10 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 सोपे

   नॉर्वेजियन नोबेल समितीचे अध्यक्ष यॉर्गन वात्ने फ्रिडनेस यांनी 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी ओस्लो येथे 2026 चे शांततेचे नोबेल जाहीर केले. विजेत्या कोण, त्या कोणत्या देशाच्या आणि त्यांनी कोणते संयुक्त राष्ट्रांचे पद कोणत्या काळात भूषवले?

   • Aनवी पिल्ले; दक्षिण आफ्रिका; मानवी हक्क उच्चायुक्त (2006 ते 2014)
   • Bनवी पिल्ले; नॉर्वे; मानवी हक्क उच्चायुक्त (2008 ते 2014)
   • Cनवी पिल्ले; दक्षिण आफ्रिका; मानवी हक्क उच्चायुक्त (2008 ते 2014)
   • Dयॉर्गन वात्ने फ्रिडनेस; नॉर्वे; मानवी हक्क उच्चायुक्त (2008 ते 2014)
   स्पष्टीकरण

   नवी पिल्ले या दक्षिण आफ्रिकेच्या न्यायवेत्त्या असून त्यांनी 2008 ते 2014 या काळात संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवी हक्क उच्चायुक्त म्हणून काम केले; फ्रिडनेस हे नोबेल समितीचे अध्यक्ष आहेत, विजेते नाहीत. पारितोषिकात सुवर्णपदक आणि 12 दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर मिळतात, समारंभ 10 डिसेंबर रोजी ओस्लो येथे होईल आणि समितीला 287 नामांकने मिळाली होती.

2. प्रश्न 2 / 10 कठीण

   सर्वोच्च न्यायालयाने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी राज्यांना रस्ते अपघाताची माहिती इलेक्ट्रॉनिक तपशीलवार अपघात अहवाल (ईडीएआर) पोर्टलवर तातडीने अपलोड करण्याचे निर्देश दिले. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. ईडीएआर पोर्टल राष्ट्रीय माहितीशास्त्र केंद्र चालवते.

   2. ईडीएआर हे वाहन, सारथी आणि विमा माहिती ब्यूरोच्या डेटाबेसशी जोडण्याचा आदेश दिला आहे.

   3. पीएम-राहत योजनेत अपघातानंतर 30 दिवसांपर्यंत प्रति पीडित ₹1.5 लाखांपर्यंत कॅशलेस उपचार मिळतात.

   4. विमा माहिती ब्यूरो आयआरडीएआयच्या अखत्यारीत कार्य करते.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 2 आणि 4 बरोबर आहेत; तिसरे चुकीचे आहे कारण पीएम-राहत योजनेत अपघातानंतर सात दिवसांपर्यंत प्रति पीडित ₹1.5 लाखांपर्यंत कॅशलेस उपचार मिळतात. न्यायमूर्ती अहसानुद्दीन अमानुल्ला आणि पी. बी. वराळे यांच्या खंडपीठाने चार आठवड्यांची मुदत दिली असून पुढील सुनावणी 27 नोव्हेंबर 2026 रोजी आहे.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   राष्ट्रीय औषध किंमत प्राधिकरणाने (एनपीपीए) 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी निवडक अनुसूचीबाह्य कर्करोगविरोधी औषधांवरील व्यापार-मार्जिन मर्यादेला मंजुरी दिली. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. मर्यादा कमाल विक्री किमतीवर आधारित 30% असून ती अनुसूचीबाह्य औषधांसाठी प्रस्तावित आहे.

   2. फेब्रुवारी 2019 मध्ये 42 निवडक औषधांवर, म्हणजे 526 ब्रँडवर, अशीच मर्यादा घालण्यात आली होती.

   3. प्रस्तावित यादीत 110 औषधे असून त्यांत 35 पेटंट औषधे आहेत.

   4. एनपीपीएने अंतिम यादीसह औपचारिक अधिसूचना आधीच काढली आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • C1, 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 3
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 2 आणि 3 बरोबर आहेत; चौथे चुकीचे आहे कारण ही फक्त तत्त्वतः मंजुरी असून यादी तज्ज्ञ समिती अंतिम करेल आणि त्यानंतर औपचारिक अधिसूचना निघेल. प्रस्तावामुळे किंमती 20% ते 70% कमी होऊन वार्षिक ₹2,500 कोटींची बचत अपेक्षित आहे, तर 2019 च्या उपायाने ₹984 कोटींची बचत केली होती.

4. प्रश्न 4 / 10 मध्यम

   उत्तर प्रदेश मंत्रिमंडळाने 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी जेवर येथील नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव बदलण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली. प्रस्तावित नाव, अंतिम निर्णय कोण घेतो आणि विमानतळाचा पहिला टप्पा केव्हा उद्घाटित झाला?

   • Aनरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नोएडा-जेवर; उत्तर प्रदेश मंत्रिमंडळ; मार्च 2026
   • Bनरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नोएडा-जेवर; केंद्रीय मंत्रिमंडळ; मार्च 2026
   • Cनरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नोएडा-जेवर; केंद्रीय मंत्रिमंडळ; ऑक्टोबर 2026
   • Dनरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, गौतम बुद्ध नगर; केंद्रीय मंत्रिमंडळ; मार्च 2026
   स्पष्टीकरण

   प्रस्तावित नाव ‘नरेंद्र मोदी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, नोएडा-जेवर’ असून राज्य मंत्रिमंडळाची मंजुरी ही राज्यस्तरीय पायरी आहे; अंतिम निर्णय केंद्रीय मंत्रिमंडळ घेते आणि नाव भारताच्या राजपत्रात अधिसूचित होते. पहिला टप्पा मार्च 2026 मध्ये उद्घाटित झाला, तर ऑक्टोबर 2026 ही राज्य मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीची वेळ आहे; विमानतळ गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्यात आहे.

5. प्रश्न 5 / 10 मध्यम

   तिसरा आंतरराष्ट्रीय भारत 6जी परिसंवाद 2026 नवी दिल्लीतील यशोभूमी येथे इंडिया मोबाइल काँग्रेस 2026 सोबत होत आहे. परिसंवादाचा कालावधी, उद्घाटन कोणी आणि केव्हा केले आणि भारत 6जी अलायन्सने किती सामंजस्य करार केले?

   • A7 ते 9 ऑक्टोबर; ज्योतिरादित्य सिंधिया, 8 ऑक्टोबर; नऊ
   • B8 ते 9 ऑक्टोबर; ज्योतिरादित्य सिंधिया, 8 ऑक्टोबर; पाच
   • C7 ते 9 ऑक्टोबर; ज्योतिरादित्य सिंधिया, 7 ऑक्टोबर; पाच
   • D7 ते 9 ऑक्टोबर; ज्योतिरादित्य सिंधिया, 8 ऑक्टोबर; पाच
   स्पष्टीकरण

   परिसंवाद 7 ते 9 ऑक्टोबर दरम्यान चालतो, सिंधिया यांनी 8 ऑक्टोबर रोजी उद्घाटन केले आणि अलायन्सने जीएसएमए, वन6जी असोसिएशन, जीटीआय अलायन्स, 6जी इंडस्ट्री फोरम आणि व्हॉइस यांच्यासोबत पाच सामंजस्य करार केले; नऊ हा श्वेतपत्रिकांचा आकडा आहे. आयटीयूची आयएमटी-2030 चौकट 5जीपलीकडील मोबाइल दूरसंचारासाठी आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 कठीण

   अमेरिकी सरकारी वकिलांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी मॅनहॅटनच्या संघीय न्यायालयात निकोलस मादुरो आणि सिलिया फ्लोरेस यांच्याविरुद्ध छळाच्या कटाच्या आरोपांसह सुधारित आरोपपत्र दाखल केले. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. त्यांचा खटला 1 जून 2027 रोजी सुरू होणार आहे.

   2. त्यांना 3 जानेवारी 2025 रोजी कराकस येथील अमेरिकी लष्करी कारवाईत पकडण्यात आले.

   3. सर्व आरोपांत दोषी ठरल्यास प्रत्येकाला किमान 50 वर्षांची अनिवार्य शिक्षा आहे.

   4. न्यायाधीश ॲल्विन हेलरस्टाइन यांनी फ्लोरेस यांचा जामिनाचा अर्ज फेटाळला.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 3 आणि 4 बरोबर आहेत; दुसरे चुकीचे आहे कारण त्यांना 3 जानेवारी 2026 रोजी पकडण्यात आले, 2025 मध्ये नाही. आरोपांनुसार किमान नऊ जणांचा, ज्यांत तीन अमेरिकी नागरिक आहेत, छळ झाला; हे आरोप असून खटल्यात सिद्ध झालेले नाहीत.

7. प्रश्न 7 / 10 मध्यम

   रीवाइल्ड आणि बेझोस अर्थ फंड यांनी 4 ऑगस्ट 2026 रोजी फिनिक्स प्रजाती प्रकल्पाची घोषणा केली. प्रकल्पाचा एकूण निधी, लक्ष्य प्रजातींची संख्या, समाविष्ट देश आणि प्रत्येक प्रजातीला दिल्या जाणाऱ्या साहाय्याचा कालावधी कोणता?

   • A200 दशलक्ष डॉलर; 100 प्रजाती; 30 देश; पाच वर्षे
   • B100 दशलक्ष डॉलर; 100 प्रजाती; 30 देश; पाच वर्षे
   • C200 दशलक्ष डॉलर; 100 प्रजाती; सात देश; पाच वर्षे
   • D200 दशलक्ष डॉलर; 100 प्रजाती; 30 देश; दहा वर्षे
   स्पष्टीकरण

   एकूण वचनबद्धता 200 दशलक्ष डॉलर असून बेझोस अर्थ फंड आणि रीवाइल्ड यांनी प्रत्येकी 100 दशलक्ष दिले; प्रकल्प 100 प्रजाती, 30 देश आणि प्रत्येक प्रजातीला पाच वर्षांचे साहाय्य देतो, तर सात हा प्राणी-वनस्पती गटांचा आकडा आहे. आययूसीएन प्रजाती अस्तित्व आयोग जागतिक ज्ञान भागीदार आहे.

8. प्रश्न 8 / 10 सोपे

   इस्रायलचे अध्यक्ष इसाक हरझोग यांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतीय वैमानिक कॅप्टन स्मित मछार यांना नागरी शौर्यासाठीचा अध्यक्षीय पुरस्कार जाहीर केला. ज्या घटनेसाठी हा पुरस्कार आहे ती कोणत्या विमानात, केव्हा घडली आणि विमान कोठे जात होते?

   • Aफ्लायदुबई एफझेड1073; 8 ऑक्टोबर 2026; तेल अवीव
   • Bफ्लायदुबई एफझेड1073; 30 सप्टेंबर 2026; तेल अवीव
   • Cफ्लायदुबई एफझेड1073; 30 सप्टेंबर 2026; अबू धाबी
   • Dफ्लायदुबई एफझेड1073; 7 ऑक्टोबर 2026; तेल अवीव
   स्पष्टीकरण

   घटना तेल अवीवकडे जाणाऱ्या फ्लायदुबई एफझेड1073 मध्ये 30 सप्टेंबर 2026 रोजी घडली; 8 ऑक्टोबर ही पुरस्कार घोषणेची तारीख आहे आणि अबू धाबी हे मछार बरे होत असलेले ठिकाण आहे. पदक 7 ऑक्टोबर 2023 च्या हल्ल्यानंतर स्थापन झाले असून सहा इस्रायली प्रवाशांनाही ते देण्यात आले.

9. प्रश्न 9 / 10 सोपे

   उत्तराखंडच्या पिथौरागड जिल्ह्यातील मुनस्यारी परिसरात 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी आययूसीएनने अतिसंकटग्रस्त ठरवलेला लाल डोक्याचा गिधाड दिसला. त्याचे शास्त्रीय नाव, नोंदीची उंची आणि दक्षिण आशियातील गिधाडांच्या मृत्यूचे प्रमुख कारण कोणते?

   • Aसारकोजिप्स कॅल्व्हस; सुमारे 8,700 मीटर; डायक्लोफेनॅक
   • Bपँथेरा युन्सिया; सुमारे 2,650 मीटर; डायक्लोफेनॅक
   • Cसारकोजिप्स कॅल्व्हस; सुमारे 2,650 मीटर; अधिवासातील आग
   • Dसारकोजिप्स कॅल्व्हस; सुमारे 2,650 मीटर; डायक्लोफेनॅक
   स्पष्टीकरण

   लाल डोक्याच्या गिधाडाचे शास्त्रीय नाव सारकोजिप्स कॅल्व्हस असून नोंद सुमारे 2,650 मीटर म्हणजे सुमारे 8,700 फूट उंचीवर झाली; पँथेरा युन्सिया हे हिम बिबट्याचे नाव आहे. पशुवैद्यकीय डायक्लोफेनॅक हे गिधाडांच्या मृत्यूचे प्रमुख कारण होते आणि भारताने 2006 मध्ये त्यावर बंदी घातली.

10. प्रश्न 10 / 10 कठीण

    एमआयटीने 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी अपोलो उड्डाण सॉफ्टवेअरच्या प्रणेत्या मार्गारेट हॅमिल्टन यांचा मृत्युलेख प्रसिद्ध केला. खालील विधानांचा विचार करा.

    1. हॅमिल्टन यांचे निधन 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी झाले.

    2. अपोलो 11 च्या चंद्र अवतरणादरम्यान संगणकाने 1202 इशारा दिला, जो संगणकावर ताण आल्याचे दर्शवतो.

    3. अपोलो सॉफ्टवेअर कोड 2015 मध्ये गिटहबवर पूर्णतः प्रसिद्ध करण्यात आला.

    4. त्यांना 2016 मध्ये प्रेसिडेंशियल मेडल ऑफ फ्रीडम मिळाले.

    कोणती विधाने बरोबर आहेत?

    • Aफक्त 2, 3 आणि 4
    • Bफक्त 1, 2 आणि 3
    • Cफक्त 1, 3 आणि 4
    • Dफक्त 1, 2 आणि 4
    स्पष्टीकरण

    विधाने 2, 3 आणि 4 बरोबर आहेत; पहिले चुकीचे आहे कारण त्यांचे निधन 30 सप्टेंबर 2026 रोजी वयाच्या 90 व्या वर्षी झाले, तर 7 ऑक्टोबर ही एमआयटीच्या मृत्युलेखाची तारीख आहे. त्या 1965 मध्ये एमआयटीच्या इन्स्ट्रुमेंटेशन प्रयोगशाळेत रुजू झाल्या आणि 1968 पर्यंत त्यांच्या संघात 400 पेक्षा जास्त लोक होते.