सारांश
भारताच्या पॅरा-ॲथलीट प्रवीण कुमारने 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी जपानमधील आइची-नागोया येथील 2026 आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धेत पुरुषांच्या उंच उडी टी44/64 प्रकारात 2.05 मीटर उडी मारून नवा स्पर्धा विक्रम केला आणि सुवर्णपदक जिंकले. भारताच्या बंटीने 1.92 मीटरच्या वैयक्तिक सर्वोत्तम उडीसह रौप्य, तर उझबेकिस्तानच्या तेमुरबेक गियाझोवने 1.86 मीटरसह कांस्यपदक जिंकले. कुमारची सुरुवातीची 2.00 मीटरची उडी 1.95 मीटरच्या आधीच्या आशियाई पॅरा क्रीडा विक्रमाला मागे टाकणारी ठरली; तो विक्रम गियाझोवने 2018 च्या स्पर्धेत केला होता, आणि कुमारने नंतर 2.05 मीटर उडी मारून नवा विक्रम प्रस्थापित केला.
बंटीच्या उडीमुळे भारताला या प्रकारात पहिले आणि दुसरे स्थान मिळाले, आणि वैयक्तिक सर्वोत्तम म्हणजे खेळाडूची त्या स्पर्धेपर्यंतची सर्वोच्च नोंद. पॅरा-ॲथलेटिक्समध्ये खेळाडूंच्या अपंगत्वाच्या प्रकार आणि व्याप्तीनुसार खेळ वर्ग ठरतात; टी हे अक्षर धावपट्टी आणि उड्यांचे प्रकार दर्शवते, तर एफ हे अक्षर फेकीचे प्रकार दर्शवते. टी44 आणि टी64 हे खालच्या अवयवांच्या अपंगत्वाशी संबंधित वर्ग आहेत; टी64 मध्ये कृत्रिम अवयव वापरणारे खालच्या अवयवाचे विच्छेदन झालेले खेळाडू येतात, आणि टी44/64 उंच उडीप्रमाणे वेगवेगळ्या वर्गांचे खेळाडू एकत्रित प्रकारात स्पर्धा करू शकतात.
आशियाई पॅरा क्रीडा ही आशियातील अपंग खेळाडूंसाठीची बहुक्रीडा स्पर्धा असून पहिली स्पर्धा 2010 मध्ये चीनच्या ग्वांगझू येथे झाली आणि ती आशियाई पॅरालिंपिक समितीअंतर्गत दर चार वर्षांनी होते. कुमारने टोकियो 2020 पॅरालिंपिकमध्ये उंच उडीत रौप्य आणि पॅरिस 2024 पॅरालिंपिकमध्ये सुवर्ण जिंकले होते; 2026 च्या निकालाने त्या पदकांना स्पर्धा विक्रमाची भर घातली.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- निकाल: प्रवीण कुमार — पुरुष उंच उडी टी44/64, 2.05 मीटर, सुवर्ण, नवा स्पर्धा विक्रम; बंटी — रौप्य, 1.92 मीटर (वैयक्तिक सर्वोत्तम); तेमुरबेक गियाझोव (उझबेकिस्तान) — कांस्य, 1.86 मीटर.
- विक्रम: आधीचा स्पर्धा विक्रम 1.95 मीटर (गियाझोव, 2018); कुमारची सुरुवातीची उडी 2.00 मीटर; स्पर्धा 18 ते 24 ऑक्टोबर 2026 चालते.
- पार्श्वभूमी: कुमार — टोकियो 2020 रौप्य, पॅरिस 2024 सुवर्ण; पहिली आशियाई पॅरा क्रीडा — 2010, ग्वांगझू; दर चार वर्षांनी.
मूलभूत ज्ञान
- पॅरा-ॲथलेटिक्समध्ये टी धावपट्टी आणि उड्यांचे प्रकार दर्शवते, तर एफ फेकीचे प्रकार दर्शवते; वर्ग अपंगत्वाच्या प्रभावानुसार ठरतात.
- टी64 मध्ये कृत्रिम अवयव वापरणारे खालच्या अवयवाचे विच्छेदन झालेले खेळाडू येतात; टी44/64 हा एकत्रित वर्ग प्रकार आहे.
- आशियाई पॅरा क्रीडा आशियाई पॅरालिंपिक समितीअंतर्गत दर चार वर्षांनी होतात; पहिली स्पर्धा 2010 मध्ये ग्वांगझू (चीन) येथे झाली.
हे का महत्त्वाचे?
पॅरालिंपिक सुवर्णविजेत्याने आशियाई स्पर्धेत विक्रम करणे भारतीय पॅरा खेळांची खोली आणि सातत्य दर्शवते; एकाच प्रकारात सुवर्ण आणि रौप्य मिळाल्याने तळागाळातील प्रतिभा विकासाला चालना मिळते. एकत्रित वर्गीकरणामुळे वेगवेगळ्या अपंगत्वाचे खेळाडू एकत्र स्पर्धा करू शकतात, हा पॅरा क्रीडा रचनेचा महत्त्वाचा पैलू आहे. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी पॅरा क्रीडा, समावेशन आणि क्रीडा कामगिरी हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.