Download app ॲप मिळवा

भारतातील पहिली सहकारी विमान कंपनी 'को-केरळम' — केरळ सरकारची मंजुरी!

28 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

केरळचे मुख्यमंत्री व्ही. डी. सतीशन यांनी 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी केरळ नागरी विमान वाहतूक विकास सहकारी संस्थेला विमानसेवा सुरू करण्यास सरकारी मंजुरी मिळाल्याची घोषणा केली.

“को-केरळम” हे तात्पुरते नाव असलेली ही कंपनी सहकारी क्षेत्रातील भारताची पहिली विमान कंपनी म्हणून नियोजित आहे; एमव्हीआर कर्करोग केंद्र आणि संशोधन संस्थेचे अध्यक्ष सी. एन. विजयकृष्णन या प्रकल्पाचे नेतृत्व करत आहेत.

कोची येथून भाड्याने घेतलेल्या दोन विमानांसह (प्रत्येकी 72 आसने) कामकाज सुरू करण्याची योजना असून कोझिकोड, कन्नूर, बंगळुरू, मंगळुरू, चेन्नई, कोईम्बतूर आणि मदुराई या मार्गांचा प्रस्ताव आहे; प्रस्तावित तिकीटदर 3,500 ते 7,000 रुपये आहेत. वित्तपुरवठा योजनेत सुमारे 200 सहकारी संस्था प्रत्येकी 2 कोटी रुपये गुंतवतील, म्हणजे सुमारे 400 कोटी रुपये; हा प्रकल्प कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या (सीआयएएल) वित्त पद्धतीवर आधारित असून राज्य सरकारच्या आर्थिक मदतीशिवाय नियोजित आहे. सप्टेंबर 2026 मध्ये समभाग गोळा करण्यास मंजुरी मिळाली आणि केरळ बँकेत समर्पित खाते उघडण्यात आले.

प्राथमिक काम 30 जून 2026 पर्यंत पूर्ण झाल्याचे वृत्त आहे आणि विमान वाहतूक संस्थेचाही प्रस्ताव आहे. भारतातील व्यावसायिक विमानसेवा नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाच्या (डीजीसीए) नियमांना आणि देखरेखीला अधीन असतात; विमाने भाड्याने घेणे, मार्ग आणि तिकीटदर या प्रकल्प योजना असून विमानसेवा सुरू झाल्याचे घोषणेत म्हटलेले नाही.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • घोषणा: 26 ऑक्टोबर 2026 — केरळ सरकारची मंजुरी; संस्था — केरळ नागरी विमान वाहतूक विकास सहकारी संस्था; प्रस्तावित नाव — को-केरळम; नेतृत्व — सी. एन. विजयकृष्णन.
  • योजना: कोची तळ, भाड्याची 2 विमाने (प्रत्येकी 72 आसने); प्रस्तावित तिकीटदर 3,500 ते 7,000 रुपये; 200 सहकारी संस्था, प्रत्येकी 2 कोटी रुपये = सुमारे 400 कोटी रुपये.
  • पार्श्वभूमी: सीआयएएल वित्त पद्धतीवर आधारित; सप्टेंबर 2026 — समभाग गोळा करण्यास मंजुरी, केरळ बँकेत खाते; नियामक — डीजीसीए; विमानसेवा अद्याप सुरू नाही.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • 97 व्या घटनादुरुस्तीने (2011) सहकारी संस्था स्थापन करण्याचा अधिकार अनुच्छेद 19(1)(ग) मध्ये समाविष्ट केला आणि अनुच्छेद 43ब मार्गदर्शक तत्त्वांत जोडला.
  • भारतात नागरी विमान वाहतुकीचे नियमन नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय करते, जे नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाच्या अखत्यारीत आहे.
  • कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे भारतातील सार्वजनिक-खासगी भागीदारी पद्धतीने उभारलेले पहिले विमानतळ मानले जाते.

हे का महत्त्वाचे?

सहकारी क्षेत्रातून विमानसेवा उभारण्याचा हा प्रयोग यशस्वी झाल्यास छोट्या शहरांमधील संपर्क आणि परवडणारा हवाई प्रवास यांना चालना मिळू शकते; तसेच सहकार क्षेत्राचा विस्तार बँकिंग आणि दुग्धव्यवसायापलीकडे पायाभूत सेवांमध्ये होईल. मात्र विमान वाहतूक हे भांडवलप्रधान आणि नियमन-केंद्रित क्षेत्र असल्याने डीजीसीएच्या परवानग्या, परिचालन खर्च आणि स्पर्धा हे आव्हान राहील; सध्या हे सर्व प्रस्तावित आराखडे असून प्रत्यक्ष विमानसेवा सुरू झालेली नाही. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी सहकार क्षेत्र, प्रादेशिक हवाई संपर्क आणि वित्तपुरवठ्याचे नवे मॉडेल हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: केरळ सरकार / केरळ नागरी विमान वाहतूक विकास सहकारी संस्था

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा