राष्ट्रीय — 10 सराव प्रश्न
राष्ट्रीय विषयाच्या अलीकडील बातम्यांवर आधारित 10 प्रश्न. आधी स्वतः उत्तर ठरवा, मग "उत्तर पाहा" उघडा. प्रत्येक प्रश्नाखाली ती बातमी वाचण्याची link आहे.
प्रश्न 1
संयुक्त राष्ट्रांच्या आपत्ती जोखीम निवारण कार्यालयाने 17 नोव्हेंबर 2026 रोजी गिफ्ट सिटीला लवचिकता केंद्र म्हणून मान्यता दिल्याबाबत खालील विधानांचा विचार करा. कोणती विधाने बरोबर आहेत? 1. गिफ्ट सिटी जुलै 2022 मध्ये मेकिंग सिटीज रेझिलियंट 2030 मध्ये सामील झाली. 2. जून 2023 मधील तपशीलवार आपत्ती लवचिकता गुणपत्रिका मूल्यांकनानंतर तिचा लवचिकता कृती आराखडा मार्च 2024 मध्ये अंतिम झाला. 3. हे भारतातील पहिले आणि जगातील 45 वे लवचिकता केंद्र आहे. 4. मेकिंग सिटीज रेझिलियंट 2030 हा उपक्रम यूएनडीआरआरने जुलै 2022 मध्ये सुरू केला.
- Aफक्त 1, 3 आणि 4
- Bफक्त 2, 3 आणि 4
- Cफक्त 1, 2 आणि 4
- Dफक्त 1, 2 आणि 3
उत्तर पाहा
उत्तर: D. फक्त 1, 2 आणि 3
विधान 4 चुकीचे आहे: हा उपक्रम यूएनडीआरआरने ऑक्टोबर 2020 मध्ये सुरू केला, तर जुलै 2022 ही गिफ्ट सिटीच्या सहभागाची तारीख आहे. विधाने 1, 2 आणि 3 बातमीनुसार बरोबर आहेत. शहराने लवचिकता मार्गक्रमणाचे पहिले दोन टप्पे पूर्ण केले असून तिसरा टप्पा राबवत आहे.
बातमी वाचा: गिफ्ट सिटी भारतातील पहिले संयुक्त राष्ट्र-मान्य लवचिकता केंद्र (20 नोव्) →
प्रश्न 2
16 नोव्हेंबर 2026 रोजी आसामातील दिफू येथे 15,000 हून अधिक कलाकारांनी सादर केलेल्या निम्सो केरुंग नृत्याला सर्वात मोठ्या लोकनृत्य सादरीकरणाचा गिनीज विश्वविक्रम मिळाला. हे नृत्य कोणत्या समुदायाचे लोकनृत्य आहे?
- Aअसमिया (बिहू)
- Bबोडो
- Cकार्बी
- Dमिसिंग
उत्तर पाहा
उत्तर: C. कार्बी
निम्सो केरुंग हे कार्बी लोकनृत्य असून ते कार्बी आंगलोंग स्वायत्त परिषदेच्या कार्यक्रमात सादर झाले. बिहू नृत्याचा आसामचा गिनीज विक्रम एप्रिल 2023 मधला असून तो वेगळा आहे. या सादरीकरणात कार्बी आंगलोंगच्या 17 आदिवासी जमाती आणि समुदायांचे कलाकार सहभागी झाले.
बातमी वाचा: निम्सो केरुंग नृत्याचा गिनीज विश्वविक्रम; 15,000 हून अधिक कलाकार (20 नोव्) →
प्रश्न 3
युनेस्कोने 5 नोव्हेंबर 2026 रोजी म्हैसूरमधील प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेत जतन केलेल्या कौटिल्याच्या अर्थशास्त्र हस्तलिखिताला मोव्हकॅप प्रादेशिक नोंदवहीत समाविष्ट केले. या हस्तलिखितासाठी नामांकन दस्तऐवज कोणत्या संस्थेने तयार केले?
- Aप्राच्यविद्या संशोधन संस्था, म्हैसूर
- Bम्हैसूर विद्यापीठ
- Cइंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (आयजीएनसीए)
- Dयुनेस्को
उत्तर पाहा
उत्तर: C. इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्र (आयजीएनसीए)
बातमीनुसार नामांकन दस्तऐवज इंदिरा गांधी राष्ट्रीय कला केंद्राने (आयजीएनसीए) तयार केले. प्राच्यविद्या संशोधन संस्थेने फक्त हस्तलिखिताचे जतन आणि डिजिटायझेशन केले आहे, तर युनेस्कोने नोंदवहीत समावेश निश्चित केला. महाभारत आणि राजतरंगिणीच्या हस्तलिखितांसह भारताच्या एकूण नोंदी सहा झाल्या.
बातमी वाचा: म्हैसूरच्या अर्थशास्त्र हस्तलिखिताला युनेस्कोची प्रादेशिक मान्यता (19 नोव्) →
प्रश्न 4
14 किंवा 15 नोव्हेंबर 2026 रोजी जागतिक आरोग्य संघटनेने प्रौढांमधील टाइप 1 मधुमेहाच्या निदान आणि व्यवस्थापनासाठी आपल्या पहिल्या मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या. त्यातील उपचारांची मुख्य शिफारस कोणती?
- Aफक्त तोंडावाटे घेण्याची औषधे
- Bदररोज एकच निश्चित इन्सुलिन डोस
- Cमूत्रातील ग्लुकोज चाचणी ही प्राथमिक निरीक्षण पद्धत
- Dदिवसातून अनेक वेळा इन्सुलिन इंजेक्शन्स, रक्तातील ग्लुकोजनुसार डोस समायोजन
उत्तर पाहा
उत्तर: D. दिवसातून अनेक वेळा इन्सुलिन इंजेक्शन्स, रक्तातील ग्लुकोजनुसार डोस समायोजन
सूचना दिवसातून अनेक वेळा इन्सुलिन इंजेक्शन्स आणि रक्तातील ग्लुकोज पातळीनुसार डोस समायोजनाची शिफारस करतात आणि मानवी इन्सुलिनला परवडणारा पर्याय म्हणतात. मूत्रातील ग्लुकोज चाचणी फक्त रक्त चाचणी उपलब्ध नसताना वापरता येते. 2025 मध्ये जगभरात अंदाजे 9.5 दशलक्ष लोक टाइप 1 मधुमेहासह जगत होते.
बातमी वाचा: जागतिक आरोग्य संघटनेची प्रौढांसाठी पहिली टाइप 1 मधुमेह मार्गदर्शक सूची (18 नोव्) →
प्रश्न 5
तमिळनाडूतील कड्डलूर जिल्ह्यातील कट्टियनकुप्पम येथील कुक्कुटपालन केंद्रातून 5 नोव्हेंबर रोजी गोळा केलेल्या नमुन्यात 13 नोव्हेंबर 2026 रोजी एच5एन1 बर्ड फ्लूची पुष्टी झाली. नमुन्याची चाचणी कोणत्या संस्थेने केली?
- Aराष्ट्रीय उच्च सुरक्षा प्राणी रोग संस्था (एनआयएचएसएडी), भोपाळ
- Bभारतीय पशुवैद्यकीय संशोधन संस्था, बरेली
- Cराष्ट्रीय विषाणू संस्था, पुणे
- Dवंडलूर प्राणिसंग्रहालय प्रयोगशाळा, चेन्नई
उत्तर पाहा
उत्तर: A. राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा प्राणी रोग संस्था (एनआयएचएसएडी), भोपाळ
बातमीनुसार भोपाळ येथील राष्ट्रीय उच्च सुरक्षा प्राणी रोग संस्थेने (एनआयएचएसएडी) नमुना तपासला. वंडलूर प्राणिसंग्रहालयात एच5एन1 ची पुष्टी 2 ऑक्टोबरला झाली होती, पण त्याचा सध्याच्या नमुन्याच्या चाचणीशी संबंध नाही. बाधित भागात कोंबड्या पुन्हा ठेवण्यास तीन महिने बंदी आहे.
बातमी वाचा: तमिळनाडूत कड्डलूर येथे कुक्कुटपालन केंद्रात एच5एन1 बर्ड फ्लूची पुष्टी (17 नोव्) →
प्रश्न 6
राष्ट्रीय आदिवासी साहित्य महोत्सवाला 12 नोव्हेंबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील इंडिया हॅबिटॅट सेंटरच्या सिल्व्हर ओक येथे सुरुवात झाली. हा दोन दिवसांचा महोत्सव कोणत्या मंत्रालयाने आयोजित केला आहे?
- Aआदिवासी कार्य मंत्रालय
- Bसांस्कृतिक मंत्रालय
- Cशिक्षण मंत्रालय
- Dपरराष्ट्र मंत्रालय
उत्तर पाहा
उत्तर: A. आदिवासी कार्य मंत्रालय
आदिवासी कार्य मंत्रालयाने आयोजित केलेला हा महोत्सव 12 नोव्हेंबरला सुरू झाला आणि 13 नोव्हेंबरला संपेल. तो जनजातीय गौरव दिवस 2026 च्या उत्सवांचा भाग असून भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीचे स्मरण करतो. सांस्कृतिक, शिक्षण आणि परराष्ट्र मंत्रालये या महोत्सवाची आयोजक नाहीत.
बातमी वाचा: राष्ट्रीय आदिवासी साहित्य महोत्सव दिल्लीत सुरू (14 नोव्) →
प्रश्न 7
मणिपूरमध्ये 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी मैतेई समुदायाचा निंगोल चाकौबा हा सण साजरा झाला. हा सण कोणत्या नात्याचा उत्सव आहे?
- Aगुरू आणि शिष्य यांच्यातील नात्याचा
- Bभाऊ आणि मित्र यांच्यातील नात्याचा
- Cविवाहित मुली आणि त्यांची माहेरची कुटुंबे यांच्यातील नात्याचा
- Dशेजारी समुदायांतील नात्याचा
उत्तर पाहा
उत्तर: C. विवाहित मुली आणि त्यांची माहेरची कुटुंबे यांच्यातील नात्याचा
निंगोल चाकौबा हा प्रामुख्याने मैतेई समुदायाचा सण असून तो विवाहित मुली (निंगोल) आणि त्यांची माहेरची कुटुंबे यांच्यातील नाते साजरे करतो; मुली माहेरी येऊन मेजवानी करतात आणि भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात. हा सण हियांगेई महिन्याच्या अमावस्येनंतरच्या दुसऱ्या दिवशी येतो. आंतर-सामुदायिक उत्सव सैन्य, आसाम रायफल्स आणि अमेस्को यांनी वेगळे आयोजित केले होते.
बातमी वाचा: मणिपूरमध्ये ‘निंगोल चाकौबा’ उत्साहात साजरा (14 नोव्) →
प्रश्न 8
9 नोव्हेंबर 2026 रोजी कॅनडाची अल्ट्रारनर स्टेफनी केस अंटार्क्टिकामध्ये 100 मैल शर्यत पूर्ण करणारी पहिली महिला ठरली. ती अंटार्क्टिक आइस अल्ट्रामध्ये एकूण कितवी आली?
- Aदुसरी
- Bपहिली
- Cतिसरी
- Dचौथी
उत्तर पाहा
उत्तर: A. दुसरी
केस एकूण दुसरी आली; चिनी विजेता यूशेंग नी याने 17 तास 2 मिनिटे 24 सेकंदांत (पुरुषांचा खंडीय विक्रम) शर्यत जिंकली आणि केस 29 मिनिटे 15 सेकंद मागे राहून 17 तास 31 मिनिटे 39 सेकंदांत पूर्ण केली. आठ स्पर्धकांपैकी चौघांनी शर्यत पूर्ण केली, पण दुसरे स्थान केसचे आहे. ती तीन महिला स्पर्धकांपैकी शर्यत पूर्ण करणारी एकमेव महिला होती.
बातमी वाचा: स्टेफनी केसचा अंटार्क्टिकामध्ये 100 मैल शर्यतीचा महिला विक्रम (14 नोव्) →
प्रश्न 9
केंद्रीय गृह मंत्रालयाने 11 नोव्हेंबर 2026 रोजी सुधारित व्हिसा नियम जाहीर केले. बातमीनुसार कोणते विधान बरोबर आहे?
- Aमुख्य श्रेणी 22 वरून 13 झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने कमी होतील आणि नवी प्रणाली 2026 अखेरपर्यंत अपेक्षित आहे
- Bमुख्य श्रेणी 13 वरून नऊ झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने कमी होतील आणि नवी प्रणाली 27 ऑगस्ट 2026 पासून कार्यान्वित आहे
- Cमुख्य श्रेणी 13 वरून नऊ झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने वाढतील आणि नवी प्रणाली 2026 अखेरपर्यंत अपेक्षित आहे
- Dमुख्य श्रेणी 13 वरून नऊ झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने कमी होतील आणि नवी प्रणाली 2026 अखेरपर्यंत अपेक्षित आहे
उत्तर पाहा
उत्तर: D. मुख्य श्रेणी 13 वरून नऊ झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने कमी होतील आणि नवी प्रणाली 2026 अखेरपर्यंत अपेक्षित आहे
मुख्य श्रेणी 13 वरून नऊ आणि उप-श्रेणी 49 वरून 23 झाल्या, अर्जातील रकाने 65–70% ने कमी होतील आणि नवी प्रणाली मंत्रालयाचे आयटी अद्यतन झाल्यावर 2026 अखेरपर्यंत अपेक्षित आहे. 22 वरून 13 हा ऑक्टोबर 2025 चा आधीचा बदल होता, तर 27 ऑगस्ट 2026 ही बदलांच्या मंजुरीची तारीख आहे, अंमलबजावणीची नव्हे. अभ्यागत व्हिसाच्या व्ही-1 साठी 30 दिवस आणि व्ही-2 साठी एक, पाच किंवा दहा वर्षे वैधता आहे.
बातमी वाचा: भारताच्या व्हिसा श्रेणी 13 वरून नऊवर (13 नोव्) →
प्रश्न 10
मेघालयातील वेस्ट गारो हिल्स जिल्ह्यात 11 ते 14 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान 50 वा ‘हंड्रेड ड्रम्स वांगाला महोत्सव’ साजरा होत आहे. बातमीनुसार या उत्सवाबाबत कोणते विधान बरोबर आहे?
- Aहा गारो समुदायाचा कापणीपूर्वीचा उत्सव असून सूर्यदेव मिसी सल्जोंग याचा सन्मान केला जातो
- Bहा गारो समुदायाचा कापणीनंतरचा आभार-उत्सव असून सूर्यदेव मिसी सल्जोंग याचा सन्मान केला जातो
- Cहा गारो समुदायाचा कापणीनंतरचा आभार-उत्सव असून देवता कमाल याचा सन्मान केला जातो
- Dहा गारो समुदायाचा कापणीनंतरचा आभार-उत्सव असून देवता नोकमा हिचा सन्मान केला जातो
उत्तर पाहा
उत्तर: B. हा गारो समुदायाचा कापणीनंतरचा आभार-उत्सव असून सूर्यदेव मिसी सल्जोंग याचा सन्मान केला जातो
वांगाला हा गारो समुदायाचा कापणीनंतरचा आभार-उत्सव असून त्यात भरघोस पिकासाठी प्रजननक्षमतेचा सूर्यदेव मिसी सल्जोंग याचा सन्मान केला जातो. कमाल हे विधी करणारे पुरोहित आहेत आणि ते विधी नोकमाच्या घरी होतात, म्हणजे ही दोन्ही नावे देवतांची नाहीत. संघटित महोत्सव 1976 मध्ये सुरू झाला आणि यंदा त्याची 50 वी आवृत्ती आहे.
बातमी वाचा: मेघालयात 50 वा वांगाला: ‘हंड्रेड ड्रम्स’चा सुवर्ण महोत्सव (13 नोव्) →
