Download app ॲप मिळवा

मीशापुलिमलावर नीलकुरिंजीची फुले — सुमारे 2,470 मीटर उंचीवर बहर!

28 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

केरळच्या मुन्नार परिसरातील मीशापुलिमलाच्या उतारांवर नीलकुरिंजी (स्ट्रोबिलँथेस कुंथियाना) फुलत आहे. केरळ वन विकास महामंडळाच्या (केएफडीसी) रोडो मॅन्शन या मालमत्तेजवळ सुमारे 2,470 मीटर उंचीवर ही झाडे फुलली आहेत आणि फुलांचा हंगाम ऑक्टोबर ते डिसेंबर 2026 पर्यंत चालण्याची अपेक्षा आहे. नीलकुरिंजी हे पश्चिम घाटातील स्ट्रोबिलँथेस प्रजातीतील फुलझाड आहे; मीशापुलिमला आणि चोक्रामुडी येथील झाडे सुमारे 12 वर्षांच्या चक्रानुसार फुलतात आणि त्यांचा मागील मोठा बहर 2014 मध्ये नोंदवला गेला होता, तर एराविकुलम राष्ट्रीय उद्यानातील पुढील हंगाम वेगळ्या चक्रानुसार 2030 मध्ये अपेक्षित आहे.

मीशापुलिमला मुन्नार परिसरातील सर्वोच्च शिखरांपैकी एक असून ते धोक्यात असलेल्या निलगिरी ताहरचे अधिवास आहे. केएफडीसीने 26 ऑक्टोबर 2026 पासून पर्यटकांसाठी कुरिंजी ट्रेक सुरू केला; मुन्नारपासून 30 किलोमीटरच्या प्रवासासाठी बहुउपयोगी वाहनांतून प्रति व्यक्ती 1,250 रुपये (नाश्त्याची पेटी आणि पिण्याचे पाणी समाविष्ट) आकारले जातात. केएफडीसी आणि वाइल्डलाइफ ट्रस्ट ऑफ इंडिया यांनी ऑनलाइन नोंदणीसाठी कुरिंजी मोबाइल ॲप सुरू केले असून दैनंदिन अभ्यागतांची मर्यादा 750 आहे.

देविकुलमचे उपजिल्हाधिकारी व्ही. एम. आर्य यांनी 24 ऑक्टोबर 2026 रोजी कुरिंजी हंगामाचे उद्घाटन केले.

निलगिरी या नावाचा अर्थ “निळे पर्वत” असा असून तो पर्वतांच्या फुलांच्या काळातील निळ्या दिसण्याशी जोडला जातो.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • बहर: मीशापुलिमला, मुन्नार (केरळ); उंची सुमारे 2,470 मीटर; रोडो मॅन्शन (केएफडीसी); हंगाम ऑक्टोबर ते डिसेंबर 2026.
  • चक्र: मीशापुलिमला आणि चोक्रामुडी — सुमारे 12 वर्षे, मागील बहर 2014; एराविकुलम राष्ट्रीय उद्यानात पुढील हंगाम 2030; शास्त्रीय नाव — स्ट्रोबिलँथेस कुंथियाना.
  • व्यवस्थापन: कुरिंजी ट्रेक 26 ऑक्टोबर 2026 पासून; 30 किलोमीटर, प्रति व्यक्ती 1,250 रुपये; दैनंदिन मर्यादा 750; कुरिंजी ॲप — केएफडीसी आणि वाइल्डलाइफ ट्रस्ट ऑफ इंडिया; उद्घाटन 24 ऑक्टोबर 2026.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • पश्चिम घाट युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांत समाविष्ट असून जैवविविधतेचे जागतिक केंद्र मानला जातो.
  • निलगिरी ताहर हा पश्चिम घाटातील धोक्यात असलेला पर्वतीय प्राणी असून तामिळनाडूचा राज्य प्राणी आहे.
  • भारतात वन्यजीव संरक्षण कायदा, 1972 अंतर्गत राष्ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्ये घोषित केली जातात.

हे का महत्त्वाचे?

नीलकुरिंजीसारखे नियतकालिक बहर पश्चिम घाटातील परिसंस्थेच्या आरोग्याच्या आणि हवामानाशी असलेल्या संबंधाच्या अभ्यासासाठी महत्त्वाचे ठरू शकतात. पर्यटकांची दैनंदिन मर्यादा आणि ऑनलाइन नोंदणी हे पर्यावरणपूरक पर्यटनाचे उदाहरण असून नाजूक अधिवासावरील ताण कमी करण्याचा प्रयत्न दर्शवते. मीशापुलिमला हे निलगिरी ताहरचे अधिवास असल्याने पर्यटन आणि संवर्धन यांचा समतोल राखणे हे धोरणात्मक आव्हान आहे. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी पश्चिम घाट, जैवविविधता संवर्धन आणि शाश्वत पर्यटन हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: केरळ वन विकास महामंडळ / मुन्नार वृत्त

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा