13 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 कठीण

   जागतिक बँकेचे अध्यक्ष अजय बंगा यांनी 11 ऑक्टोबर 2026 रोजी सांगितले की संस्था संभाव्य आपत्कालीन आर्थिक मदतीबाबत 30 ते 40 देशांशी चर्चा करत आहे. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. मध्य पूर्वेतील संघर्षानंतर जागतिक बँकेने सुरुवातीला 25 अब्ज डॉलरचा संकटकालीन वित्तपुरवठा उपलब्ध केला.

   2. 100 अब्ज डॉलर ही संभाव्य उभारणीची कमाल मर्यादा असून ती प्रत्यक्ष वितरित रक्कम नाही.

   3. कोविड-19 साथीत जागतिक बँकेने 100 अब्ज डॉलर वितरित केले होते.

   4. मंजूर प्रकल्पांतील सुमारे 35 अब्ज डॉलरचे पुनर्वाटप हा नवीन आपत्कालीन कर्जाला पर्याय ठरू शकतो.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 2 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 3 चुकीचे आहे कारण कोविड-19 साथीत जागतिक बँकेने 70 अब्ज डॉलर वितरित केले होते; संभाव्य 100 अब्ज डॉलर त्यापेक्षा जास्त असतील. सुरुवातीचा संकटकालीन वित्तपुरवठा 25 अब्ज डॉलर होता आणि मंजूर प्रकल्पांतील सुमारे 35 अब्ज डॉलरचे पुनर्वाटप देशांना नवीन आपत्कालीन कर्ज घेण्याऐवजी पर्याय देते; यातून देशांना 50 ते 60 अब्ज डॉलर मिळू शकतात.

2. प्रश्न 2 / 10 मध्यम

   पोलाद मंत्रालयाने जारी केलेल्या राष्ट्रीय पोलाद धोरण दृष्टिकोन 2047 च्या मसुद्यात 2047 पर्यंत कच्च्या पोलादाची क्षमता दरवर्षी 604 दशलक्ष टन करण्याचे प्रस्तावित आहे. मसुद्यानुसार 2047 साठी तयार पोलादाचा अपेक्षित वापर आणि दरडोई वापर कोणता?

   • A505 दशलक्ष टन; दरडोई 302 किलो
   • B604 दशलक्ष टन; दरडोई 302 किलो
   • C505 दशलक्ष टन; दरडोई 116 किलो
   • D164 दशलक्ष टन; दरडोई 302 किलो
   स्पष्टीकरण

   मसुद्यानुसार 2047 मध्ये तयार पोलादाचा वापर 505 दशलक्ष टन आणि दरडोई वापर 302 किलो अपेक्षित आहे; 604 दशलक्ष टन हे कच्च्या पोलादाच्या क्षमतेचे लक्ष्य आहे, तर 164 दशलक्ष टन आणि 116 किलो हे 2025-26 मधील आकडे आहेत. मसुद्यात 2030 पर्यंत 294 दशलक्ष टन क्षमतेचे लक्ष्य असून ऑक्टोबर 2026 मध्ये स्थापित क्षमता सुमारे 220 ते 222 दशलक्ष टन आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   कोपर्निकस हवामान बदल सेवेच्या ईआरए5 नोंदींनुसार सप्टेंबर 2026 च्या जागतिक तापमानाबाबत खालील विधानांचा विचार करा.

   1. सरासरी पृष्ठभागीय हवेचे तापमान 16.27 अंश सेल्सिअस होते, जे 1991-2020 च्या सरासरीपेक्षा 0.82 अंश जास्त आहे.

   2. तो नोंदींतील सर्वात उष्ण सप्टेंबर होता.

   3. निनो 3.4 क्षेत्राचे मासिक समुद्र-पृष्ठ तापमान 29.70 अंश सेल्सिअस असे त्या क्षेत्रासाठी विक्रमी होते.

   4. अतिध्रुवीय महासागरांचे सरासरी समुद्र-पृष्ठ तापमान 21.05 अंश सेल्सिअस असून ते आधीच्या 20.92 अंशांच्या सप्टेंबर विक्रमापेक्षा जास्त आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 4
   • Dफक्त 1, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 2 चुकीचे आहे कारण सप्टेंबर 2026 हा दुसरा सर्वात उष्ण सप्टेंबर होता; सर्वात उष्ण सप्टेंबर 2023 चा होता आणि 2026 हा त्यापेक्षा 0.11 अंश कमी उष्ण होता. निनो 3.4 क्षेत्रात 29.70 अंश आणि अतिध्रुवीय महासागरांत 21.05 अंश असे विक्रम नोंदले गेले, तर युरोपचा सप्टेंबर तिसरा सर्वात उष्ण (16.26 अंश) होता.

4. प्रश्न 4 / 10 सोपे

   11 ऑक्टोबर 2026 रोजी मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांनी आसामच्या काझीरंगा येथून आणलेल्या जंगली पाणम्हशी कान्हा व्याघ्र प्रकल्पाच्या सुपखार परिक्षेत्रातील कुंपणात सोडल्या. सोडलेल्या पाणम्हशींची संख्या आणि मोठ्या कुंपणाचे क्षेत्र कोणते?

   • Aआठ पाणम्हशी; एक हेक्टर
   • B50 पाणम्हशी; 17 हेक्टर
   • Cआठ पाणम्हशी; 17 हेक्टर
   • Dसहा पाणम्हशी; 17 हेक्टर
   स्पष्टीकरण

   आठ पाणम्हशी (सहा माद्या आणि दोन नर) 17 हेक्टरच्या कुंपणात सोडल्या; एक हेक्टरचे कुंपण त्याआधी अनुकूलन आणि विलगीकरणासाठी वापरले होते. 50 ही तीन वर्षांत आणण्याच्या योजनेतील एकूण संख्या आहे आणि सहा ही माद्यांची संख्या आहे; पावसाळ्यानंतर या पाणम्हशींना नैसर्गिक अधिवासात सोडण्यासाठी तयार केले जाईल.

5. प्रश्न 5 / 10 सोपे

   आंतरराष्ट्रीय बालिका दिनी, 11 ऑक्टोबर 2026 रोजी, युनिसेफ इंडियाने क्रिकेटपटू स्मृती मानधना हिची कोणत्या भूमिकेत नियुक्ती केली?

   • Aसेलिब्रिटी ॲडव्होकेट
   • Bप्रादेशिक सदिच्छादूत (दक्षिण आशिया)
   • Cराष्ट्रीय ब्रँड राजदूत
   • Dआंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेची सदिच्छादूत
   स्पष्टीकरण

   मानधना हिची सेलिब्रिटी ॲडव्होकेट म्हणून नियुक्ती झाली; ती किशोरवयीन मुलींच्या संधी, आरोग्य, कल्याण आणि क्रीडेतील सहभागाचा पुरस्कार करेल. प्रादेशिक सदिच्छादूत (दक्षिण आशिया) हे पद सचिन तेंडुलकर यांचे आहे, ज्यांनी तिचे स्वागत केले. संयुक्त राष्ट्र महासभेने बालिका दिन 2011 मध्ये स्थापन केला आणि तो 2012 मध्ये पहिल्यांदा साजरा झाला.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी भारती एंटरप्रायझेसचे संस्थापक सुनील भारती मित्तल यांची नॅशनल ऑर्डर ऑफ द लिजन ऑफ ऑनरचे शेव्हेलियर म्हणून निवड जाहीर केली. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. निवड 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर करण्यात आली.

   2. लिजन ऑफ ऑनरची स्थापना 1802 मध्ये नेपोलियन बोनापार्ट यांच्या काळात झाली.

   3. सन्मानचिन्ह 28 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्लीतील फ्रेंच दूतावासात प्रदान केले जाणार आहे.

   4. 2024 मध्ये मित्तल हे केबीई किताब मिळवणारे पहिले भारतीय नागरिक ठरले.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 1 चुकीचे आहे कारण निवड 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी जाहीर झाली; 28 ऑक्टोबर ही सन्मानचिन्ह प्रदान करण्याची नियोजित तारीख आहे. शेव्हेलियर ही लिजन ऑफ ऑनरच्या पाच श्रेणींतील पहिली आणि सर्वात खालची श्रेणी आहे, तर 1992 हे वर्ष एअरटेलच्या सुरुवातीचे आहे. किंग चार्ल्स तिसरे यांनी 2024 मध्ये मित्तल यांना केबीई किताब दिला.

7. प्रश्न 7 / 10 मध्यम

   11 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारताच्या उदयवीर सिद्धू याने कैरो (इजिप्त) येथील आयएसएसएफ रायफल/पिस्तूल विश्वचषकात पुरुषांच्या 10 मीटर एअर पिस्तूल प्रकारात 240.6 गुणांसह सुवर्णपदक जिंकले. रौप्यपदक विजेता खेळाडू आणि त्याचे गुण कोणते?

   • Aक्रिस्टियन रायट्झ (जर्मनी); 219.8
   • Bपाओलो मोन्ना (इटली); 240.1
   • Cपाओलो मोन्ना (इटली); 219.8
   • Dक्रिस्टियन रायट्झ (जर्मनी); 240.1
   स्पष्टीकरण

   जर्मनीच्या क्रिस्टियन रायट्झने 240.1 गुणांसह रौप्य मिळवले, म्हणजे सिद्धूपेक्षा 0.5 गुण कमी; इटलीच्या पाओलो मोन्नाने 219.8 गुणांसह कांस्य जिंकले. सिद्धू पात्रता फेरीत 585 गुणांसह चौथ्या स्थानावर होता आणि आठ नेमबाजांच्या अंतिम फेरीत पोहोचला.

8. प्रश्न 8 / 10 कठीण

   भारतीय लष्कराने 12 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्लीत संरक्षण दलांसाठी ‘भारत तांदूळ’ सुरू केला. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. लष्कर आणि भारतीय अन्न महामंडळ यांच्यातील करारानुसार आकस्मिक परिस्थितीत एफसीआयचे गोदाम, मनुष्यबळ आणि सामग्री हाताळणी साधने वापरता येतील.

   2. भारत तांदूळ थेट लष्कराच्या पुरवठा डेपोंना पोहोचवला जाईल, ज्यात लडाख आणि ईशान्येतील डेपोंचा समावेश आहे.

   3. भारत तांदूळ किरकोळ विक्रीसाठी फेब्रुवारी 2024 मध्ये प्रति किलो ₹29 या प्रक्षेपण दराने आणला गेला होता.

   4. भारतीय अन्न महामंडळाची स्थापना 1964 मध्ये अन्न महामंडळ कायदा, 1965 अंतर्गत झाली.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 2, 3 आणि 4
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 3
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधान 4 चुकीचे आहे कारण भारतीय अन्न महामंडळाची स्थापना 1965 मध्ये झाली आणि ती अन्न महामंडळ कायदा, 1964 अंतर्गत झाली. थेट पुरवठ्यामुळे युनिट्सना स्थानिक एफसीआय केंद्रांतून तांदूळ उचलण्याची गरज उरणार नाही; कार्यक्रमास राजनाथ सिंह आणि प्रल्हाद जोशी उपस्थित होते.

9. प्रश्न 9 / 10 मध्यम

   12 ऑक्टोबर 2026 रोजी पीएम-सेतू अंतर्गत ₹440 कोटी खर्चून सुरत आणि विशाखापट्टणम समूहांतील नऊ शासकीय आयटीआयचे श्रेणीवर्धन करण्यास मंजुरी मिळाली. समूहांच्या विशेष हेतू कंपन्यांतील भागीदारी आणि आयटीआयची वाटणी याबाबत कोणती जोडी बरोबर आहे?

   • Aएएम/एनएस इंडिया 51% आणि भारत सरकार 24.5%; सुरतमध्ये 4 आणि विशाखापट्टणममध्ये 5 आयटीआय
   • Bएएम/एनएस इंडिया 51% आणि भारत सरकार 24.5%; सुरतमध्ये 5 आणि विशाखापट्टणममध्ये 4 आयटीआय
   • Cएएम/एनएस इंडिया 24.5% आणि भारत सरकार 51%; सुरतमध्ये 5 आणि विशाखापट्टणममध्ये 4 आयटीआय
   • Dएएम/एनएस इंडिया 51% आणि भारत सरकार 49%; सुरतमध्ये 5 आणि विशाखापट्टणममध्ये 4 आयटीआय
   स्पष्टीकरण

   एएम/एनएस इंडियाकडे 51% भागभांडवल असून भारत सरकार आणि संबंधित राज्य सरकार यांच्याकडे प्रत्येकी 24.5% आहे, म्हणजे एकूण 100%; त्यामुळे केंद्र सरकारचा हिस्सा 49% नाही. सुरत (गुजरात) येथे पाच आणि विशाखापट्टणम (आंध्र प्रदेश) येथे चार आयटीआय आहेत; नामटेक हा शैक्षणिक आणि तांत्रिक भागीदार आहे.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    गुजरातमधील अंबाजी मंदिरातील पारंपरिक प्रसाद ‘अंबाजी मोहनथाळ’ला भौगोलिक मानांकन (जीआय) मिळाले. मानांकन कोणत्या तारखेला मिळाले आणि प्रमाणपत्र कधी सुपूर्द करण्यात आले?

    • Aमानांकन 8 ऑक्टोबर 2026; प्रमाणपत्र 11 ऑक्टोबर 2026
    • Bमानांकन 1 ऑक्टोबर 2026; प्रमाणपत्र 8 ऑक्टोबर 2026
    • Cमानांकन 11 ऑक्टोबर 2026; प्रमाणपत्र 8 ऑक्टोबर 2026
    • Dमानांकन 8 ऑक्टोबर 2026; प्रमाणपत्र 28 ऑक्टोबर 2026
    स्पष्टीकरण

    देवस्थान ट्रस्टने 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी अर्ज केला, 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी मानांकन मिळाले आणि शारदीय नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी, 11 ऑक्टोबर 2026 रोजी, प्रमाणपत्र सुपूर्द झाले; 1 ऑक्टोबर ही फक्त अर्जाची तारीख आहे. नोंदणी वर्ग 30 अंतर्गत असून प्रमाणपत्र बनासकांठाचे जिल्हाधिकारी मिहीर पटेल यांना देण्यात आले.