Study KattaStudy Katta Download free
Menu
सखोल बातमी विश्लेषण

बांका स्लो लोरिस जवळपास शतकानंतर पुन्हा आढळला — इंडोनेशियाच्या बेटावर दुर्मिळ निशाचर प्राणी!

24 ऑक्टोबर 2026•Study Katta current affairs

सारांश

बांका स्लो लोरिस (निक्टिसेबस बॅन्कानस) हा इंडोनेशियातील बांका बेटावर आढळणारा निशाचर प्राइमेट असून त्याची शेवटची शास्त्रीय नोंद 1930 ते 1932 दरम्यान झाली होती; 2026 मध्ये स्पिक्सियाना नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या अभ्यासाने ही प्रजाती बेटावर अजूनही जिवंत असल्याची पुष्टी केली. 2015 ते 2025 दरम्यान इंडोनेशियाच्या अलोबी वन्यजीव बचाव केंद्राने बांकावरील वेगवेगळ्या ठिकाणांहून 90 पेक्षा जास्त बांका स्लो लोरिस नोंदवले, जे घरे, बागा, लागवडी आणि रस्त्यांवर आढळले होते. व्हिएन्नातील हाउस देस मेरेस ॲक्वा टेरा प्राणिसंग्रहालयातील संवर्धन आणि जैवविविधता व्यवस्थापनाचा पदव्युत्तर विद्यार्थी टिमोन ग्लॉ हे अभ्यासाच्या लेखकांपैकी एक होते.

2020 मध्ये आंतरराष्ट्रीय निसर्ग संवर्धन संघाने (आययूसीएन) या प्रजातीला गंभीर संकटग्रस्त आणि कदाचित नामशेष असे वर्गीकृत केले होते. बचावानंतर केंद्राने नोंदवलेल्या 90 पेक्षा जास्त प्राण्यांपैकी 86 प्राणी योग्य नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यात आले, तर काहींना विजेच्या तारांमुळे जखमा झाल्या होत्या. बांकावरील कथित अधिवास नुकसान टिन खाणकाम आणि तेलताडाच्या लागवडीसाठी जमीन साफ करण्याशी संबंधित आहे आणि प्रजातीचे वितरण व संख्या ठरवण्यासाठी पद्धतशीर क्षेत्र सर्वेक्षण आवश्यक आहे.

हा लहान, वृक्षवासी प्राइमेट तांबूस-तपकिरी केसांचा, मोठ्या डोळ्यांचा असून हळू हालचाल करतो; स्लो लोरिस हे सस्तन प्राण्यांमध्ये दुर्मिळ असे विषारी प्राणी आहेत, कारण कोपराजवळच्या विशिष्ट ग्रंथी स्राव सोडतात जो ते चावण्यापूर्वी लाळेत मिसळतात. स्लो लोरिसला खालच्या पुढे आलेल्या दातांचा बनलेला टूथकोम्ब असतो, तो केस साफ करण्यासाठी वापरला जातो आणि चावताना विष पोहोचवण्यास मदत करू शकतो; मुख्य जिभेखालची विशेष दुसरी जीभ तो साफ करण्यास मदत करते.

परीक्षेसाठी मुद्दे

  • प्रजाती: बांका स्लो लोरिस (निक्टिसेबस बॅन्कानस) — बांका बेट, इंडोनेशिया; शेवटची शास्त्रीय नोंद 1930 ते 1932; स्पिक्सियाना (2026) मधील अभ्यासाने जिवंत असल्याची पुष्टी केली.
  • नोंदी: 2015 ते 2025 दरम्यान अलोबी केंद्राकडून 90 पेक्षा जास्त नोंदी; 86 प्राणी सोडले; आययूसीएन 2020 — गंभीर संकटग्रस्त आणि कदाचित नामशेष.
  • वैशिष्ट्य: कोपराजवळील ग्रंथींचे विष, टूथकोम्ब आणि दुसरी जीभ; धोके — टिन खाणकाम आणि तेलताडाची लागवड.

मूलभूत ज्ञान

  • प्राइमेट म्हणजे माकडे, वानर आणि लोरिस यांचा समावेश असलेला सस्तन प्राण्यांचा गट; निशाचर म्हणजे रात्री सक्रिय असलेला.
  • बांका बेट इंडोनेशियाचा भाग असून सुमात्राच्या आग्नेय किनाऱ्याजवळ आहे.
  • आययूसीएनची लाल यादी प्रजातींच्या संकटग्रस्ततेचे वर्गीकरण करते.

हे का महत्त्वाचे?

जवळपास शतकभर ‘कदाचित नामशेष’ मानलेली प्रजाती पुन्हा आढळल्याने अशा प्रजातींच्या संवर्धनासाठी पद्धतशीर क्षेत्र सर्वेक्षणांची गरज अधोरेखित होते. टिन खाणकाम आणि तेलताडाच्या लागवडीमुळे होणारा अधिवास ऱ्हास हे आग्नेय आशियातील जैवविविधतेसमोरील मोठे आव्हान आहे. बचाव आणि पुनर्वसन केंद्रे संवर्धनात निर्णायक भूमिका बजावू शकतात, हेही या प्रकरणातून दिसते. मुख्य परीक्षा आणि मुलाखतीसाठी जैवविविधता संवर्धन, अधिवास ऱ्हास आणि संकटग्रस्त प्रजातींचे वर्गीकरण हे मुद्दे उपयुक्त आहेत.

स्रोत: स्पिक्सियाना नियतकालिक / अलोबी वन्यजीव बचाव केंद्र
Practise this topic
in the Study Katta app
Open app