भारताचे 2047 पर्यंत बंदर क्षमता चौपट करण्याचे लक्ष्य — गोयल यांची रॉटरडॅममध्ये घोषणा!

केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पीयूष गोयल यांनी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी रॉटरडॅम येथे घोषणा केली की भारताने 2047 पर्यंत आपली बंदर क्षमता चौपट करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. त्यांनी सांगितले की भारताने गेल्या दशकात बंदर क्षमता दुप्पट केली असून पुढील दोन दशकांत ती आणखी दोनदा दुप्पट करण्याची योजना आहे. हे क्षमता लक्ष्य मॅरिटाइम अमृत काल व्हिजन 2047 चा भाग असून तो भारताच्या सागरी क्षेत्राच्या विकासासाठीचा दीर्घकालीन आराखडा आहे.

बंदर क्षमता म्हणजे बंदर सुविधा विशिष्ट कालावधीत हाताळू शकणाऱ्या मालाचे प्रमाण; क्षमता वाढवण्यासाठी धक्के, मालवाहू टर्मिनल, साठवण क्षेत्रे आणि वाहतूक दुवे यांसारख्या पायाभूत सुविधा लागतात. घोषित उद्दिष्टांत मालाची जलद हालचाल, जहाजांचा बंदरातील फेरी वेळ कमी करणे, तसेच गुणवत्ता, कार्यक्षमता आणि उत्पादकता सुधारणा यांचा समावेश आहे; जहाज फेरी वेळ म्हणजे जहाज बंदरात येण्यापासून मालाची हाताळणी आणि इतर सेवांनंतर निघण्यापर्यंतचा कालावधी. सागरमाला हा बंदर-आधारित विकास आणि सुधारित सागरी जोडणीवर लक्ष केंद्रित करणारा भारत सरकारचा उपक्रम असून बंदरांचे आधुनिकीकरण, बंदराशी जोडलेल्या पायाभूत सुविधांचा विकास आणि बंदरे व त्यांचा अंतर्गत भाग यांच्यातील जोडणी सुधारणे ही त्याची कामे आहेत.

रॉटरडॅम बंदराच्या भेटीदरम्यान गोयल यांनी सागरी पायाभूत सुविधा, हरित ऊर्जा, कार्बन कॅप्चर आणि शाश्वत व्यापार यांतील सहकार्यावर चर्चा केली; प्रस्तावित सहकार्यात विद्यमान बंदरांचे आधुनिकीकरण, पायाभूत सुविधांचा विकास, कार्यान्वयन कार्यक्षमता सुधारणा आणि डिजिटलीकरण यांचाही समावेश आहे. बंदर, नौवहन आणि जलमार्ग मंत्रालय मुंबईत मोठी सागरी शिक्षण आणि प्रशिक्षण संस्था स्थापन करण्याची योजना आखत आहे, जेणेकरून सागरी क्षेत्रासाठी कुशल मनुष्यबळ तयार होईल.