारित पॅकेजिंगसाठी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी जी-मार्क – ग्लोबल डिझाइन पुरस्कार जाहीर झाला. जपान इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन प्रमोशन हा पुरस्कार 4 नोव्हेंबर 2026 रोजी टोकियो येथे औपचारिकरीत्या प्रदान करणार असून नाशिक मुख्यालय असलेल्या शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळाच्या (एसटीएफडीसी) व्यवस्थापकीय संचालक लीना बनसोड महाराष्ट्र सरकारच्या वतीने तो स्वीकारतील. पॅकेजिंगमध्ये वारली, गोंड आणि चित्रकथी या कला वापरल्या आहेत, तसेच आदिवासी संस्कृती आणि दंतकथांचे चित्रण आहे.

या पुरस्कारामुळे उपक्रमाला पॅकेजिंगवर जी-मार्क लोगो वापरण्याचा अधिकार मिळतो; शबरी नॅचरल्सला यापूर्वी इंडिया डिझाइन मार्क मिळाला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी मन की बात या मासिक रेडिओ कार्यक्रमात या पुरस्काराचा उल्लेख करून आदिवासी उत्पादनांच्या प्रचाराबाबत आणि “व्होकल फॉर लोकल” अभियानाबाबत भाष्य केले. महाराष्ट्राचे आदिवासी विकास मंत्री डॉ.

अशोक उईके यांनी हा पुरस्कार आदिवासी संस्कृतीचा आणि समाजाच्या कामाचा गौरव असल्याचे सांगितले. शबरी नॅचरल्सच्या उत्पादनांत रानमध, अपॉलिश तांदूळ, डाळी, भरडधान्ये, मसाले आणि हस्तनिर्मित पारंपरिक कलाकृती यांचा समावेश आहे.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • पुरस्कार: जी-मार्क – ग्लोबल डिझाइन पुरस्कार, 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर; प्रदान — 4 नोव्हेंबर 2026, टोकियो; देणारी संस्था — जपान इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन प्रमोशन.
  • व्यक्ती आणि संस्था: लीना बनसोड — व्यवस्थापकीय संचालक, शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ (मुख्यालय नाशिक); मंत्री — डॉ. अशोक उईके; यापूर्वीचा सन्मान — इंडिया डिझाइन मार्क.
  • कला: वारली, गोंड आणि चित्रकथी कला पॅकेजिंगमध्ये; उत्पादने — रानमध, अपॉलिश तांदूळ, डाळी, भरडधान्ये, मसाले, हस्तनिर्मित कलाकृती; मन की बात उल्लेख — 25 ऑक्टोबर 2026.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • वारली चित्रकला महाराष्ट्रातील आदिवासी कला असून ती भौमितिक आकारांतून माणसे, निसर्ग आणि दैनंदिन जीवन दाखवते.
  • गोंड कला मुख्यतः गोंड समुदायाशी संबंधित असून ठिपके आणि रेषांच्या नक्षीतून निसर्ग आणि कथा दाखवते.
  • मन की बात हा पंतप्रधानांचा मासिक रेडिओ कार्यक्रम असून तो ऑक्टोबर 2014 मध्ये सुरू झाला.

हे का महत्त्वाचे?

आदिवासी उत्पादनांना जागतिक दर्जाचे डिझाइन आणि ब्रँडिंग मिळाल्यास त्यांच्या विपणनाला बळ मिळते आणि आदिवासी उपजीविकेत मूल्यवर्धन होते. पारंपरिक कला आधुनिक पॅकेजिंगशी जोडल्यास सांस्कृतिक वारसा जतनाबरोबर “व्होकल फॉर लोकल” या धोरणालाही हातभार लागतो. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी आदिवासी विकास, ग्रामीण उद्योजकता, सांस्कृतिक वारसा आणि सरकारी उपक्रमांचे ब्रँडिंग हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: महाराष्ट्र शासन / आदिवासी विकास विभाग

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा