18 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 सोपे

   भारताच्या रामसर स्थळांची संख्या 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी चंदीगडमधील सुखना पाणथळ आणि उत्तर प्रदेशातील सौज झील यांच्या समावेशाने वाढली. सुखना पाणथळाचा रामसर स्थळ क्रमांक कोणता आणि भारताची एकूण रामसर स्थळे किती झाली?

   • A2603; 103
   • B2602; 103
   • C2602; 1982
   • D2603; 1982
   स्पष्टीकरण

   सुखना पाणथळ हे रामसर यादीतील स्थळ क्रमांक 2602 आहे आणि भारताची एकूण रामसर स्थळे 103 झाली; 2603 हा सौज झीलचा क्रमांक आहे. 1982 हे वर्ष भारत रामसर कराराचा पक्ष बनल्याचे आहे, स्थळांची संख्या नव्हे. सुखना हे चंदीगड केंद्रशासित प्रदेशातील पहिले रामसर स्थळ आहे.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   लडाखमध्ये 27 एप्रिल 2026 रोजी पाच नवे जिल्हे मंजूर झाल्यानंतर एकूण जिल्हे सात झाले होते. 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी उपराज्यपाल विनय कुमार सक्सेना यांनी आणखी एका जिल्ह्याची निर्मिती जाहीर केली. तो जिल्हा लडाखचा कितवा आहे आणि कोणत्या प्रदेशात आहे?

   • Aसातवा; कारगिल जिल्ह्यातील सुरू खोरे
   • Bआठवा; लेह जिल्ह्यातील चांगथांग प्रदेश
   • Cसातवा; लेह जिल्ह्यातील चांगथांग प्रदेश
   • Dआठवा; कारगिल जिल्ह्यातील सुरू खोरे
   स्पष्टीकरण

   सांकू हा लडाखचा आठवा जिल्हा असून तो कारगिल जिल्ह्यातील सुरू खोऱ्याच्या प्रदेशात आहे. सात ही संख्या 27 एप्रिल 2026 नंतरची (शाम, नुब्रा, चांगथांग, झंस्कार आणि द्रास यांसह) होती, आणि चांगथांग हा सांकूपूर्वी मंजूर झालेल्या पाच जिल्ह्यांपैकी एक आहे. 2026 पूर्वी लेह आणि कारगिल हे दोनच जिल्हे होते.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   डॉ. सुधा यादव यांनी 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी बेंगळुरूतील राजभवनात कर्नाटकच्या राज्यपालपदाची शपथ घेतली. त्यांना कर्नाटक उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती विभू बखरू यांनी शपथ दिली.

   खालील विधानांचा विचार करा:

   1. अनुच्छेद 157 नुसार राज्यपाल होण्यासाठी किमान वय 30 वर्षे असावे लागते.

   2. अनुच्छेद 155 नुसार राष्ट्रपती आपल्या स्वाक्षरी आणि मुद्रेच्या अधिपत्राने राज्यपाल नेमतात.

   3. त्या थावरचंद गेहलोत यांच्या उत्तराधिकारी असून गेहलोत 11 जुलै 2021 पासून कर्नाटकचे राज्यपाल होते.

   4. त्या व्ही. एस. रामादेवी यांच्यानंतर हे पद भूषवणाऱ्या दुसऱ्या महिला आहेत.

   वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 2, 3 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 1 चुकीचे आहे, कारण अनुच्छेद 157 नुसार राज्यपाल भारताचा नागरिक आणि किमान 35 वर्षांचा असावा लागतो. अनुच्छेद 155 नुसार राष्ट्रपतींकडून नियुक्ती, गेहलोत यांचा 11 जुलै 2021 पासूनचा कार्यकाळ आणि रामादेवी यांच्यानंतरची दुसरी महिला ही विधाने बरोबर आहेत. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी नियुक्ती 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी केली.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   संरक्षण मंत्रालयाने 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत सुमारे ₹4,106 कोटींचे दोन करार केले; त्यापैकी एक भारतीय हवाई दलासाठीच्या जीसॅट-7सी संपर्क उपग्रहासाठी होता. या उपग्रहाच्या कराराची रक्कम किती आणि करार कोणत्या कंपनीशी झाला?

   • A₹1,543 कोटी; न्यू स्पेस इंडिया लिमिटेड
   • B₹2,563 कोटी; भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड
   • C₹2,563 कोटी; न्यू स्पेस इंडिया लिमिटेड
   • D₹1,543 कोटी; भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड
   स्पष्टीकरण

   जीसॅट-7सी साठीचा ₹2,563 कोटींचा करार बेंगळुरूच्या न्यू स्पेस इंडिया लिमिटेडशी झाला. ₹1,543 कोटींचा करार वरुणास्त्र जड टॉर्पेडोसाठी हैदराबादच्या भारत डायनॅमिक्स लिमिटेडशी झाला, आणि दोन्ही मिळून ₹4,106 कोटी होतात. जीसॅट-7सी हवाई दलाच्या जीसॅट-7ए ला पूरक ठरेल.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   भारतीय रिझर्व्ह बँकेने आरईसी लिमिटेडला पॉवर फायनान्स कॉर्पोरेशनमध्ये (पीएफसी) प्रस्तावित विलीनीकरणासाठी 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी ना-हरकत प्रमाणपत्र दिले.

   खालील विधानांचा विचार करा:

   1. प्रस्तावित योजनेत आरईसी हस्तांतरक कंपनी आणि पीएफसी हस्तांतरित कंपनी आहे.

   2. प्रस्तावित समभाग-अदलाबदलीत आरईसीच्या 100 समभागांमागे पीएफसीचे 88 समभाग मिळतील.

   3. ना-हरकत प्रमाणपत्रामुळे विलीनीकरण योजना तत्काळ अमलात येते.

   4. योजना कंपनी कायदा, 2013 च्या कलम 230 ते 232 अंतर्गत एकत्रीकरण म्हणून रचली आहे.

   वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे, कारण ना-हरकत प्रमाणपत्रामुळे योजना अमलात येत नाही; भागधारक आणि कर्जदारांच्या मंजुऱ्या तसेच इतर वैधानिक आणि नियामक परवानग्या अजून आवश्यक आहेत. हस्तांतरक-हस्तांतरित भूमिका, 100 : 88 गुणोत्तर आणि कलम 230 ते 232 ही विधाने बरोबर आहेत. एकत्रित कर्जपुस्तिका ₹11 लाख कोटींपेक्षा जास्त असून मंडळांनी योजना 28 जून 2026 रोजी मंजूर केली होती.

6. प्रश्न 6 / 10 सोपे

   2026 च्या जागतिक भूक निर्देशांकात पाकिस्तान पुरेशी माहिती असलेल्या 122 देशांमध्ये ‘गंभीर’ भूक श्रेणीत आला. निर्देशांक सुमारे 14 ऑक्टोबर 2026 रोजी ‘अन्न सुरक्षेशिवाय सुरक्षा नाही’ या संकल्पनेखाली प्रसिद्ध झाला. पाकिस्तानचे गुण आणि क्रमांक कोणता?

   • A25.5 गुण; 106 वा
   • B28.6 गुण; 106 वा
   • C25.5 गुण; 122 वा
   • D36.2 गुण; 106 वा
   स्पष्टीकरण

   पाकिस्तानने 25.5 गुण मिळवले आणि तो 122 देशांमध्ये 106 व्या स्थानी आला; हे गुण 20.0 ते 34.9 या ‘गंभीर’ श्रेणीत येतात. 28.6 हे अफगाणिस्तानचे गुण आहेत आणि 36.2 हे पाकिस्तानचे 2000 मधील गुण होते. 122 ही क्रमवारीतील एकूण देशांची संख्या आहे.

7. प्रश्न 7 / 10 कठीण

   ऑक्टोबर 2026 च्या हेन्ली पासपोर्ट निर्देशांकात भारत 84 व्या स्थानी असून भारतीय पासपोर्टधारक पूर्वव्हिसाशिवाय 55 ठिकाणी प्रवेश करू शकतात.

   खालील विधानांचा विचार करा:

   1. भारताने हे स्थान अल्जेरिया आणि मॉरिटानियासह सामायिक केले आहे.

   2. ऑक्टोबर 2025 च्या तुलनेत भारताचे पूर्वव्हिसाशिवाय प्रवेशाचे ठिकाणे वाढली आहेत.

   3. निर्देशांक 199 पासपोर्ट आणि 227 प्रवास गंतव्यांची तुलना करतो.

   4. सिंगापूर 193 ठिकाणांच्या प्रवेशासह पहिल्या स्थानी आहे.

   वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे, कारण भारताचे पूर्वव्हिसाशिवाय प्रवेशाचे ठिकाणे ऑक्टोबर 2025 मधील 57 वरून ऑक्टोबर 2026 मध्ये 55 झाली, तरीही क्रमवारी 85 व्या वरून 84 वी अशी एका स्थानाने सुधारली. सामायिक स्थान, 199 पासपोर्ट आणि 227 गंतव्ये आणि सिंगापूरचे 193 ही विधाने बरोबर आहेत. जपान, दक्षिण कोरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती प्रत्येकी 188 ठिकाणांसह दुसरे स्थान सामायिक करतात.

8. प्रश्न 8 / 10 मध्यम

   रीमा नानावटी यांना 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी वॉशिंग्टन डी.सी. येथे हिलरी रॉडहॅम क्लिंटन पुरस्कार मिळाला. त्या ज्या संघटनेच्या संचालिका आहेत त्या सेवाची स्थापना कोणत्या वर्षी आणि कोणी केली?

   • A1972; रीमा नानावटी
   • B1972; इला भट्ट
   • C2013; इला भट्ट
   • D1971; इला भट्ट
   स्पष्टीकरण

   सेवाची स्थापना 1972 मध्ये इला भट्ट यांनी केली; नानावटी या सध्या तिच्या संचालिका आहेत. 2013 हे वर्ष नानावटी यांना पद्मश्री मिळाल्याचे आहे. सेवाचे मुख्यालय अहमदाबाद येथे असून ती अनौपचारिक क्षेत्रातील कामगारांची भारतातील सर्वात मोठी संघटना आहे.

9. प्रश्न 9 / 10 कठीण

   आशियाई विकास बँक आणि जपान सरकारने 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी आंध्र प्रदेशातील काकीनाडा येथील हरित अमोनिया प्रकल्पासाठी एएम ग्रीन अमोनिया (इंडिया) प्रायव्हेट लिमिटेडसोबत वित्तपुरवठा करार केले.

   खालील विधानांचा विचार करा:

   1. वित्तपुरवठ्यात लीप 2 कडून 100 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरचे कर्ज आहे.

   2. लीप 2 ला जपान आंतरराष्ट्रीय सहकार्य संस्था निधी देते आणि तो एडीबी व्यवस्थापित करते.

   3. जर्मनीतील युनिपर ग्लोबल कमोडिटीज एसईसोबतचा करार जानेवारी 2026 मध्ये झाला असून तो 2028 पासून वार्षिक 500,000 टनांपर्यंतचा आहे.

   4. एसीसीईएल उपक्रम जानेवारी 2026 मध्ये सुरू झाला.

   वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे, कारण एसीसीईएल एडीबी आणि जपानने मे 2026 मध्ये सुरू केला आणि काकीनाडा ही त्याखालील पहिली गुंतवणूक आहे; जानेवारी 2026 हा युनिपरसोबतच्या कराराचा महिना आहे. 100 दशलक्ष डॉलरचे कर्ज, लीप 2 ची निधी आणि व्यवस्थापन रचना आणि युनिपर करार ही विधाने बरोबर आहेत. प्रकल्पाची क्षमता सुमारे 1.1 दशलक्ष टन असून पूर्ण क्षमतेवर वार्षिक सुमारे 2 दशलक्ष टन कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जन टळण्याची अपेक्षा आहे.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    कॅलिफोर्नियास्थित रिफ्लेक्ट ऑर्बिटलने हैदराबादस्थित स्कायरूट एरोस्पेससोबत 14 ऑक्टोबर 2026 रोजी दोन समर्पित रॉकेट प्रक्षेपणांचा करार केला. करारातील पहिली आणि दुसरी मोहीम अनुक्रमे कोणत्या प्रक्षेपण यानांवर नियोजित आहे?

    • Aविक्रम-1; विक्रम-1यू
    • Bविक्रम-1यू; विक्रम-1
    • Cविक्रम-1; विक्रम-1
    • Dविक्रम-1यू; विक्रम-1यू
    स्पष्टीकरण

    पहिली मोहीम स्कायरूटच्या विक्रम-1 वर आणि दुसरी विकासाधीन विक्रम-1यू वर नियोजित आहे; विक्रम-1यू मध्ये अतिरिक्त पहिल्या टप्प्यातील वर्धक आणि सुधारित कामगिरी आहे. विक्रम-1 ने जुलै 2026 मध्ये आपले पहिले कक्षीय उड्डाण पूर्ण केले. प्रक्षेपण तारखा आणि आर्थिक अटी जाहीर केलेल्या नाहीत.