Download app ॲप मिळवा

कॉप31 मध्ये हवामान वित्तातील तफावतीवर लक्ष — अंतल्यात 9 ते 20 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान परिषद!

27 ऑक्टोबर 2026·2 मिनिटे वाचन

सारांश

संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान बदल चौकट कराराच्या (यूएनएफसीसीसी) पक्षकारांची 31 वी परिषद (कॉप31) तुर्कीयेतील अंतल्या येथे 9 ते 20 नोव्हेंबर 2026 दरम्यान होणार आहे. तिच्या कार्यक्रमपत्रिकेत हवामान वित्त म्हणजे हवामान बदल शमन आणि अनुकूलन उपक्रमांसाठीचा निधी या विषयाचा समावेश आहे. कॉप ही 1992 मध्ये स्वीकारलेल्या यूएनएफसीसीसीची सर्वोच्च निर्णयकर्ती संस्था असून पक्षकार कराराच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेतात आणि हवामानविषयक निर्णयांवर वाटाघाटी करतात.

कॉप31 चे यजमान तुर्कीये असून कॉप31 अध्यक्षपदांमध्ये ऑस्ट्रेलियाचाही सहभाग आहे. कॉप29 मध्ये देशांनी विकसनशील देशांसाठी 2035 पर्यंत वार्षिक किमान 300 अब्ज अमेरिकी डॉलरचे हवामान वित्त उद्दिष्ट ठरवले, तर त्याच वर्षापर्यंत विकसनशील देशांसाठी वार्षिक किमान 1.3 ट्रिलियन अमेरिकी डॉलर उभारण्याची व्यापक आकांक्षा आहे; कॉप31 पुढील आव्हान ठरलेले उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी पूर्वानुमेय निधी व्यवस्था उभारणे हे आहे. डब्ल्यूडब्ल्यूएफने विकसित देशांनी त्यांच्या योगदानाचे, निधी वाटपाचे आणि निधी मिळवण्याचे बहुवार्षिक आराखडे 25 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत मांडावेत आणि अनुदान हा प्राधान्याचा निधी प्रकार असावा अशी मागणी केली आहे.

ग्रीनपीसने विकसित देशांनी 2025 नंतरच्या कालावधीसाठी 300 अब्ज डॉलर उद्दिष्टातील आपल्या न्याय्य वाट्याचे महत्त्वाकांक्षी बहुवार्षिक वचन जाहीर करावे असे आवाहन केले. ऑस्ट्रेलियाचे हवामान मंत्री ख्रिस बोवेन यांनी 25 ऑक्टोबर 2026 रोजी सांगितले की लहान बेट विकसनशील देशांना असुरक्षितता असूनही जागतिक हवामान वित्ताच्या केवळ 0.2% मिळते. कॉप31 चे नियुक्त अध्यक्ष मुरात कुरुम म्हणाले की नाटो देशांनी लष्करी संरक्षणापेक्षा हवामान बदलावर "खूप जास्त" गुंतवणूक करावी.

कॉप31 अध्यक्षपदांनी 2035 साठी विजेचा अंतिम ऊर्जा मागणीतील वाटा 35% करणे, जागतिक कचऱ्याची वाढ निम्मी करणे आणि इमारत क्षेत्रातील ऊर्जा तीव्रता 25% ने कमी करणे अशी उद्दिष्टे निश्चित केली आहेत.

🎯 परीक्षेसाठी मुद्दे

  • परिषद: कॉप31 — अंतल्या (तुर्कीये), 9 ते 20 नोव्हेंबर 2026; अध्यक्षपदांमध्ये तुर्कीये आणि ऑस्ट्रेलिया; नियुक्त अध्यक्ष मुरात कुरुम.
  • वित्त: कॉप29 उद्दिष्ट वार्षिक किमान 300 अब्ज अमेरिकी डॉलर (2035 पर्यंत); व्यापक आकांक्षा 1.3 ट्रिलियन; लहान बेट विकसनशील देशांना जागतिक हवामान वित्ताच्या 0.2%.
  • 2035 उद्दिष्टे: विजेचा अंतिम ऊर्जा मागणीतील वाटा 35%; कचऱ्याची वाढ निम्मी; इमारत क्षेत्रातील ऊर्जा तीव्रता 25% ने कमी.

📚 मूलभूत ज्ञान

  • यूएनएफसीसीसी हा 1992 मध्ये स्वीकारलेला करार असून कॉप ही त्याची सर्वोच्च निर्णय घेणारी संस्था आहे.
  • हवामान वित्त म्हणजे हवामान बदल शमन आणि अनुकूलन उपक्रमांसाठीचा निधी.
  • कॉप29 मध्ये विकसनशील देशांसाठी 2035 पर्यंत वार्षिक किमान 300 अब्ज अमेरिकी डॉलरचे हवामान वित्त उद्दिष्ट ठरले.

हे का महत्त्वाचे?

हवामान वित्त हा विकसित आणि विकसनशील देशांमधील वाटाघाटींचा केंद्रबिंदू आहे; ठरलेले उद्दिष्ट अनुदान, बहुवार्षिक आराखडे आणि सुलभ उपलब्धतेतून प्रत्यक्षात उतरवणे हे कॉप31 चे मोठे आव्हान आहे. भारतासह विकसनशील देश समान पण भिन्न जबाबदारी आणि हवामान न्यायाच्या तत्त्वावर वित्त आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणाची मागणी करतात. लहान बेट देशांना मिळणारा अत्यल्प वाटा असुरक्षित देशांसाठी निधी उपलब्धतेतील विषमता दाखवतो. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी जागतिक हवामान प्रशासन, भारताची भूमिका आणि हवामान वित्त हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: यूएनएफसीसीसी / कॉप31 अध्यक्षपदे

© Study Katta · स्रोतासह शेअर करा