Download app ॲप मिळवा

पहिला बिम्सटेक संयुक्त सागरी सुरक्षा सराव भारतात — श्री विजयपुरम येथे सात देशांचा सहभाग!

2 नोव्हेंबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

भारत 30 ऑक्टोबर ते 3 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान अंदमान आणि निकोबार बेटांतील श्री विजयपुरम येथे बिम्सटेकचा (बंगालच्या उपसागर बहु-क्षेत्रीय तांत्रिक आणि आर्थिक सहकार्य पुढाकार) पहिलाच संयुक्त सागरी सुरक्षा सराव आयोजित करत आहे. 30 ऑक्टोबर रोजी उद्घाटन झालेल्या या सरावात सर्व सात सदस्य देशांच्या नौदल आणि तटरक्षक दलांचा सहभाग आहे. कार्यक्रमात तीन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर दोन दिवसांचा बंदर टप्पा आहे.

बांगलादेश, म्यानमार, श्रीलंका आणि थायलंड यांनी नौदल मालमत्ता पाठवल्या असून भूतान आणि नेपाळचे प्रतिनिधित्व आहे; श्रीलंकेची एसएलएनएस गजबाहू आणि म्यानमारची यूएमएस किंग आंग झेया ही जहाजे सहभागी आहेत. अंदमान आणि निकोबार कमांड सरावाचे सुलभीकरण करत आहे. सागरी सहकार्य, परिचालन समन्वय आणि आंतरपरिचालन क्षमता मजबूत करणे तसेच बंगालच्या उपसागरातील सागरी क्षेत्र जागरूकता सुधारणे हे सरावाचे उद्दिष्ट आहे; मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती निवारण, सीमापार सागरी गुन्हे आणि सागरी प्रदूषण यांवरील प्रतिसादही यात समाविष्ट आहेत.

हा सराव पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी थायलंडमधील 6 व्या बिम्सटेक शिखर परिषदेत जाहीर केला होता, आणि बिम्सटेकचे महासचिव इंद्र मणी पांडे यांनी एप्रिल 2026 मध्ये हा सराव नोव्हेंबर 2026 मध्ये होईल असे सांगितले होते.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • सराव: पहिला बिम्सटेक संयुक्त सागरी सुरक्षा सराव — श्री विजयपुरम (अंदमान आणि निकोबार), 30 ऑक्टोबर ते 3 नोव्हेंबर 2026.
  • स्वरूप: तीन दिवस टेबलटॉप सराव आणि त्यानंतर दोन दिवसांचा बंदर टप्पा; सर्व सात सदस्य देशांचा सहभाग.
  • उद्दिष्ट: सागरी सहकार्य, आंतरपरिचालन क्षमता, सागरी क्षेत्र जागरूकता, मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती निवारण.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • बिम्सटेकचे कायमस्वरूपी सचिवालय 2014 मध्ये ढाका येथे स्थापन झाले; ते फिरत्या शिखर परिषदेच्या यजमान शहरांपेक्षा वेगळे संस्थात्मक केंद्र आहे.
  • बिम्सटेकचे सात सदस्य: दक्षिण आशियातील पाच (बांगलादेश, भूतान, भारत, नेपाळ, श्रीलंका) आणि आग्नेय आशियातील दोन (म्यानमार, थायलंड).
  • श्री विजयपुरम हे अंदमान आणि निकोबार बेटांचे मुख्यालय असून पूर्वी ते पोर्ट ब्लेअर म्हणून ओळखले जात होते.

हे का महत्त्वाचे?

बंगालच्या उपसागरात सागरी सुरक्षा हा सर्व सदस्य देशांचा समान प्रश्न आहे; या सरावामुळे बिम्सटेक हे केवळ आर्थिक नव्हे तर सुरक्षा सहकार्याचेही व्यासपीठ बनत असल्याचे दिसते. भारताच्या ‘शेजारी प्रथम’ आणि ‘ॲक्ट ईस्ट’ धोरणाला यामुळे बळ मिळू शकते आणि क्षेत्रातील बाह्य शक्तींच्या प्रभावाला संतुलित करण्यास मदत होऊ शकते. सहभागी देशांच्या क्षमतेतील फरक आणि राजकीय अडचणी हे अंमलबजावणीतील आव्हान राहील. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी प्रादेशिक संघटना, सागरी सुरक्षा आणि भारताचे शेजारी धोरण हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: भारतीय नौदल / आंतरराष्ट्रीय आणि संरक्षण वृत्त (30 ऑक्टोबर 2026)

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा