24 ऑक्टोबर 2026
10 प्रश्न · मोफत · उत्तरे आणि स्पष्टीकरणासह
खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.
-
प्रश्न 1 / 10 सोपे
नवी दिल्लीत 26 आणि 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणाऱ्या 12 व्या ब्रिक्स संसदीय मंचात 11 सदस्य देश आणि 10 भागीदार देशांचे संसदीय प्रतिनिधी उपस्थित राहणे अपेक्षित आहे; संसद परिसरातील मध्यवर्ती सभागृह आणि ग्रंथालय सभागृह ही मुख्य ठिकाणे आहेत.
या मंचाबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे?
- Aएकूण 11 देश उपस्थित राहणे अपेक्षित; उद्घाटन सत्राचे अध्यक्षपद लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला भूषवणार
- Bएकूण 21 देश उपस्थित राहणे अपेक्षित; उद्घाटन सत्राचे अध्यक्षपद उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन भूषवणार
- Cएकूण 21 देश उपस्थित राहणे अपेक्षित; उद्घाटन सत्राचे अध्यक्षपद लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला भूषवणार
- Dएकूण 10 देश उपस्थित राहणे अपेक्षित; उद्घाटन सत्राचे अध्यक्षपद पंतप्रधान नरेंद्र मोदी भूषवणार
स्पष्टीकरण
11 सदस्य आणि 10 भागीदार देश मिळून एकूण 21 देश अपेक्षित आहेत, आणि ओम बिर्ला उद्घाटन सत्राचे अध्यक्षपद भूषवून समारोपाचे भाषणही देतील. उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन भोजन समारंभ आयोजित करतील, तर पंतप्रधान मोदी प्रतिनिधींशी संवाद साधतील, म्हणून त्यांना अध्यक्षपद देणारे पर्याय चुकतात. मंचाचा विषय “लोककेंद्री विकासासाठी संसदांना चालना” असून ग्रंथालय सभागृह हे पूर्वीचे राजकुमारांचे सभागृह आहे.
-
प्रश्न 2 / 10 कठीण
21 ऑक्टोबर 2026 रोजी न्यू मेक्सिकोच्या न्यायाधीशांनी मेटाला राज्याला 25 अब्ज डॉलर देण्याचा आदेश दिला; हे प्रकरण केंब्रिज ॲनालिटिका आणि फेसबुक वापरकर्त्यांच्या गोपनीयतेशी संबंधित आहे.
या प्रकरणाबाबत खालील विधानांचा विचार करा:
1. ज्युरीने कंपनीला राज्याच्या ग्राहक संरक्षण कायद्यांच्या 43 दशलक्षांपेक्षा जास्त उल्लंघनांसाठी जबाबदार धरले.
2. ज्युरीने कंपनीच्या विधानांचे 43 वेळा मूल्यमापन केले.
3. हानिकारक मजकूर काढण्याबाबत फेसबुकने खोटे दावे केल्याचे राज्याने सिद्ध केले नाही असे ज्युरीने ठरवले.
4. 25 अब्ज डॉलरची रक्कम शिक्षण निधीसाठी निश्चित केली आहे.
कोणती विधाने बरोबर आहेत?
- Aकेवळ 1, 3 आणि 4
- Bकेवळ 1, 2 आणि 3
- Cकेवळ 2, 3 आणि 4
- D1, 2, 3 आणि 4
स्पष्टीकरण
विधाने 1, 3 आणि 4 बरोबर आहेत; विधान 2 चुकीचे आहे कारण ज्युरीने कंपनीच्या विधानांचे 34 वेळा मूल्यमापन केले, तर 43 दशलक्ष ही उल्लंघनांची संख्या आहे. न्यू मेक्सिकोची राज्यघटना ग्राहक संरक्षण दंड राज्याच्या शिक्षण खर्चाकडे वळवते, म्हणून रक्कम शिक्षण निधीसाठी आहे. इतर 48 राज्यांनी ऑगस्ट 2026 मध्ये तडजोड केली होती, तर न्यू मेक्सिको आणि फ्लोरिडा त्यातून बाहेर राहिले; मेटा अपील करणार आहे.
-
प्रश्न 3 / 10 मध्यम
दोहा (कतार) येथे 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी चार देशांनी संरक्षण उद्योग आणि लष्करी क्षमतांच्या सहकार्यासाठी बद्र सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली. ऑगस्ट 2026 मध्ये तुर्किये, पाकिस्तान आणि सौदी अरेबिया यांच्यात आणखी एक संरक्षण करार झाला होता.
या संदर्भात खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे?
- Aबद्र कराराचे स्वाक्षरीकर्ते पाकिस्तान, तुर्किये, कतार आणि सौदी अरेबिया; ऑगस्ट 2026 चा तुर्किये-पाकिस्तान-सौदी अरेबिया करार हाच बद्र करार
- Bबद्र कराराचे स्वाक्षरीकर्ते पाकिस्तान, तुर्किये, कतार आणि इंडोनेशिया; ऑगस्ट 2026 चा तुर्किये-पाकिस्तान-सौदी अरेबिया करार हाच बद्र करार
- Cबद्र कराराचे स्वाक्षरीकर्ते तुर्किये, कतार, इंडोनेशिया आणि सौदी अरेबिया; ऑगस्ट 2026 चा तुर्किये-पाकिस्तान-सौदी अरेबिया करार यापेक्षा वेगळा
- Dबद्र कराराचे स्वाक्षरीकर्ते पाकिस्तान, तुर्किये, कतार आणि इंडोनेशिया; ऑगस्ट 2026 चा तुर्किये-पाकिस्तान-सौदी अरेबिया करार यापेक्षा वेगळा
स्पष्टीकरण
बद्र सामंजस्य करारावर पाकिस्तान, तुर्किये, कतार आणि इंडोनेशिया यांनी स्वाक्षरी केली; सौदी अरेबिया त्याचा स्वाक्षरीकर्ता नाही. ऑगस्ट 2026 मधील तुर्किये, पाकिस्तान आणि सौदी अरेबिया यांचा परस्पर संरक्षण करार स्वतंत्र असून तो बद्र कराराहून भिन्न आहे. कराराच्या कक्षेत लष्करी उत्पादन, तांत्रिक लष्करी प्रशिक्षण, संशोधन आणि विकास तसेच क्षमता-बांधणी येते.
-
प्रश्न 4 / 10 सोपे
भारतीय लष्कराचा नवा भूयुद्ध सिद्धांत संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रकाशित करणार आहेत; तो ड्रोन, अचूक हल्ले आणि जाळ्याधारित कारवायांच्या युगातील संघर्षांची दखल घेतो.
या सिद्धांताबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे?
- A2018 नंतरचा लष्कराचा पहिला भूयुद्ध सिद्धांत; ऑपरेशन सिंदूर सप्टेंबर 2026 मध्ये झाले
- B2018 नंतरचा लष्कराचा पहिला भूयुद्ध सिद्धांत; ऑपरेशन सिंदूर मे 2025 मध्ये झाले
- C2025 नंतरचा लष्कराचा पहिला भूयुद्ध सिद्धांत; ऑपरेशन सिंदूर मे 2025 मध्ये झाले
- D2018 नंतरचा लष्कराचा पहिला भूयुद्ध सिद्धांत; ऑपरेशन सिंदूर मे 2018 मध्ये झाले
स्पष्टीकरण
नवा सिद्धांत 2018 नंतरचा लष्कराचा पहिला भूयुद्ध सिद्धांत आहे आणि त्याच्या संदर्भात मे 2025 मधील ऑपरेशन सिंदूर, रशिया-युक्रेन युद्ध आणि पश्चिम आशियातील संघर्ष येतात. सप्टेंबर 2026 मध्ये जनरल धीरज सेठ यांनी ‘समर्थ’ हा सात-सूत्री आराखडा जाहीर केला होता, पण ऑपरेशन सिंदूरचा त्याच्याशी संबंध नाही. लष्करी कमांडर परिषद द्विवार्षिक असून ती 21 ते 23 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान नवी दिल्लीत होत आहे.
-
प्रश्न 5 / 10 कठीण
आइची-नागोया (जपान) येथील आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धेत 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारताने तिरंदाजीत एक सुवर्ण आणि एक रौप्य पदक जिंकले.
या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा:
1. शीतल देवी आणि तोमन कुमार यांनी कंपाउंड मिश्र सांघिक अंतिम फेरी 151–148 ने जिंकली.
2. त्यांच्या रँकिंग फेरीतील 1,402 गुणांनी मागील 1,400 चा विक्रम दोन गुणांनी मागे टाकला.
3. स्वाती चौधरीने महिला वैयक्तिक डब्ल्यू1 प्रकारात सुवर्ण पदक जिंकले.
4. स्वाती चौधरीचे पदक आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धेतील डब्ल्यू1 तिरंदाजी वर्गातील भारताचे पहिलेच पदक आहे.
कोणती विधाने बरोबर आहेत?
- Aकेवळ 1, 2 आणि 4
- Bकेवळ 1, 3 आणि 4
- Cकेवळ 2, 3 आणि 4
- D1, 2, 3 आणि 4
स्पष्टीकरण
विधाने 1, 2 आणि 4 बरोबर आहेत; विधान 3 चुकीचे आहे कारण स्वाती चौधरीने रौप्य जिंकले, चीनच्या मेंगकान सेनकडून अंतिम फेरीत तिचा 4–6 असा पराभव झाला. मिश्र सांघिक सुवर्ण हे भारताचे या स्पर्धेतील पहिले तिरंदाजी सुवर्ण ठरले, तर त्याच दिवशी सुवर्णा राज हिने महिला थाळीफेक एफ54 मध्ये सुवर्ण जिंकले.
-
प्रश्न 6 / 10 कठीण
केंद्र सरकारने 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी दूरसंचार (नियामक सँडबॉक्स) नियम, 2026 अधिसूचित केले; पात्र स्टार्टअप आणि संशोधक नियंत्रित वातावरणात दूरसंचार नवकल्पनांची चाचणी घेऊ शकतात.
या नियमांबाबत खालील विधानांचा विचार करा:
1. अर्ज नियुक्त सरकारी पोर्टलद्वारे करावा लागतो आणि ₹10,000 चे न परतावा प्रक्रिया शुल्क आहे.
2. सँडबॉक्स सुरुवातीला कमाल 24 महिने चालू शकतो आणि मुदतवाढ एकावेळी 12 महिन्यांपर्यंत मिळू शकते.
3. मुदतवाढीची विनंती सध्याची वैधता संपण्याच्या किमान 60 दिवस आधी सादर करावी लागते.
4. चाचणीतील तंत्रज्ञान सँडबॉक्स कालावधीत व्यावसायिकरित्या विकता येत नाही आणि सहभागी वापरकर्त्यांकडून शुल्क आकारता येत नाही.
कोणते विधान चुकीचे आहे?
- Aकेवळ विधान 1
- Bकेवळ विधान 2
- Cकेवळ विधान 3
- Dकेवळ विधान 4
स्पष्टीकरण
विधान 3 चुकीचे आहे कारण मुदतवाढीची विनंती सध्याची वैधता संपण्याच्या किमान 30 दिवस आधी सादर करावी लागते, 60 दिवस नाही. अर्जाचे शुल्क ₹10,000 न परतावा आहे, प्रारंभिक कालावधी कमाल 24 महिने आहे आणि चाचणीतील उत्पादनांची व्यावसायिक विक्री तसेच वापरकर्त्यांकडून शुल्क आकारणे प्रतिबंधित आहे. चाचणी नोंदी सँडबॉक्स संपल्यानंतर किमान एक वर्ष जपून ठेवाव्या लागतात.
-
प्रश्न 7 / 10 मध्यम
इस्रोने 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर केले की एनव्हीएस-03 हा दिशादर्शन उपग्रह 30 ऑक्टोबर 2026 रोजी श्रीहरिकोटा येथून प्रक्षेपित केला जाईल; सुरुवातीचे लक्ष्य 15 ते 20 ऑक्टोबर 2026 असे होते.
या मोहिमेबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे?
- Aप्रक्षेपक पीएसएलव्ही; प्रक्षेपण वस्तुमान 2,232 किलोग्रॅम; नियोजित मोहीम कालावधी 12 वर्षे
- Bप्रक्षेपक जीएसएलव्ही मार्क 2; प्रक्षेपण वस्तुमान 2,232 किलोग्रॅम; नियोजित मोहीम कालावधी 12 वर्षे
- Cप्रक्षेपक जीएसएलव्ही मार्क 2; प्रक्षेपण वस्तुमान 1,500 किलोग्रॅम; नियोजित मोहीम कालावधी 12 वर्षे
- Dप्रक्षेपक जीएसएलव्ही मार्क 2; प्रक्षेपण वस्तुमान 2,232 किलोग्रॅम; नियोजित मोहीम कालावधी 10 वर्षे
स्पष्टीकरण
एनव्हीएस-03 चे प्रक्षेपण जीएसएलव्ही मार्क 2 या घन, द्रव आणि क्रायोजेनिक टप्प्यांच्या तीन टप्प्यांच्या प्रक्षेपकाद्वारे होणार असून उपग्रहाचे प्रक्षेपण वस्तुमान 2,232 किलोग्रॅम आणि नियोजित मोहीम कालावधी 12 वर्षे आहे. 1,500 हा आकडा वस्तुमानाचा नसून नाविकच्या सीमेपलीकडील सुमारे 1,500 किलोमीटर क्षेत्राचा आहे. उपग्रहात अहमदाबादच्या अंतराळ उपयोजन केंद्राने विकसित केलेले स्वदेशी रुबिडियम अणुघड्याळ आहे.
-
प्रश्न 8 / 10 कठीण
2026 मध्ये स्पिक्सियाना नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या अभ्यासाने इंडोनेशियातील बांका बेटावर बांका स्लो लोरिस ही निशाचर प्राइमेट प्रजाती अजूनही जिवंत असल्याची पुष्टी केली.
या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा:
1. या प्रजातीची शेवटची शास्त्रीय नोंद 2015 ते 2025 दरम्यान झाली होती.
2. 2015 ते 2025 दरम्यान अलोबी केंद्राने नोंदवलेल्या 90 पेक्षा जास्त प्राण्यांपैकी 86 प्राणी नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आले.
3. 2020 मध्ये आययूसीएनने या प्रजातीला गंभीर संकटग्रस्त आणि कदाचित नामशेष असे वर्गीकृत केले.
4. स्लो लोरिस कोपराजवळच्या ग्रंथींचा स्राव लाळेत मिसळून चावताना विष सोडतात.
कोणती विधाने बरोबर आहेत?
- Aकेवळ 1, 2 आणि 3
- Bकेवळ 1, 3 आणि 4
- C1, 2, 3 आणि 4
- Dकेवळ 2, 3 आणि 4
स्पष्टीकरण
विधान 1 चुकीचे आहे कारण या प्रजातीची शेवटची शास्त्रीय नोंद 1930 ते 1932 दरम्यानची होती; 2015 ते 2025 हा कालावधी बचाव केंद्राच्या नोंदींचा आहे. विधाने 2, 3 आणि 4 बरोबर आहेत, त्यामुळे केवळ तीच बरोबर ठरतात. बांकावरील अधिवासाचे नुकसान टिन खाणकाम आणि तेलताडाच्या लागवडीसाठी जमीन साफ करण्याशी संबंधित आहे.
-
प्रश्न 9 / 10 मध्यम
वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी मुक्त व्यापार करारांचा लाभ शेतकरी, महिला, युवक आणि लहान उद्योगांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी राज्यस्तरीय उपक्रम जाहीर केले; भारताचे नऊ मुक्त व्यापार करार 38 देशांना व्यापतात.
खालीलपैकी कोणत्या पर्यायातील करार-अंमलबजावणी तारखा बरोबर जुळतात?
- Aभारत-ओमान: 1 जून 2026; भारत-न्यूझीलंड: 20 ऑक्टोबर 2026; भारत-एफ्टा: 1 ऑक्टोबर 2025
- Bभारत-ओमान: 1 ऑक्टोबर 2025; भारत-न्यूझीलंड: 20 ऑक्टोबर 2026; भारत-एफ्टा: 1 जून 2026
- Cभारत-ओमान: 1 जून 2026; भारत-न्यूझीलंड: 15 जुलै 2026; भारत-एफ्टा: 1 ऑक्टोबर 2025
- Dभारत-ओमान: 15 जुलै 2026; भारत-न्यूझीलंड: 20 ऑक्टोबर 2026; भारत-एफ्टा: 1 जून 2026
स्पष्टीकरण
भारत-ओमान करार डिसेंबर 2025 मध्ये स्वाक्षरी होऊन 1 जून 2026 रोजी, भारत-न्यूझीलंड करार 20 ऑक्टोबर 2026 रोजी आणि एफ्टासोबतचा करार 1 ऑक्टोबर 2025 रोजी अंमलात आला. 15 जुलै 2026 ही तारीख भारत-ब्रिटन करारासाठी आहे, जो जुलै 2025 मध्ये स्वाक्षरी झाला होता. एफ्टामध्ये आइसलँड, लिश्टनश्टाइन, नॉर्वे आणि स्वित्झर्लंड हे चार देश आहेत.
-
प्रश्न 10 / 10 सोपे
काशी तमिळ संगमम 5.0 ही पाचवी आवृत्ती 28 नोव्हेंबर ते 12 डिसेंबर 2026 दरम्यान होणार असून तिचा विषय ‘चला तिरुक्कुरल शिकूया’ असा आहे; त्यात 1,000 संस्थांमधून प्रत्येकी एक अशा 1,000 विद्यार्थ्यांना सहभागी करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
तिरुक्कुरलबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे?
- Aत्यात 1,330 अध्यायांत मांडलेले 133 दोहे असून अरम, पोरुल आणि इनबम असे तीन विभाग आहेत
- Bत्यात 133 अध्यायांत मांडलेले 1,330 दोहे असून अरम, पोरुल आणि इनबम असे तीन विभाग आहेत
- Cत्यात 133 अध्यायांत मांडलेले 1,330 दोहे असून अरम, पोरुल आणि इनबम असे चार विभाग आहेत
- Dत्यात 133 अध्यायांत मांडलेले 1,000 दोहे असून अरम, पोरुल आणि इनबम असे तीन विभाग आहेत
स्पष्टीकरण
तिरुक्कुरलमध्ये 133 अध्यायांत मांडलेले 1,330 दोहे आहेत, आणि त्याचे तीन विभाग म्हणजे सदाचारावरील अरम, संपत्ती व राज्यकारभारावरील पोरुल आणि प्रेमावरील इनबम. 1,000 ही संख्या दोह्यांची नसून केटीएस 5.0 मधील सहभागी विद्यार्थी आणि संस्थांची आहे. निवडलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी एक महिन्याची इंटर्नशिप आणि ₹10,000 विद्यावेतन आहे.