सारांश
तरंग शक्ती 2026 ही भारतीय वायुसेनेच्या बहुराष्ट्रीय हवाई सरावाची दुसरी आवृत्ती 26 सप्टेंबर ते 12 ऑक्टोबर 2026 या काळात राजस्थानातील जोधपूर हवाई दल स्थानक आणि लगतच्या हवाई तळांवर सुरू आहे. जर्मनीने या सरावासाठी एअरबस ए400एम लष्करी वाहतूक विमान तैनात केले असून 6 ऑक्टोबर 2026 रोजी जर्मन हवाई दलाचे कॅप्टन मॉरिस बर्न्स यांनी हा सराव वाहतूक वैमानिकांना मोठ्या रचनांत उड्डाण करण्यास आणि भारतीय वायुसेनेशी समन्वय सुधारण्यास मदत करतो असे सांगितले. सरावाची संकल्पना "पॉवर इन पार्टनरशिप" असून त्यात मोठ्या ताकदीचे संयुक्त सराव, लढाऊ विमानांची कारवाई आणि वाहतूक विमानांचा समन्वय यांचा समावेश आहे.
ऑस्ट्रेलिया, अमेरिका, संयुक्त अरब अमिराती, फ्रान्स, जर्मनी, श्रीलंका आणि बांगलादेश हे सात मित्र देश हवाई साधनांसह सहभागी असून काही अहवालांनुसार ग्रीसचाही उडणारा सहभाग असल्याने परदेशी देश आठ होतात. इतर परदेशी विमानांत अमेरिकी हवाई दलाची एफ-35 लाइटनिंग 2, फ्रेंच राफेल आणि यूएईची एफ-16 विमाने आहेत; भारतीय बहुराष्ट्रीय हवाई सरावात एफ-35 प्रथमच सहभागी होत आहे. सरावाचे उद्घाटन 26 सप्टेंबर 2026 रोजी जोधपूरमध्ये झाले आणि कार्यात्मक टप्पा 27 सप्टेंबर 2026 रोजी सुरू झाला; 80 पेक्षा जास्त भारतीय आणि परदेशी विमाने, सुमारे 1,500 कर्मचारी आणि निरीक्षक म्हणून 32 अतिरिक्त देश सहभागी आहेत.
भारतीय वायुसेनेच्या महिला अधिकाऱ्यांचा आंतरराष्ट्रीय सरावातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा सहभाग नोंदला गेला असून 25 पेक्षा जास्त महिला वैमानिक लढाऊ आणि इतर विमाने उडवत आहेत.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- सराव: तरंग शक्ती 2026 — दुसरी आवृत्ती; 26 सप्टेंबर ते 12 ऑक्टोबर 2026; जोधपूर (राजस्थान); संकल्पना "पॉवर इन पार्टनरशिप".
- सहभाग: सात मित्र देश (ऑस्ट्रेलिया, अमेरिका, यूएई, फ्रान्स, जर्मनी, श्रीलंका, बांगलादेश); ग्रीस (काही अहवालांनुसार); निरीक्षक 32 देश.
- मुद्दे: प्रथमच एफ-35 लाइटनिंग 2; 80 पेक्षा जास्त विमाने; सुमारे 1,500 कर्मचारी; 25 पेक्षा जास्त महिला वैमानिक; कार्यात्मक टप्पा 27 सप्टेंबर.
मूलभूत ज्ञान
- ए400एम हे एअरबस कंपनीचे लष्करी वाहतूक विमान आहे.
- बहुराष्ट्रीय हवाई सराव सहभागी हवाई दलांना संयुक्त कारवाई आणि समन्वयाचा सराव देतात.
- जोधपूर हवाई दल स्थानक राजस्थानात असून या सरावाचे मुख्य स्थळ आहे.
हे का महत्त्वाचे?
अनेक देशांच्या हवाई दलांचा सहभाग आणि प्रथमच एफ-35 चे आगमन हे भारताच्या संरक्षण मुत्सद्देगिरीचा आणि हवाई कार्यक्षमतेतील आंतरकार्यक्षमतेचा विस्तार दाखवते. मोठ्या ताकदीच्या संयुक्त सरावामुळे वाहतूक आणि लढाऊ विमाने यांच्यातील समन्वयाचा सराव होतो, तर महिला वैमानिकांचा विक्रमी सहभाग सशस्त्र दलांतील लिंगसमावेशकतेचे द्योतक आहे. संरक्षण चालू घडामोडींत सरावाचे नाव, आवृत्ती, स्थळ, तारखा आणि सहभागी देश हे पूर्व परीक्षेसाठी वारंवार विचारले जातात. बातमीनुसार सात आणि काही अहवालांनुसार आठ परदेशी देश सहभागी आहेत; ग्रीसच्या सहभागाबाबत अधिकृत पुष्टी तपासावी.