सारांश
इस्रायलचे अध्यक्ष इसाक हरझोग यांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर केले की भारतीय वैमानिक कॅप्टन स्मित मछार यांना नागरी शौर्यासाठीचा अध्यक्षीय पुरस्कार मिळणार आहे. तेल अवीवकडे जाणाऱ्या फ्लायदुबई विमान एफझेड1073 मधील घटनेदरम्यानच्या त्यांच्या कृतीसाठी हा पुरस्कार आहे. 30 सप्टेंबर 2026 रोजी विमानाच्या कॉकपिटमध्ये सहवैमानिकाने मछार यांच्यावर कुऱ्हाडीने हल्ला केल्याचा आरोप आहे; गंभीर जखमी असतानाही त्यांनी कॉकपिटचे दार उघडले, ज्यामुळे प्रवासी आणि कर्तव्यावर नसलेले कर्मचारी आत येऊन हल्लेखोराला काबूत आणू शकले.
मछार अबू धाबीतील रुग्णालयात बरे होत आहेत. नागरी शौर्यासाठीचे अध्यक्षीय पदक अध्यक्ष हरझोग यांनी 7 ऑक्टोबर 2023 च्या हमास-नेतृत्वाखालील इस्रायलवरील हल्ल्यानंतर स्थापन केले असून ते इतरांचे प्राण वाचवण्यासाठी असाधारण धैर्य दाखवणाऱ्या नागरिकांना दिले जाते. हरझोग यांनी सांगितले की मछार प्रवासास सक्षम झाल्यावर ते स्वतः इस्रायलमध्ये हा पुरस्कार प्रदान करतील.
एफझेड1073 वरील हल्ला रोखण्यासाठी सहा इस्रायली प्रवाशांनाही हे पदक देण्यात आले: ताली मानेस, झ्विका मानेस, यानिव हायून, डॉ. शोता मुसायेव, असाफ रजुआन आणि ओर परदिलोव. अमेरिकी काँग्रेस सदस्य राजा कृष्णमूर्ती मछार यांच्या सन्मानार्थ अमेरिकी प्रतिनिधिगृहाच्या काँग्रेसनल रेकॉर्डसाठी श्रद्धांजली तयार करत आहेत; काँग्रेसनल रेकॉर्ड हे अमेरिकी काँग्रेसच्या कामकाजाचे अधिकृत अभिलेख आहे.
इसाक हरझोग जुलै 2021 मध्ये इस्रायलचे अध्यक्ष झाले; अध्यक्षांची निवड इस्रायलची संसद नेसेट एकाच सात वर्षांच्या कार्यकाळासाठी करते.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- पुरस्कार: कॅप्टन स्मित मछार (भारत); घोषणा 8 ऑक्टोबर 2026; इसाक हरझोग; नागरी शौर्यासाठीचा अध्यक्षीय पुरस्कार.
- घटना: फ्लायदुबई एफझेड1073 (तेल अवीवकडे); 30 सप्टेंबर 2026; कॉकपिटमध्ये सहवैमानिकाकडून कुऱ्हाडीने हल्ल्याचा आरोप; मछार अबू धाबीत उपचाराखाली.
- पदक: 7 ऑक्टोबर 2023 च्या हल्ल्यानंतर हरझोग यांनी स्थापन केले; सहा इस्रायली प्रवाशांनाही पदक; राजा कृष्णमूर्ती — काँग्रेसनल रेकॉर्डसाठी श्रद्धांजली.
मूलभूत ज्ञान
- इस्रायलची संसद नेसेट असून ती अध्यक्षांना एकाच सात वर्षांच्या कार्यकाळासाठी निवडते.
- कॉकपिट किंवा फ्लाइट डेक हे विमानाचे नियंत्रण करणाऱ्या वैमानिकांचे ठिकाण आहे.
- काँग्रेसनल रेकॉर्ड हे अमेरिकी काँग्रेसच्या कामकाज आणि चर्चांचे अधिकृत अभिलेख आहे.
हे का महत्त्वाचे?
एका भारतीय वैमानिकाच्या शौर्याची परदेशी राष्ट्रप्रमुखाने घेतलेली दखल भारत-इस्रायल संबंधांतील लोकांमधील नात्यांचे उदाहरण आहे आणि विमान सुरक्षेतील कॉकपिट सुरक्षा प्रोटोकॉल हा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आणते. बातमीतील हल्ल्याचा तपशील आरोपांवर आधारित असून तपासाचे निष्कर्ष वेगळे असू शकतात, हे ध्यानात ठेवणे आवश्यक आहे.