9 ऑक्टोबर 2026

खाली सर्व प्रश्न, पर्याय आणि स्पष्टीकरणे आहेत.

1. प्रश्न 1 / 10 मध्यम

   अमेरिकी सरकारने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी कामगारमंत्री कीथ सोंडरलिंग आणि उपाध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांच्यामार्फत इन्फोसिस, टीसीएस, विप्रो, मायक्रोसॉफ्टसह आठ कंपन्यांना पर्म कार्यक्रमातून निलंबित केले. या निलंबनाचे नेमके परिणाम कोणते?

   • Aफक्त नवे अर्ज थांबले; विद्यमान एच-1बी आणि मंजूर पर्म/आय-140 आपोआप रद्द नाहीत; निश्चित शेवटची तारीख नाही
   • Bनवे आणि प्रलंबित अर्ज थांबले; विद्यमान एच-1बी आणि मंजूर पर्म/आय-140 आपोआप रद्द नाहीत; निश्चित शेवटची तारीख नाही
   • Cनवे आणि प्रलंबित अर्ज थांबले; विद्यमान एच-1बी आणि मंजूर पर्म/आय-140 आपोआप रद्द होतात; निश्चित शेवटची तारीख नाही
   • Dनवे आणि प्रलंबित अर्ज थांबले; विद्यमान एच-1बी आणि मंजूर पर्म/आय-140 आपोआप रद्द नाहीत; निलंबन एक वर्षासाठी निश्चित
   स्पष्टीकरण

   श्रम विभाग या कंपन्यांचे नवे पर्म अर्ज स्वीकारणार नाही आणि प्रलंबित अर्जांवर प्रक्रियाही करणार नाही, पण विद्यमान एच-1बी व्हिसा तसेच पूर्वी मंजूर पर्म प्रमाणपत्रे किंवा आय-140 अर्ज आपोआप रद्द होत नाहीत आणि शेवटची तारीख ठरवलेली नाही. सोंडरलिंग यांच्या मते कंपन्यांनी 2009 पासून जवळपास तीस लाख परदेशी कामगारांसाठी अर्ज केले आणि 2,30,000 पेक्षा जास्त एच-1बी मंजुरी मिळवल्या; मायक्रोसॉफ्टचे 3,682 पर्म अर्ज आहेत.

2. प्रश्न 2 / 10 सोपे

   स्वीडिश अकादमीने 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी स्टॉकहोम येथे 2026 चे साहित्याचे नोबेल पारितोषिक जाहीर केले. विजेत्या कोण, त्या कोणत्या देशाच्या आणि पारितोषिकाची रक्कम किती?

   • Aॲन कार्सन; आइसलँड; 12 दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर
   • Bॲन कार्सन; कॅनडा; 12 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
   • Cॲन कार्सन; कॅनडा; 10,000 अमेरिकी डॉलर
   • Dॲन कार्सन; कॅनडा; 12 दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर
   स्पष्टीकरण

   ॲन कार्सन या टोरंटोमध्ये 1950 मध्ये जन्मलेल्या कॅनडाच्या कवयित्री आणि निबंधकार असून पारितोषिकाची रक्कम 12 दशलक्ष स्वीडिश क्रोनर आहे; आइसलँड हे फक्त त्या संपर्काच्या वेळी जेथे होत्या ते ठिकाण आहे. त्यांच्या मेन इन द ऑफ अवर्स या संग्रहाला 2001 मध्ये ग्रिफिन कविता पुरस्कार मिळाला आणि त्यांनी टोरंटो विद्यापीठातून 1981 मध्ये पीएच.डी. केली.

3. प्रश्न 3 / 10 कठीण

   केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल (सामान्य प्रशासन) कायदा 2026 केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अधिसूचनेनंतर लागू झाला असून सेवेतील दलाधिकाऱ्यांनी त्याला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. कायदा 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी लागू झाला आणि राष्ट्रपतींची संमती 9 एप्रिल 2026 रोजी मिळाली.

   2. महानिरीक्षक पदांपैकी 50 टक्के आणि अतिरिक्त महासंचालक पदांपैकी किमान 67 टक्के जागा आयपीएस अधिकाऱ्यांसाठी राखीव आहेत.

   3. महासंचालक आणि विशेष महासंचालक पदांसाठी आयपीएससाठी कोणतेही आरक्षण नाही.

   4. सर्वोच्च न्यायालयाने 23 मे 2025 रोजी वरिष्ठ पदांवरील आयपीएस प्रतिनियुक्ती टप्प्याटप्प्याने कमी करण्याचे निर्देश दिले होते.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 1, 2 आणि 3
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 2 आणि 4 बरोबर आहेत; तिसरे चुकीचे आहे कारण महासंचालक आणि विशेष महासंचालक ही पदे आयपीएस अधिकाऱ्यांसाठी राखीव आहेत. केंद्राची फेरविचार याचिका 28 ऑक्टोबर 2025 रोजी फेटाळली गेली आणि न्यायमूर्ती मनोज मिश्रा व उज्ज्वल भुयान यांचे विशेष खंडपीठ 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुनावणी घेईल.

4. प्रश्न 4 / 10 कठीण

   बीजिंगमध्ये 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी युरोपीय संघाचे व्यापार आयुक्त मारोश शेफचोविच आणि चीनचे वाणिज्य मंत्री वांग वेंताओ यांच्यात व्यापार चर्चा सुरू झाली. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. चीनने हायब्रिड कारच्या निर्यातीवर ऐच्छिक मर्यादा घालण्याची युरोपीय आयोगाची विनंती फेटाळली; आयोगाने सुमारे 15% मर्यादा सुचवली होती.

   2. युरोपीय संघाने ऑक्टोबर 2024 मध्ये चिनी विद्युत वाहनांवर अनुदानविरोधी शुल्क लावले होते, पण हायब्रिड कारवर ते शुल्क नव्हते.

   3. टॅरिफ-रेट कोट्यात ठरावीक प्रमाणापर्यंतची आयात एका शुल्क दराने आणि त्यापेक्षा जास्त आयात अतिरिक्त शुल्काने होते.

   4. युरोपीय परिषदेची शिखर बैठक 8 आणि 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी चर्चेच्या निकालावर विचार करणार आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 4
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 2 आणि 3
   • D1, 2, 3 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 2 आणि 3 बरोबर आहेत; चौथे चुकीचे आहे कारण 8 आणि 9 ऑक्टोबर हे चर्चेचे दिवस आहेत, तर युरोपीय परिषदेची शिखर बैठक 15–16 ऑक्टोबर 2026 रोजी आहे. ऑगस्ट 2026 मध्ये चिनी कार उत्पादकांचा युरोपच्या नव्या कार बाजारातील वाटा जवळपास 12% होता आणि युरोपीय संघाची व्यापार तूट दररोज 1 अब्ज युरोपेक्षा जास्त आहे.

5. प्रश्न 5 / 10 कठीण

   अमेरिकी प्रतिनिधिगृहात 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी एच-1बी व्हिसा फसवणूक आळा कायदा (एच.आर. 10643) मांडण्यात आला. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. विधेयक प्रतिनिधिगृहाच्या न्यायिक समितीकडे पाठवले आहे आणि ते अद्याप कायदा झालेले नाही.

   2. गंभीर उल्लंघनांसाठी कमाल दंड 35,000 वरून 100,000 होईल.

   3. गंभीर उल्लंघनांसाठी बहिष्काराचा किमान कालावधी तीन वर्षांवरून 10 वर्षे होईल.

   4. नियमित वार्षिक एच-1बी मर्यादा 65,000 असून अमेरिकी पदव्युत्तर पदवीधारकांसाठी स्वतंत्र 20,000 ची सूट आहे.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 1, 3 आणि 4
   • Cफक्त 2, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 1, 3 आणि 4 बरोबर आहेत; दुसरे चुकीचे आहे कारण गंभीर उल्लंघनांसाठी कमाल दंड 35,000 वरून 250,000 होईल, तर 100,000 हा दुसऱ्या प्रकारच्या जाणूनबुजून केलेल्या उल्लंघनांसाठी (5,000 वरून) प्रस्तावित दंड आहे. विधेयक टेक्सासचे रिपब्लिकन प्रतिनिधी बेथ व्हॅन ड्यून यांनी मांडले असून कायदा होण्यासाठी दोन्ही सभागृहांची मंजुरी आणि राष्ट्राध्यक्षांची स्वाक्षरी आवश्यक आहे.

6. प्रश्न 6 / 10 सोपे

   ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी गोव्यातील मणिपाल रुग्णालयात निधन झाले. त्यांचे वय, जन्मतारीख आणि त्यांना पद्मश्री कोणत्या वर्षी मिळाली?

   • A75 वर्षे; 1 जानेवारी 1951; 2013
   • B75 वर्षे; 1 जानेवारी 1951; 2026
   • C75 वर्षे; 1 जानेवारी 1951; 1991
   • D75 वर्षे; 8 ऑक्टोबर 1951; 2013
   स्पष्टीकरण

   विश्वनाथ पाटेकर या नावाने 1 जानेवारी 1951 रोजी जन्मलेल्या नाना पाटेकर यांना कला क्षेत्रातील योगदानासाठी 2013 मध्ये पद्मश्री मिळाली; 1991 हे वर्ष त्यांनी दिग्दर्शित केलेल्या प्रहार: द फायनल अटॅक या चित्रपटाचे आहे आणि 8 ऑक्टोबर 2026 ही निधनाची तारीख आहे. रुग्णालयाने पहाटे 5.20 वाजता त्यांना मृत घोषित केले आणि त्याआधी 45 मिनिटे सीपीआरचा प्रयत्न झाला.

7. प्रश्न 7 / 10 मध्यम

   लडाखने 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी लेह येथे भारतातील पहिली उच्च-उंचीवरील हिम बिबट्या सफारी सुरू केली. लडाखमधील हिम बिबट्यांची अंदाजे संख्या, भारतातील एकूण अंदाजे संख्या आणि हिरवा झेंडा दाखवलेल्या वाहनांची संख्या अनुक्रमे किती?

   • A718; 477; सहा
   • B477; 718; पाच
   • C477; 718; दहा
   • D477; 718; सहा
   स्पष्टीकरण

   लडाखमध्ये अंदाजे 477 हिम बिबटे असून भारतातील एकूण अंदाजे संख्या 718 आहे, आणि नायब राज्यपाल विनय कुमार सक्सेना यांनी सहा खुल्या-मागच्या वाहनांना हिरवा झेंडा दाखवला. सुरुवातीचे मार्ग रुंबक, शांग आणि उले येथे असून सफारीचा निर्णय 5 ऑगस्ट 2026 रोजी जाहीर झाला होता.

8. प्रश्न 8 / 10 मध्यम

   कोची येथील आयरोव्हने 7 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतीय नौदलाला ट्राउट पाण्याखालील आरओव्ही प्रणाली दिल्या; हा भारतातील पहिला स्वदेशी लष्करी दर्जाचा आरओव्ही मानला जातो. वितरित प्रणालींची संख्या, नौदलाने एकूण मागवलेल्या प्रणाली आणि कमाल कार्य खोली अनुक्रमे किती?

   • Aपाच; दोन; 300 मीटर
   • Bदोन; पाच; 47 मीटर
   • Cदोन; पाच; 300 मीटर
   • Dपाच; पाच; 300 मीटर
   स्पष्टीकरण

   पाचपैकी पहिल्या दोन प्रणाली वितरित झाल्या असून ट्राउट 300 मीटर खोलीपर्यंत चालवण्यासाठी निर्धारित आहे; 47 हा आकडा आयरोव्हला मिळालेल्या ₹47 कोटींच्या कराराचा आहे, खोलीचा नाही. ट्राउट आयडेक्स डिस्क 7 स्प्रिंट आव्हानांतर्गत विकसित झाले आणि डीक्यूए(एन) च्या गुणवत्ता चौकटीतून गेले.

9. प्रश्न 9 / 10 कठीण

   15 वर्षांच्या संवर्धन प्रजनन कार्यक्रमातून न्यूझीलंडमध्ये वेटापुंगा (डीनाक्रिडा हेटेराकांथा) या सर्वात वजनदार कीटकांपैकी एकाचे संवर्धन झाले. खालील विधानांचा विचार करा.

   1. कार्यक्रमात सुमारे 1,100 वेटापुंगा सोडण्यात आले.

   2. 45 स्थलांतरणे ऑकलंडच्या उत्तरेकडील 10 स्थळांवर झाली; त्यांत आठ भक्षकमुक्त बेटे आणि दोन मुख्य भूमीवरील राखीव क्षेत्रे आहेत.

   3. वर्गीकरण 2004 मध्ये ‘राष्ट्रीय पातळीवर संकटग्रस्त’ वरून 2022 मध्ये ‘राष्ट्रीय पातळीवर वाढणारी’ असे बदलले.

   4. मोटुओरा आणि टिरिटिरी माताँगी बेटांवर किमान चार ते पाच पिढ्या जंगलात जन्मल्या आहेत.

   कोणती विधाने बरोबर आहेत?

   • Aफक्त 1, 2 आणि 3
   • Bफक्त 2, 3 आणि 4
   • Cफक्त 1, 3 आणि 4
   • Dफक्त 1, 2 आणि 4
   स्पष्टीकरण

   विधाने 2, 3 आणि 4 बरोबर आहेत; पहिले चुकीचे आहे कारण सुमारे 11,000 वेटापुंगा जंगलात सोडण्यात आले. बटरफ्लाय क्रीक आणि ऑकलंड प्राणिसंग्रहालयाने संवर्धन विभागाच्या साहाय्याने कार्यक्रम चालवला आणि निकाल न्यूझीलंड जर्नल ऑफ झूलॉजी मधील अहवालात 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झाले.

10. प्रश्न 10 / 10 सोपे

    एनएफडीसी-राष्ट्रीय चित्रपट संग्रहालय, पुणे यांनी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी शिवाजी गणेशन यांच्या तीन 35 मिमी तमिळ चित्रपटांच्या प्रिंट्स आपल्या संग्रहात समाविष्ट केल्या. संग्रहात पूर्वी कोणत्याही स्वरूपात नसलेला चित्रपट कोणता आणि त्याचे प्रदर्शन वर्ष कोणते?

    • Aतिरुविलैयाडल; 1965
    • Bथिल्लाना मोहनांबल; 1968
    • Cतिरुवरुत्चेल्वर; 1965
    • Dतिरुवरुत्चेल्वर; 1967
    स्पष्टीकरण

    तिरुवरुत्चेल्वर (1967) संग्रहात पूर्वी कोणत्याही स्वरूपात नव्हता, तर तिरुविलैयाडल (1965) आणि थिल्लाना मोहनांबल (1968) यांच्या दुसऱ्या प्रिंट्स आल्या आहेत. तिन्ही चित्रपटांचे दिग्दर्शन ए. पी. नागराजन यांनी केले आणि प्रिंट्स एफटीआयआयच्या अपर्णा सुब्रमण्यम यांनी दान केल्या.