ऑक्सफर्डकडून 39 नागा पूर्वजांचे अवशेष भारताला परत!

ऑक्सफर्ड विद्यापीठाच्या पिट रिव्हर्स संग्रहालयाने 9 नोव्हेंबर 2026 रोजी 39 नागा लोकांचे पूर्वजांचे अवशेष समुदाय प्रतिनिधींना परत केले. हस्तांतरण युनायटेड किंगडममधील ऑक्सफर्ड येथील संग्रहालयात झाले आणि नागालँडहून आलेले सुमारे 30 नागा प्रतिनिधी उपस्थित होते. मुख्यतः कवट्यांचा समावेश असलेले हे अवशेष ब्रिटिश वसाहतकाळात 1910 ते 1940 दरम्यान नेण्यात आले होते.

मालकी-हस्तांतरणावर संग्रहालय संचालक प्रा. लॉरा व्हॅन ब्रोकहोव्हन आणि फोरम फॉर नागा रिकन्सिलिएशनचे प्रतिनिधी रेव्ह. डॉ.

वाटी आयर यांनी स्वाक्षरी केली; फोरमचे व्हिसियर सान्यू आणि नागा ट्राइब होहोचे थेजाओ विहिएनुओ यांनी कराराचे साक्षीदार म्हणून काम केले, आणि विहिएनुओ हे अंगामी पब्लिक ऑर्गनायझेशनचेही अध्यक्ष आहेत. 2020 मध्ये सुरू झालेली सहा वर्षांची समुदाय-नेतृत्वाखालील प्रक्रिया होती; जून 2025 मध्ये ऑक्सफर्डला भेट दिलेल्या नागा शिष्टमंडळाच्या औपचारिक विनंतीनंतर ऑक्सफर्ड विद्यापीठ परिषदेने 13 जुलै 2026 रोजी परतीला मंजुरी दिली. अवशेषांचा नागालँडकडे प्रवास सुरू झाला असून ते कोहिमातील नागा सॉलिडॅरिटी पार्कमधील संयुक्त स्मारक स्थळी दफन केले जाणार आहेत.

संग्रहालयाकडे 6,000 पेक्षा जास्त नागा सांस्कृतिक वस्तू आहेत आणि वसाहतवादी वारसा हाताळण्याच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून 2020 मध्ये त्याने सर्व मानवी अवशेष सार्वजनिक प्रदर्शनातून काढले. विद्यापीठाच्या कुलगुरू प्रा. आयरीन ट्रेसी यांनी या परतीला विद्यापीठ आणि नागा लोक यांच्यातील सलोखा, उपचार आणि शांततेचा क्षण म्हटले.