सारांश
भारतीय नौदलाची मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र स्टेल्थ फ्रिगेट आयएनएस त्रिशूल 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी कोंकण-26 सरावासाठी युनायटेड किंगडममधील प्लिमथ येथे पोहोचली. भारतीय नौदल आणि रॉयल नेव्ही यांच्यातील हा वार्षिक द्विपक्षीय सागरी सराव प्लिमथच्या किनाऱ्यावर 8 ते 15 ऑक्टोबर दरम्यान नियोजित आहे. कोंकण-26 दोन टप्प्यांत आयोजित आहे: बंदर टप्पा आणि समुद्र टप्पा.
बंदर टप्प्यात व्यावसायिक देवाणघेवाण, क्रॉस-डेक भेटी (एका नौदलाच्या कर्मचाऱ्यांची दुसऱ्या नौदलाच्या जहाजाला भेट), क्रीडा सामने आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम होतात, आणि या टप्प्यात आयएनएस त्रिशूल पाहुण्यांसाठी खुली आहे. समुद्र टप्प्यात हवाई, पृष्ठभाग आणि पाण्याखालील क्षेत्रांतील कार्यान्वयन सराव होतात, ज्यांत उड्डाण कारवाया, गोळीबार सराव, हवाई संरक्षण सराव, सीमनशिप कवायती आणि पाणबुडीविरोधी युद्ध सराव यांचा समावेश आहे; या सरावांचा उद्देश दोन्ही नौदलांमधील आंतरकार्यक्षमता आणि कार्यान्वयन समन्वय वाढवणे हा आहे. प्लिमथला पोहोचण्यापूर्वी आयएनएस त्रिशूलने टूलॉन येथे फ्रेंच नौदलासोबत 24 व्या वरुण सरावात भाग घेतला आणि स्पेनमधील व्हॅलेन्सिया येथे बंदर भेट दिली; वरुण हा भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील द्विपक्षीय नौदल सराव आहे.
कोंकण-26 हा व्यापक धोरणात्मक भागीदारीसाठीच्या भारत-यूके व्हिजन 2035 शी सुसंगत आहे.
परीक्षेसाठी मुद्दे
- सराव: कोंकण-26; 8 ते 15 ऑक्टोबर 2026; प्लिमथ, यूके; भारतीय नौदल + रॉयल नेव्ही; दोन टप्पे — बंदर आणि समुद्र.
- नौका: आयएनएस त्रिशूल (मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र स्टेल्थ फ्रिगेट); 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्लिमथ येथे दाखल.
- पूर्वी: 24 वा वरुण सराव (फ्रेंच नौदल, टूलॉन); व्हॅलेन्सिया (स्पेन) बंदर भेट; भारत-यूके व्हिजन 2035.
मूलभूत ज्ञान
- कोंकण हा भारतीय नौदल आणि रॉयल नेव्ही यांच्यातील द्विपक्षीय सराव आहे.
- पाणबुडीविरोधी युद्धात पाणबुड्या शोधणे, त्यांचा मागोवा घेणे आणि प्रतिकार करणे यांचा समावेश होतो.
- वरुण हा भारत आणि फ्रान्स यांच्यातील द्विपक्षीय नौदल सराव आहे.
हे का महत्त्वाचे?
एकाच तैनातीदरम्यान फ्रान्स आणि ब्रिटनसोबतचे सराव भारताच्या सागरी भागीदारीचा विस्तार आणि युरोपीय नौदलांशी आंतरकार्यक्षमता वाढवण्याचा प्रयत्न दर्शवतात. भारत-यूके व्यापक धोरणात्मक भागीदारीच्या चौकटीतील हा सराव परराष्ट्र आणि संरक्षण सहकार्याच्या अभ्यासासाठी मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीत उपयुक्त आहे.